This digest for list kib has been created on Sun Oct 1 21:15:40 1995 ------- THIS IS A RFC934 COMPLIANT DIGEST, YOU CAN BURST IT ------- From daemon Sun Oct 1 21:15:39 1995 Subject: KIB: kib_nr40.txt Date: Sun, 1 Oct 1995 21:15:33 +0100 (MET) From: A.Gorbiel@Ga-Wyb.Krakow.PL ======================================================================== Komputery i Biuro nr 40/95 03 pazdziernika 1995 Cotygodniowy dodatek do Gazety Wyborczej (Polska poludniowa) Redaguja: Andrzej GORBIEL Stanislaw M. STANUCH Albina STEFANSKA Adresy redakcji: 40-061 Katowice, ul. Kopernika 26/28, tel. (0-32) 512-130 31-009 Krakow, ul. Szewska 5, tel. (0-12) 21-82-71 e-mail: Redakcja@Ga-Wyb.Krakow.PL ======================================================================== Dzis w numerze: SOFTARG. Premiery w cieniu stoisk Rekordowe targi........................................Janusz Zurek PRO-FAX. Program faksowy Polski konkurent Deleriny?..........................Andrzej Gorbiel Komputer na Softargu.........................Stanislaw Marcin Stanuch FIRMY. Ten pierwszy raz Malzenstwo z IBM.................................................TB INTERNET. Skorzystali nieliczni Na targach jak w firmie..........................................TB XEROX MAJESTIK.Kolorowa kserokopiarka, drukarka laserowa i skaner Kopiarka czy komputerowe studio graficzne?..........Andrzej Gorbiel COMPREC. Komputerowy system nagrywania rozmow telefonicznych Latwe podsluchiwanie................................Andrzej Gorbiel SOFTARG. Mniej nagrod, wyzszy prestiz Szczesliwa siodemka....................................Janusz Zurek Laureaci Softargu..................................................JZ LAUREACI SOFTARGU Czternastu wspanialych....................................oprac. JZ WIRTUALNA RZECZYWISTOSC. Komputerowy trans Polatac dywanem nad ziemia.............................Janusz Zurek FIRMY. Porozumienie Novell, HP, SCO Netware z uniksem w jednym...................................SMS,ag SUPERMEMO. Zapomnij o zapominaniu Chcialbym byc maszyna.............................Agnieszka Klemens ZDANIEM ZWIEDZAJACEGO Softarg do renowacji.......................Stanislaw Marcin Stanuch NOWE ROZWIAZANIA W DOSTEPIE DO BAZ DANYCH Agenci z Oracle.....................................Andrzej Gorbiel BEZPIECZENSTWO. Firma obiecuje usunac blad oraz wydac nowa wersje Netscape naprawiony?................................Andrzej Gorbiel SIECI. Tanieje Internet Poczta za darmo?...........................Stanislaw Marcin Stanuch ``Corel All-Movie Guide''. Fascynujaca encyklopedia kina. Podrecznik kinomana................................Adam Leszczynski KOMPUTER W TERENIE. Na deszcz, ogien i mroz Twarde pecety........................................Tomasz Bienias Jak skomputeryzowac jezyk polski...............Rozmawial Adam Jadczak GRA. Stawka jest planeta Pojedynki wsrod gwiazd...........................Marcin Kaczmarczyk ========================================================= Rekordowe targi SOFTARG. Premiery w cieniu stoisk Najwiekszym sukcesem organizatorow zakonczonych w ubiegly piatek w Katowicach Miedzynarodowych Targow Oprogramowania ``Softarg '95'' byla na pewno rekordowa liczba wystawcow i zwiedzajacych. Swoja oferte w ciagu czterech dni zaprezentowalo ok. 250 firm (w ub. roku 208), zas czternascie pawilonow o powierzchni ok. 10 tys. m kw odwiedzilo blisko 30 tys. osob (o 8 tys. wiecej niz rok temu). W tej statystyce nie uwzgledniono osob, ktore mialy specjalne zaproszenia. W porownaniu z ubieglym rokiem wystawcy jednak jakby zapomnieli, ze nie wystarczy tylko wlaczyc komputer z programem demonstracyjnym, by przyciagnac klientow. Stoiska, ktore zwracaly uwage niecodzienna aranzacja mozna bylo policzyc na palcach jednej reki. Wypada zalowac, ze sami wystawcy nie potrafia wypromowac na Targach swoich nowosci. To czy dany program mial softargowa premiere lub pojawil sie w sprzedazy przed kilkoma tygodniami mozna sie bylo w wiekszosci przypadkow dowiedziec dopiero w trakcie rozmowy z producentem lub sprzedawca. Najwiekszy tlok -- jak sie mozna bylo spodziewac -- byl na stoiskach z trojwymiarowa tzw. rzeczywistoscia wirtualna. Nie narzekali takze na brak zainteresowania sprzedawcy multimediow i producenci programow edukacyjnych (np. SuperMemo czy Young Digital Poland). Dobrze sprzedawaly sie CD-ROM-y, ktore mozna bylo kupic juz za kilkanascie zlotych. Dla zwiedzajacych, Targi byly okazja do kupna wielu programow po nizszej niz w sklepach cenie (nawet o kilkanascie procent). Przede wszystkim firmy Dominowala jednak oferta dla firm i instytucji: systemy do komputerowego wspomagania projektowania (CAD), systemy informacji geograficznej (GIS), systemy do wspomagania zarzadzania, finansowo-ksiegowe itp. Nalezaloby wspolczuc tym, ktorzy przymierzaja sie do zakupu pewnego typu systemu, a nie maja rozeznania w ofercie rynkowej. Na Softargu kazdy mogl znalezc kilka programow przynajmniej teoretycznie rozwiazujacych te same problemy. Jednak tylko pobiezne ich poznanie zajeloby caly jeden dzien. Targi byly takze okazje, do wyprobowania jak dziala nowy system operacyjny firmy Microsoft -- Windows 95, ktorego premiera odbyla sie miesiac temu. Zdarzalo sie jednak, ze w sasiedztwie pracowal konkurencyjny wobec niego system OS/2 Warp firmy IBM. Nie zabraklo oczywiscie sprzetu: komputerow (w tym wiele przenosnych -- notebookow), monitorow, drukarek, twardych dyskow, kart dzwiekowych, dzojstikow, komputerowych akcesoriow itp. Warto jednak pamietac, ze to wszystko mozna znalezc w sklepach. Ta sama formula Organizatorzy zapewniaja, ze idea imprezy -- jako targow oprogramowania - -- nie zmieni sie w przyszlym roku. -- Bedziemy nalegac by utrzymac te formule, niekoniecznie by przyciagac takie firmy jak JTT czy Optimusa, ktore maja inne targi (Infosystem, Komputer Expo -- przyp. JZ) -- powiedzial Piotr Fuglewicz prezes Polskiego Towarzystwa Informatycznego, ktore sprawuje nad Softargiem patronat merytoryczny. Idei targow oprogramowania bronila takze Malgorzata Wejtko z IBM Polska, firmy, ktora po raz pierwszy uczestniczyla w katowickich targach. -- Chcielismy sie tu zaprezentowac nie tylko jako firma sprzedajaca pudelka - -- powiedziala Wejtko. Z kolei Teresa Studencka z Techmexu przyznala, ze klienci sami na nich wymusili, by w tym roku szerzej zaprezentowac kopiarki Xeroxa. W ubieglym roku poswiecili im niewielka czesc stoiska, tymczasem po targach sprzedali ich za 500 mln starych zlotych. Przewodniczacy jury konkursu na najlepszy program komputerowy Softargu prof. Andrzej Grzywak powiedzial nam, ze chcialby zaproponowac organizatorom, by w przyszlym roku zaprosic na Softarg wiecej firm zagranicznych (w tym roku bylo ich kilka), by Targom towarzyszyly konferencje naukowe o scisle okreslonej tematyce (np. multimedia, analiza obrazu), a takze by pogrupowac wystawcow (np. producenci programow edukacyjnych, systemy inzynierskie). Jak jednak wiadomo na ten ostatni pomysl nie chca przystac sami wystawcy, ktorych wiekszosc ma dosc szeroka oferte i nie chca jej rozdzielac na kilka pawilonow. Janusz Zurek ========================================================= Polski konkurent Deleriny? PRO-FAX. Program faksowy Polski i po polsku - tak szczecinska firma Progel reklamuje PRO-FAX, pierwszy profesjonalny polski program faksowy, ktory lada dzien powinien byc w sprzedazy. PRO-FAX mozliwosciami niewiele ustepuje liderowi na tym rynku, Winfax Deleriny. Dzieki faksmodemowi i programowi PRO-FAX, mozemy wysylac faksy z dowolnej biurowej aplikacji Windows np. edytora Write. Wystarczy po prostu uruchomic drukowanie, a jako drukarke wybrac PRO-FAX (wirtualne urzadzenie). Program zapyta o numer faksu adresata - mozemy go wskazac myszka, korzystajac z wbudowanej ksiazki telefonicznej. Mozemy zlecic wyslanie faksu o okreslonej godzinie (np. w nocy, kiedy taryfa jest tansza, a linie mniej obciazone), instruujac program ile razy i jak dlugo ma ponawiac probe wyslania, gdy numer jest zajety i co robic gdy nie odpowiada. Wszystkie wysylane dokumenty przechowywane sa (w postaci graficznej, skompresowane) we wbudowanej bazie danych. Tam tez trafiaja faksy przychodzace - program moze odbierac faksy (automatycznie - pracujac w tle, badz ``recznie'' - na zyczenie, po wczesniejszym telefonicznym polaczeniu sie). Baza danych pozwala na prowadzenie miesiecznych archiwow wszystkich wychodzacych i przychodzacych dokumentow oraz wygodne ich wyszukiwanie. PRO-FAX moze rowniez pracowac w sieci, dzieki czemu z jednego faksmodemu (zainstalowanego na dowolnym z komputerow) moga korzystac wszyscy pracownicy firmy. Program zawiera wlasny edytor, umozliwiajacy tworzenie prostych dokumentow. Nie zawiera polskiego slownika, funkcji korespondencji seryjnej, szablonow czy grafiki - jednak mozliwosci te zapewnia kazdy wordprocesor, ktorym zawsze mozemy przygotawac faks. Producent obiecuje w niedalekiej przyszlosci dodac polski modul OCR - dzieki temu komputer bedzie w stanie samodzielnie odczytac tekst na otrzymanym faksie, wprowadzic go do innego programu lub np. poddac edycji i odeslac. PRO-FAX ma pojawic sie w sprzedazy w pazdzierniku. Bedzie kosztowal 245 zl (licencja na jedno stanowisko). Andrzej Gorbiel ========================================================= Komputer na Softargu Pomimo ze ``Softarg'' to targi oprogramownia, co roku przybywa firm, ktore pokazuja sprzet: komputery, modemy, drukarki akcesoria. Bardzo wiele osob odwiedzilo stoisko Vobisa. Na kilku innych mozna bylo obejrzec akcesoria komputerowe - od filtrow monitorowych przedstawianych przez katowicka firme Dagma i wroclawskie AB, po twarde dyski i faksomodemy ktore pokazywalo kilku wystawcow, m.in. krakowski Commpol. Na stoisku Techmexu byly kserokopiarki Xeroxa. Co zacheca wystawcow do prezentowania sie na takich targach? Jerzy Baranowski z krakowskiej firmy Commpol uwaza, ze jest to doskonaly sposob dotarcia ze swoja oferta do potencjalnego klienta. Monitor, filtr czy faksmodem latwiej zostanie zauwazony niz podczas innych wystaw np. Komputer Expo, gdzie podobna oferte ma kilkudziesieciu wystawcow. Czesto prezentacja sprzetu zwiazana jest z rodzajem pokazywanego oprogramowania. Na przyklad nawet najprostszy modem sprzedawany jest z programem do jego obslugi. Okazuje sie, ze osoby ktore przyszly obejrzec oprogramowanie czesto rowniez odwiedzaja inne stoiska. Co ciekawe, zdarza sie, ze przy okazji kupuja zamiast oprogramowania rowniez sprzet. - - Wczoraj przyszlo do nas kilku powaznych klientow i dzien ten mozemy uznac za udany - powiedzial Ryszard Turkiewicz z wroclawskiej firmy AB. W podobnym tonie wypowiadali sie inni wystawcy sprzetu. Kto wie, czy nie spowoduje to, ze na ``Softargu'' bedzie coraz wiecej firm oferujacych sprzet komputerowy? Stanislaw Marcin Stanuch ========================================================= Malzenstwo z IBM FIRMY. Ten pierwszy raz Na tegorocznym ``Softargu'' po raz pierwszy w 10 letniej historii targow wystawia sie IBM Polska. - Przyjechalismy by pokazac, ze sprzedajemy oprogramowanie, a nie tylko sprzet - mowi Malgorzata Wejtko, szef public relations IBM Polska. IBM Polska jest samodzielna firma uslugowo-handlowa z pelna oferta macierzystej firmy. Jej glowna dzialalnosc to sprzedaz oprogramowania i sprzetu IBM, a takze obsluga klientow. - Zwiazek z IBM to wspolpraca stala jak malzenstwo - mowia pracownicy dzialu marketingu firmy. IBM Polska dziala od czterech lat. Oprocz centrali w Warszawie ma oddzialy we Wroclawiu, Katowicach, Poznaniu i Gdyni. Zatrudnia lacznie 130 osob. Firma sprzedaje w Polsce swoje produkty wspolpracujac z blisko setka dostawcow specjalistycznego oprogramowania. - Dzieki temu wypracowujemy okolo 70 procent naszej sprzedazy - mowia szefowie marketingu. Wedlug danych ``Computerworldu'', IBM Polska mial w zeszlym roku okolo 60 mln USD obrotow. Oddzialy IBM w Europie Srodkowej i Wschodniej mialy w tym czasie 432 mln. Obroty calego IBM wyniosly okolo 64 mld dolarow. Macierzysta firma, International Business Machines, dziala od 1914 roku i na calym swiecie zatrudnia okolo 200 tys. osob. TB ========================================================= Na targach jak w firmie INTERNET. Skorzystali nieliczni Tylko kilka firm na Softargu podlaczylo Internet na swoje stoiska. Uzywali go glownie po to, by prezentowac oprogramowanie wspolpracujace z siecia. Tak robily np. IBM i firma Clico. Ta druga dzieki ogolnoswiatowej sieci zwykle laczy sie ze swoimi dealerami i dostawcami. Przyjmuje tez zamowienia wysylane poczta elektroniczna. - Choc jestesmy na targach, mozemy normalnie prowadzic firme - powiedzial Roman Piekutowski, czlonek zarzadu Clico. Z Internetu korzystal tez zabrzanski Progres. - To niedroga sprawa, 200 zl za cale targi (4 dni od 10.00 do 17.00) - mowi Bogdan Grudzinski, szef firmy. IBM Polska korzysta z Internetu miedzy innymi po to, by sciagac drajwery (programy obslugi urzadzen), ktorych brakuje klientom firmy chcacym np. uzywac systemu OS/2 Warp. Dostep do Internetu miala katowicka firma Ternet Silesia. Stoisko bylo podlaczone telefonicznie z katowickim serwerem WWW firmy, ktory dziala od dwoch miesiecy. Od poczatku wrzesnia Ternet odplatnie zapewnia pelny dostep do Internetu. Za przyznanie adresu trzeba zaplacic 49 zl, miesieczny abonament kosztuje 15 zl, a za minute polaczenia placi sie 5 groszy. Firmy ktore chca miec wlasna strone by np. prezentowac swoje wyroby, musza zaplacic 1500 zl. Ternet prowadzi tez na swoim serwerze WWW kilka katalogow dzieki ktorym mozna miec dostep m.in. do informacji gospodarczych, kulturalnych i rozrywkowych. Mozna w nim tez, jak to w WWW bywa, znalezc adresy innych serwerow. TB ========================================================= Kopiarka czy komputerowe studio graficzne? XEROX MAJESTIK. Kolorowa kserokopiarka, drukarka laserowa i skaner Kserokopiarki Xeroxa z serii MajestiK pozwalaja nie tylko wykonac kolorowa odbitke. Mozna rowniez uzywac ich do operacji znanych dotad glownie z programow do obrobki zdjec. MajestiK potrafi nawet wydrukowac kolorowy plakat o powierzchni 16 razy wiekszej niz strona naszej ``Gazety''. Mozliwosci cyfrowej kserokopiarki (zarazem kolorowej drukarki laserowej i skanera) Xerox MajestiK 5760 mozna bylo wyprobowac w czasie Softargu. Kosztujaca (w pelnej konfiguracji, ze specjalnym panelem edycyjnym oraz poteznym serwerem) blisko 2 miliardy starych zlotych machine pokazal bielski Techmex. Technika oferowana dzis przez potentata rynku, firme Xerox to daleko wiecej niz zwykla reprodukcja. Kopiarki serii MajestiK to wlasciwie zlozenie kolorowego skanera, kolorowej drukarki, poteznego komputera (w zasadzie dwoch -- opcjonalny zewnetrzny komputer z procesorem Pentium i 128 MB pamieci pozwala kopiarke wykorzystac jako sieciowa drukarke) oraz opcjonalnego ``panelu edycyjnego''. Dzieki wbudowanemu komputerowi mozna praktycznie dowolnie modyfikowac kolory i rozmiar kopii. W najprostszym przypadku poslugujemy sie zamontowanym obok typowych przyciskow kopiarki... graficznym dotykowym ekranem. Po prostu palcem wskazujemy ``fiszke'' z interesujacymi nas ustawieniami i np. zmniejszamy nasycenie kolorow, dodajemy wiecej czerwonego, zmieniamy kontrast. Mozemy nawet poprawic ostrosc niezbyt wyraznego zdjecia. Interesujacy jest sposob, w jaki mozemy blyskawicznie pokolorowac czarno-bialy rysunek. Wykorzystana jest tu ``inteligencja'' wewnetrznego komputera. Na kartce zawierajacej powielany rysunek, czerwonym flamastrem zakreslamy (dookola) jakis napis, a np. zielonym jakis graficzny element. Maszyna automatycznie zmieni czarna farbe drukarska na kolor flamastra i wypelni biale obszary oznaczone kolorowa kropka. Przy uzyciu pulpitu edycyjnego mozna wykonywac jeszcze bardziej precyzyjne operacje. Na dotykowej tablicy olowkiem mozemy zakreslac dowolne obszary (sa wyswietlane na graficznym ekraniku kopiarki). Co wazne, mozna wskazac by kolor uzyty w danym punkcie rysunku kopiarka zastapila innym. Najciekawsza jest chyba funkcja ``poster''. Pozwala ona z rysunku dostarczonego na zwyklej kartce A4 zrobic prawdziwy duzy barwny plakat. Kopiarka automatycznie dzieli rysunek na fragmenty, ktore powieksza i kolejno odbija na kartkach A3. Zeby calosc mozna bylo latwo zlozyc i skleic, zapewnia odpowiednie marginesy. Maksymalna wielkosc tak otrzymanego plakatu to 16 stron A3 (czyli 2xA0). Laserowa drukarka kopiarki moze byc rowniez sterowana z zewnetrznego komputera. Mozemy wtedy wszytkie niezbedne korekcje (oraz oczywiscie samo tworzenie) grafiki wykonywac ulubionym programem, a kopiarke uzywac jako drukarke i skaner. Ze wzgledu na potezna ilosc przetwarzanej informacji graficznej musimy poswiecic jeden komputer (dostarczany przez Xerox) na sama obsluge drukarki. Laser Xeroxa drukuje z maksymalna rozdzielczoscia 400 dpi. Jest to przy tym faktyczna rozdzielczosc kopii -- aby uzyskac rozne odcienie i rozne nasycenia kolorow drukarka nie uzywa klasycznej techniki rastrowania (odbitka jakoscia odpowiada rastrowi 200 linii/cal, lepszemu niz w dobrym offsecie). Pojedyncza odbitka A4 kosztuje posiadacza MajestiKa ok. 8 tys. starych zlotych. Jest wiec to dosc tania technika barwnego druku (pomijajac koszt zakupu urzadzenia...), czyniaca MajestiKa atrakcyjna oferta dla roznego rodzaju firm zajmujacych sie drukami reklamowymi, plakatami, etc. Andrzej Gorbiel ========================================================= Latwe podsluchiwanie COMPREC. Komputerowy system nagrywania rozmow telefonicznych Wiele zainteresowania wzbudzil prezentowany po raz pierwszy na Softargu system Comprec. Przeznaczony jest do automatycznego rejestrowania i archiwizowania sluzbowych rozmow. Zamiast magnetofonu i tasm, do nagrywania sluzy komputer i twardy dysk. Nagrywanie rozmow to nie tylko zajecie UOP. Nagrywane musza byc zlecenia skladane telefonicznie w biurach maklerskich (nagranie ma taka sama wage co papierowy dokument), polecenia wydawane przez dyspozytorow sieci energetycznych i gazowniczych, wezwania do strazy pozarnej, policji, pogotowia. W razie jakiegos wypadku nagranie stanowi zwykle jedyny dowod dla prokuratora. W Polsce nadal wiekszosc firm korzysta ze specjalnych magnetofonow. Tymczasem duzo wygodniej nagrywac rozmowy na... twardym dysku. Krajowe rozwiazanie oferuje od niedawna lubelska firma SIM. Comprec przygotowywany jest indywidualnie dla kazdego klienta, w zaleznosci od jego potrzeb. Przecietne wdrozenie kosztuje 10 -- 15 tys. zlotych. Obejmuje to komputer PC (producent ze wzgledu na bezpieczenstwo i gwarancje nie chce instalowac programu i kart na komputerze posiadanym przez uzytkownika), specjalne karty zamieniajace dzwiek na postac cyfrowa i oprogramowanie (``na miare''). System moze nagrywac na jednym stanowisku rownoczesnie do 8 rozmow. Zaprojektowana przez SIM karta z procesorem Toshiby zamienia dzwiek z linii telefonicznej badz radia na sygnal cyfrowy, kompresuje go ``w locie'' i w porcjach przesyla do komputera. Godzina nagrania zajmuje zaledwie 3,5 megabajta na dysku. Tak wiec, gdy zalozymy stosunkowo tani dzis dysk 1,2 GB, mozemy zarejestrowac prawie 350 godzin! Gdy miejsce na dysku sie skonczy, zakladamy nowy, badz przerzucamy dane na tasme streamera. Program potrafi samodzielnie wlaczac nagrywanie, gdy tylko na danej linii pojawi sie dzwiek oraz wylaczac, gdy skonczy sie rozmowa (wygodne, gdy trzeba rejestrowac wszystko na okraglo, np. przy podsluchu). Mozna rowniez wlaczac nagrywanie przyciskiem na ekranie programu (wygodne, gdy nagrywamy tylko fragment rozmowy, np. sama tresc zlecenia). Tworzone przez Comprec nagrania automatycznie rozlokowywane sa w katalogach podzielonych hierarchicznie na miesiace, dni, godziny. Nazwa pliku zawiera godzine i minute nagrania oraz numer rejestrowanej linii. Jesli wiemy, kiedy odbyla sie dana rozmowa, dotrzemy do nagrania blyskawicznie. Ten sam program sluzy nie tylko do automatycznej rejestracji rozmow. Pozwala tez obserwowac stan kazdej z linii (czy jest rozmowa, kiedy sie zaczela etc.). Daje rowniez mozliwosc wyszukiwania i odsluchiwania wczesniejszych nagran (funkcje podobne jak w magnetofonie -- przewijanie, szybki odsluch etc.). Pokazany po raz pierwszy na poznanskim Infosystmie Comprec zainstalowano dotad w ponad 25 instytucjach, m.in. w zakladach energetycznych (Warszawa, Opole, Jelenia Gora), w Hucie Katowice, z Zakladzie Gazowniczym w Krakowie,... Andrzej Gorbiel ========================================================= Szczesliwa siodemka SOFTARG. Mniej nagrod, wyzszy prestiz Zgodnie z wczesniejszymi zapewnieniami, jury konkursu na najlepszy program komputerowy ``Softargu '95'' wreczylo 28 wrzesnia znacznie mniej nagrod i wyroznien niz rok temu. Przypomnijmy, ze rok temu co druga firma ktora stanela do konkursu, wyjechala z nagroda lub wyroznieniem. W tym roku 12-osobowe jury przyznalo 6 nagrod: jedna I stopnia, dwie II stopnia i trzy III stopnia oraz 7 wyroznien. O prestizowe nagrody walczylo w tym roku 59 produktow nadeslanych przez 47 wystawcow. Oceniane byly m.in. oryginalnosc rozwiazan, liczba wdrozen, przydatnosc produktu, jakosc dokumentacji. Jak sie okazalo, zupelnie przypadkowo stoiska trzech nagrodzonych znajduja sie w tym samym pawilonie numer 7 i sasiaduja ze soba. Wczoraj byly oblegane przez zwiedzajacych i dziennikarzy. Wsrod nagrodzonych nie ma programow przeznaczonych do uzytku domowego, sa jedynie systemy dla firm i instytucji. Przewodniczacy jury konkursowego prof. Andrzej Grzywak wyjasnil nam, ze te ostatnie po prostu byly lepsze. - -- Poziom konkursu byl dobry, jesli nie bardzo dobry -- powiedzial laureatom prof. Grzywak. -- Kazdego roku widac postep w przygotowywaniu dokumentacji produktow. W rozmowie z dziennikarzem ``Gazety'' dodal jednak, ze w niektorych dokumentacjach zdarzaly sie partie tekstu pisane zargonem, ktory jest hermetyczny nawet dla informatykow. W przyszlym roku miedzy 17 a 20 wrzesnia odbedzie sie dziesiaty, jubileuszowy ``Softarg''. * Nagrody Softargu Gliwicka firma Ascom zdobyla nagrode I stopnia za system wizualizacji i nadzoru komputerowego procesow przemyslowych o nazwie ASIX. Dwie nagrody II stopnia dostaly gliwicka spolka P.A. Nova za zintegrowany system informacji o zagospodarowaniu przestrzennym oraz wroclawska firma Elba za system bankowy Skarb. Trzy rownorzedne nagrody III stopnia dostaly: - -- katowicka firma Micomp za pakiet Dodatki Mieszkaniowe dla Windows - -- warszawska firma Pablo za system obslugi gabinetow medycznych Znachor - -- warszawskie firmy Edbud i MTM Digital za modul kosztorysowanie. Janusz Zurek ========================================================= Laureaci Softargu Ascom Gliwicka spolka powstala w 1993 roku, jej wlascicielami sa pracownicy wywodzacy sie z biur projektowych, Polskiej Akademii Nauk i Politehnniki Slaskiej. Firma nalezy do tzw. integratorow systemow automatyki. Obroty: 1994 r. - 3,5 mln zl, zatrudnienie - ok. 30 osob. Nagrodzony system Asix sluzy do tworzenia aplikacji umozliwiajacych komputerowa kontrole procesow przemyslowych. Stosowany jest glownie w elektrowniach, elektrocieplowniach i koksowniach. Dzieki niemu na ekranie monitora prezentowane sa np. wyniki pomiarow dokonywanych przez sterowniki przemyslowe. Takze operator za posrednictwem komputera moze sterowac urzadzeniami, analizowac czestotliwosc awarii, a takze znalezc odpowiedz jak je wyeliminowac. - - Stworzylismy Asixa, bo brakowalo nam pewnych wlasciwosci w systemach z USA i Izraela dostepnych na naszym rynku - powiedzial nam dyrektor Marian Konsek. Przedsiebiorstwo Techniki Bankowej Elba Wroclawska spolka ktorej udzialowcami sa Narodowy Bank Polski, zaklady ELWRO oraz grupa pracownikow. Firma dziala od 1988 roku. Produkuje komputerowe systemy dla bankow. Obroty w 1994 roku - 2,71 mln zl, zatrudnienie - ok. 70 osob. Nagrodzony system Skarb sluzy do calosciowego zarzadzania bankiem. W odroznieniu od systemow ktore rozwiazuja tylko problemy oddzialow, ten umozliwia dodatkowo ich kontrole przez centrale banku ulatwiajac jednoczesnie rozliczenia miedzyoddzialowe. System pracuje w ok. 350 oddzialach kilku duzych polskich bankow. - - Najpowazniejsza konkurencja sa dla nas firmy z USA i Wielkiej Brytanii - - powiedzial nam prezes Elby Wieslaw Frydrych. - Dopiero budujemy oferte jakiej naprawde potrzebuja nasze banki. Prace nas systemem Skarb trwaly trzy lata. Sklada sie z prawie 10 mudulow (np. depozyty, kredyty). P.A. NOVA Gliwicka spolka amerykansko-niemiecko-polska. Powstala w 1990 roku. Zajmuje sie projektowaniem, pracami i obsluga inzynierska, a takze wykonawstwem robot budowlanych. Systemy komputerowe to tylko niewielka czesc ich dzialalnosci. Obroty w 1994 roku - 8,5 mln zl (z informatyki pochodzi ok. 20 proc. przychodow), zatrudnienie - ok. 160 osob. Nagrodzony produkt Sity wersja 6 to zintegrowany system informacji o zagospodarowaniu przestrzennym. Jego wczesniejsze wersje pracuja w kilkunastu miejscach, glownie urzedach miejskich. Firma ma na koncie takze kilka wdrozen niektorych modulow z nowej wersji Sity. Jest on przeznaczony dla urzedow gminnych i zakladow przemyslowych. Sluzy m.in. do ewidencji gruntow, budynkow, uzbrojenia technicznego. Nalezy do grupy tzw. systemow informacji geograficznej (GIS). Wspolpracuje wiec z elektronicznymi mapami. Wystarczy np. na monitorze wskazac dzialke, by uzyskac na jej temat informacje geodezyjne. JZ ========================================================= Czternastu wspanialych LAUREACI SOFTARGU Szesc nagrod, siedem wyroznien i cztery nagrody specjalne przyznalo jury konkursu na Najlepszy Produkt Programowy IX Miedzynarodowych Targow Oprogramowania ``Softarg '95'' Nagrode I Stopnia otrzymala: Firma Askom Sp. z o.o. z Gliwic za ``System wizualizacji i nadzoru komputerowego procesow przemyslowych ASIX'' Nagrody II Stopnia dostaly: - -- Przedsiebiorstwo Techniki Bankowej ELBA z Wroclawia za ``System Kompleksowej Automatyzacji Rachunkowosci Bankowej SKARB'' - -- Firma P.A.-NOVA Sp. z o.o. z Gliwic za ``Zintegrowany System Informacji o Zagospodarowaniu Przestrzennym SITY 6.00'' Nagrody III Stopnia przyznano: - -- Firmie Pablo Export-Import z Warszawy za ``System Obslugi Gabinetow Medycznych ZNACHOR'' - -- Firmie MICOMP Systemy Komputerowe z Katowic za Pakiet programowy ``DODATKI MIESZKANIOWE'' - -- Firmom MTM Digital Uslugi Informatyczne z Warszawy oraz EDBUD S.C. Prywatne Przedsiebiorstwo Budowlane z Warszawy za Program komputerowy ``Budownictwo -- modul Kosztorysowanie'' Wyroznienia otrzymaly: - -- Firma G DATA/LTP MEDIA SOFTWARE z Niemiec za Program antywirusowy ``Anti Viren Kit AVK 5'' - -- Firma VULCAN Sp. z o.o. z Wroclawia za Kompleksowy system zarzadzania szkola ``Vulcan Plan'' - -- Firma HSK Data Ltd. Sp. z o.o. z Krakowa za System rejestracji czasu pracy ``HSK RCP'' - -- Firma NEXTER International Ltd. z Katowic za System Informatyczny Biblioteki ``SIB'' - -- Firma LOGOTEC ENGINEERING z Myslowic za System Zarzadzania Dokumentami ``PDM 9000/DDM'' - -- Firma INTERLAN Sp. z o.o. z Bydgoszczy za ``Analizator Pracy Menedzera'' - -- Firma LEX MEDIA Sp. z o.o. z Krakowa za System aktow prawnych ``Lex Polonica'' Ponadto Jury zaproponowalo przyznanie nastepujacych nagrod specjalnych: - -- Nagrode Prezydenta Miasta Katowic 1000 zl firmie P.A.-NOVA Sp. z o.o. z Gliwic za Zintegrowany System Informacji o Zagospodarowaniu Przestrzennym SITY 6.00 - -- Nagrode Banku Slaskiego S.A. 5000 zl -- Firmie INTEGRAL Systemy Komputerowe Sp. z o.o. z Gliwic za System dla energetyki ``ABC EKSPLOATACJA RUCH'' - -- Nagrode Polskiego Towarzystwa Informatycznego -- Oddzial Gornoslaski Przedsiebiorstwu Techniki Bankowej ELBA z Wroclawia za ``System Kompleksowej Automatyzacji Rachunkowosci Bankowej SKARB'' - -- Nagrode Prezesa Miedzynarodowych Targow Katowickich w postaci przyznania stoiska na SOFTARG '96 Firmie INTERLAN Sp. z o.o. z Bydgoszczy za ``Analizator Pracy Menedzera''. oprac. JZ ========================================================= Polatac dywanem nad ziemia WIRTUALNA RZECZYWISTOSC. Komputerowy trans Mlodzi ludzie mieli na glowach specjalne helmy, inni okulary. Poruszali sie w miejscu lub krecili glowa jak w transie. Jeden z nich byl w tym czasie morderca w mrocznym labiryncie, inny latal dywanem nad ziemia. Wokol nich kilkanascie osob czeka w kolejce. Akcja rozgrywala sie na ``Softargu''. Tegoroczne katowickie targi oprogramowania, ktore odbyly sie w ubieglym tygodniu w Katowicach byly okazja dla wiekszosci zwiedzajacych, by po raz pierwszy zobaczyc pokazy slynnej od niedawna wirtualnej rzeczywistosci (VR). Sa to trojwymiarowe swiaty mozliwe do ogladania dzieki szybkim komputerom z odpowiednim oprogramowaniem, a takze specjalnym helmom lub trojwymiarowym okularom. Najczesciej VR bywa kojarzona z komputerowymi grami lub programami edukacyjnymi. Tymczasem wykorzystywana jest takze w wojskowych symulatorach pola walki, pracowniach projektowych, agencjach reklamowych itp. Klient chce np. ustawic reklame w poblizu autostrady. Agencja przygotowuje jej projekt na komputerze. Klient zaklada specjalny helm i odnoszac wrazenie jakby poruszal sie samochodem moze na wlasnej skorze sprawdzic oddzialywanie tej reklamy. Nie podoba mu sie jej kolorystyka - - - bardzo szybko mozna ja zmienic. Chce sprawdzic jaki bedzie jej efekt w pelnym sloncu lub wieczorem -- to takze mozna zrobic na komputerze. Wroclawska firma Arcus oraz radomska Pulsar zaprezentowaly na ``Softargu'' systemy, m.in dla projektantow wnetrz. Na ekranie mozna obserwowac trojwymiarowy pokoj i poruszac sie po nim dzieki komputerowej myszce. Kosztuja od 600 do 3000 zl. Powazny system VR o nazwie Superscape, dla np. producentow samochodow kosztuje ok. 3500 funtow. Na ``Softargu'' mozna bylo kupic np. urzadzenia VR do uzytku domowego. Jesli chce sie postrzelac w trojwymiarowym labiryncie do dziesiatek wrogow, trzeba kupic specjalny helm z kilkoma grami za okolo 3500 zl. Najlepsze efekty trojwymiarowe mozna zobaczyc na jednym ze stanowisk zakladajac tzw. okulary migawkowe. Wtedy trojwymiarowe obiekty, ktore tak naprawde wyswietlane sa na monitorze robia wrazenie jakby z niego wyszly i wisialy w powietrzu. Dla tych, ktorzy nie maja komputera, a chcieliby sie znalezc w trzecim wymiarze, moga kupic za 1500 zl konsole firmy Sega i podlaczyc do telewizora. Realizm walki postaci na ekranie robi naprawde imponujace wrazenie. Janusz Zurek ========================================================= Netware z uniksem w jednym FIRMY. Porozumienie Novell, HP, SCO Jeszcze niedawno wspolpraca NetWare z uniksem byla nie do pomyslenia. Wyglada jednak na to, ze w wyniku niedawnego porozumienia trzech firm: HP, Novell i SCO juz niedlugo swiat NetWare i uniksowy polacza sie w jedno. Szczegoly zawartego tydzien temu porozumienia omawiali na konferencji prasowej 27 wrzesnia podczas Softargu, przedstawiciele Novell Polska i HP Polska. Reprezentant SCO, Zbigniew Zdanowicz niestety nie dojechal. Celem porozumienia jest stworzenie nowej generacji jednolitego 64- bitowego systemu operacyjnego Unix. Bedzie on pracowal na komputerach opartych na konstruowanym wspolnie przez Intela i HP procesorze. Nowy Unix, ktorego mozemy spodziewac sie za trzy lata stanowic bedzie wynik syntezy trzech popularnych dzis Unixow: HP-UX Hewletta Packarda, SCO OpenServer oraz UnixWare (Unix Novella odsprzedany w ramach porozumienia w zamian za pokazny pakiet akcji SCO). Co wiecej, bedzie zawieral funkcje dotad realizowane wylacznie w sieci NetWare Novella, z ktora ma wspolpracowac (sieciowe dyski i drukarki, a takze slynny NDS -- globalny katalog wszystkich uslug sieciowych wprowadzony w NetWare 4.0). Ustalono scisly podzial prac jakimi zajma sie firmy. Novell dostarczy sieciowe oprogramowanie integrujace i bedzie wspolpracowal z HP nad wprowadzeniem NDS (oraz integracja z DCE, konkurencyjnym rozwiazaniem uniksowym) i uslug sieciowych NetWare do HP-UX. SCO po polaczeniu OpenServera z zakupionym od Novella UnixWarem -- stworzy nowy Unix oparty na architekturze Intela, ktorego interfejs zgodny bedzie z HP UX. Hewlett-Packard zadba o zgodnosc nowego 64- bitowego Unixa z architektura komputerow Intel/HP. Partnerzy bardzo dobrze sie dobrali, a kazdy z nich ma cos do zaoferowania. Novell doskonale zna sie na sieciach lokalnych i ma gotowa koncepcje przyszlosciowych sieci rozleglych. HP ma bardzo duze doswiadczenie zarowno w zakresie sprzetu, jak i srodowisku Unixa. SCO posiada doskonale kanaly dystrybucyjne. SMS,ag ========================================================= Chcialbym byc maszyna SUPERMEMO. Zapomnij o zapominaniu - -- Moj program musi lezec na kazdym biurku -- mowi Piotr Wozniak, autor jednego z najpopularniejszych polskich programow, SuperMemo. SuperMemo zdobyl nagrody na targach Softarg, Infosystem i trzy lata temu nagrode Software for Europe CeBit. W tym roku jako jedyna polska firma pojada na prestizowe targi Comdex do Las Vegas. Na tegorocznym Softargu, do stoiska jego firmy nie mozna bylo sie dopchac. Ludzie z branzy mowia, ze jest geniuszem, najbardziej obiecujacym w kraju programista, niecodziennym zjawiskiem. Ma 33 lata (wyglada duzo mlodziej), wysoki, ubrany w dres i adidasy. Skonczyl biologie i informatyke. Jego zycie i praca to SuperMemo -- program do nauki jezykow i innych przedmiotow dzieki opracowanej wlasnej metodzie zapamietywania. Reklamuje go: ``Zapomnij o zapominaniu''. Pracowal nad nim prawie piec lat. Zaczelo sie ponad 8 lat temu na studiach. Mial stosy notatek, ktorych nie mogl zapamietac. Na kalkukatorze (nie mial wtedy jeszcze komputera) wyliczyl co ile dni powinien powtarzac cale strony i notatki, zeby je zapamietac. Potem byl program. Wyprobowal na nim nauke angielskiego: 30 slowek dziennie, potem wiecej. Po piec godzin anglojezycznych filmow i programow. Na studiach zmusil wykladowcow, by zdawac egzaminy tylko po angielsku. W domu, z przyjaciolmi mowi po angielsku. Dzisiaj jesli nie musi, nie rozmawia po polsku. Jego koledzy z firmy mowia o nim: pracoholik, nie do zdarcia, zyje bez wakacji. Lubi jogging i dobre jedzenie. I cholernie inteligentny. Wady? Apodyktyczny i trudny. Wozniak o sobie: Chcialbym byc maszyna. Jestem geniuszem -- dodaje. Wlasnie na tegorocznym Softargu promowal nowy program ``Genius'', kontynuacje SuperMemo. Do jego stoiska nie mozna sie bylo dopchac. Wymyslili do niego haslo -- ``Nowe produkty od Wozniaka'' -- sugerujac, ze chodzi o slawnego Steve'a (tworcy Apple). - -- Cel mam jeden. To takie poczucie misji: moje programy musza trafic do kazdego na biurko. Sa po prostu najlepsze -- mowi pewnie. Chwila zastanowienia: -- I na pewno tak sie stanie. Agnieszka Klemens SOFTARG trwal od 26 wrzesnia do 29 wrzesnia ========================================================= Softarg do renowacji ZDANIEM ZWIEDZAJACEGO W przyszlym roku ``Softarg'' obchodzic bedzie jubileusz 10-lecia. Organizatorzy chcieliby, aby impreza ta wypadla bardzo okazale. Warto wiec juz teraz zastanowic sie co i jak mozna by zmienic, aby uatrakcyjnic jedna z najwiekszych w Polsce imprez komputerowych. Myslac o przyszlorocznych targach nasunely mi sie trzy refleksje. Tak duza impreza powinna miec podzial tematyczny -- zwiedzajacy gubi sie w powodzi wielu firm, trudno mu znalezc konkretnego wystawce, albo musi biegac od jednego do drugiego pawilonu. Organizatorzy chcieliby podzielic ekspozycje, ale ze wzgledu na opor wystawcow nie udalo im sie tego przeprowadzic. Byc moze trzeba to zrobic. Z pewnoscia pomoze to zwiedzajacym. Wydaje mi sie, ze inaczej powinien tez wygladac konkurs na najlepszy program ``Softargu''. Obecnie staja do niego produkty zupelnie nieporownywalne, no bo jak zestawiac system zarzadzania kopalnia z programem do nauki jezyka angielskiego. Jesli przyjrzec sie np. liczbie wdrozen, to z pewnoscia ten drugi bije na glowe kazdy program dla przemyslu i zawsze tak bedzie. Moim zdaniem, lepsze dla konkursu, pretendentow i publicznosci byloby podzielenie go na dwie kategorie. Pierwsza moglyby byc np. aplikacje dla przemyslu, do zarzadzania firmami, programy finansowo-ksiegowe itp. W drugiej miescilaby sie cala reszta np. aplikacje multimedialne, programy SOHO (dla biur i domu). ``Softarg'' jest impreza, gdzie mlodziez szkolna to wiekszosc zwiedzajacych. Niestety zarowno wystawcy jak i organizatorzy maja uczniom malo do zaoferowania. Gdyby tak zorganizowac dla nich krotkie seminaria wprowadzajace w swiat komputerow i programow niekoniecznie wykorzystywanych w domu. Po takim ``szkoleniu'' mlodziez z pewnoscia wiecej zyska ze zwiedzania ekspozycji. Stanislaw Marcin Stanuch ========================================================= Agenci z Oracle Nowe rozwiazania w dostepie do baz danych Pracownicy wybierajacy sie w podroz bez notebooka uciesza sie z zupelnie nowego produktu -- Oracle WebServer. Znajdujacy sie w nim agent (zwany tym razem ``webagent'') posredniczy miedzy aplikacja bazodanowa (typowym programem-klientem, jaki obsluguje sekretarka wprowadzajaca czy przegladajaca dane w bazie), a serwerem World Wide Web. Aby skorzystac z bazy danych Oracle, nie trzeba wiec juz aplikacji klienta -- wystarczy popularna przegladarka WWW (np. Netscape). Wszystko, co do tej pory wyswietlal Oracle, zamieniane jest na strone WWW i przesylane siecia (zwykle Internetem). Do wprowadzania i modyfikowania danych (oczywiscie po wczesniejszej autoryzacji uzytkownika) wykorzystywane sa formularze WWW. Co cenne, strony WWW tworzone sa na biezaco -- w momencie polaczenia sie uzytkownika. Gwarantuje to aktualnosc danych. Korzystajac z Oracle WebServer mozemy nasza baze danych (wraz z aplikacjami do niej!) udostepnic o wiele szerszej rzeszy uzytkownikow. Nie ponosimy bowiem kosztow zwiazanych z wyposazeniem ich w odpowiedni program do bazy danych -- wystarczy przeciez, ze maja Netscape. Oracle planuje swoj WebServer wyposazyc takze w narzedzia do zarzadzania serwerem bazy danych na odleglosc (rowniez poprzez WWW!), a takze zapewnic bezpieczny protokol komunikacji, gdy tylko takowy (np. SSL albo SHTTP) zyska powszechna akceptacje. WebServer dostepny jest na razie tylko w wersji testowej. Wersja oficjalna (na razie tylko na Solaris, w przyszlosci na AIX IBM-a i HP-UX Hewletta) pojawi sie za miesiac. Wersje beta mozna sobie skopiowac z internetowego serwera firmy (www.oracle.com). Andrzej Gorbiel ========================================================= Netscape naprawiony? BEZPIECZENSTWO. Firma obiecuje usunac blad oraz nowa wersje Wykryty dwa tygodnie temu powazny blad w systemie bezpieczenstwa popularnej przegladarki Netscape Navigator ma byc w tym tygodniu usuniety. Z wyjatkiem Amerykanow ``poprawke'' kazdy bedzie mogl skopiowac sobie poprzez Internet. Niedawno dwoch studentow z Berkeley odkrylo, jak w zaledwie 25 sekund rozkodowac dowolny zaszyfrowany komunikat przesylany programem Netscape Navigator 1.2. Netscape Communications Corp., tworca programu przyznal, ze o ``dziurze'' dowiedzial sie, przegladajac wypowiedzi w internetowych grupach dyskusyjnych poswieconych bezpieczenstwu. Do zakodowania przesylanego Internetem komunikatu (np. zamowienia zawierajacego numer karty kredytowej) Netscape uzywa klucza o dlugosci 40 bitow albo 128 bitow (w wersji, ktora wolno sprzedawac tylko w USA). Klucz jest kazdorazowo losowany -- w tym celu program wykorzytuje rozne ``losowe'' liczby m.in. czas z zegara komputera. Najprostszy (ale i najwolniejszy) sposob lamania szyfru polega na sprawdzeniu wszystkich mozliwych kluczy (tzw. metoda ``brute force''). W wersji eksportowej Netscape'a jest ich 240, co jak pokazal niedawno francuski informatyk zajmuje kilka dni (korzystajac z kilkudziesieciu komputerow o szybkosci Pentium). Sprawdzenie wszystkich 2128 kluczy wersji eksportowej, przy obecnym stanie techniki jest niemozliwe (nie skonczyloby sie przed koncem Ziemi). Blad Netscape polegal jednak na tym, ze liczba mozliwych do wylosowania kluczy jest duzo mniejsza -- ok. 230, o ile tylko wiemy, kiedy dokladnie klucz byl losowany. Poniewaz date wyslania komunikatu zna kazdy podsluchujacy, do zlamania kazdej wiadomosci Netscape'a wystarcza 15 sekund pracy niezbyt szybkiego komputera! Netscape Communications zapowiedzial, ze ulepszy sposob losowania (do ok. 2300 mozliwych kluczy), a poprawione wersje uzytkownicy dostana juz w tym tygodniu. Zmiana sposobu losowania kluczy nie ma wplywu na uzywany przez Netscape algorytm kodowania. Natychmiastowa wymiana milionow zainstalowanych kopii programu nie jest wiec konieczna. Blad nie ma tez nic wspolnego z opracowywanym przez Netscape SSL, otwartym systemem bezpiecznej komunikacju przez Internet. Poprawione wersje programu mozna bedzie skopiowac przez Internet m.in. z sewera firmy (www.netscape.com). Niestety z powodu ograniczen eksportowych ITAR w Inernecie nie bedzie poprawek do wersji amerykanskiej (z kluczem 128-bitowym). Amerykanie musza wiec zamowic program i czekac, az firma przysle go im tradycyjna poczta. Tymczasem miliony uzytkownikow Netscpae 1.2 maja inny problem. Zgodnie z umieszczona w licencji zapowiedzia w czwartek, 28 wrzesnia przegladarka przestala dzialac. Scislej -- pozwala sie nadal laczyc, ale tylko z firma Netscape Comm. Sciagnieta z Internetu wersje mogli dotad uzywac za darmo studenci, uczniowie, pracownicy instytucji non-profit oraz kazdy, kto chcial przetestowac (tu licencja zezwalala na 90 dni). Nowa wersja (2.0) przegladarki miala sie ukazac w ubieglym tygodniu. Do chwili zamykania numeru (piatek w nocy) nie bylo jej jednak na serwerze Netscape Comm. Netscape Navigator 2.0 ma zawierac m.in. szyfrowana poczte elektroniczna i duzo lepsza przegladarke do grup dyskusyjnych UseNet (dotychczasowa kiepsko radzila sobie z tzw. watkami dyskusji). Poki nie bedzie Navigatora 2.0 (o jak na razie nie znanym czasie funkcjonowania) mamy do wyboru: sciagnac sobie wersje z poprawionym szyfrowaniem, wrocic do starszej 1.1N (dla niekomercyjnych zastosowan - bez ograniczen) kupic pelna wersje 1.2 (za 39 dolarow), albo skorzystac z najnowszej oferty konkurencji Internet Explorer 2.0 Microsoftu... Andrzej Gorbiel ========================================================= Poczta za darmo? SIECI. Tanieje Internet Wszystko wskazuje na to, ze podstawowe uslugi jak poczta elektroniczna, zdalna praca na komputerach, korzystanie z serwisow informacyjnych, a nawet polaczenia beda niedlugo bezplatne. Pierwsze projekty realizowane sa juz w Stanach Zjednoczonych. Juz pod koniec 1994 roku pojawily sie na rynku bezplatne serwisy informacyjne, np. Yahoo czy Newslink. Sponsorowaly je duze korporacje umieszczajace tam swoje ogloszenia lub wykupujace dodatkowe uslugi. Przelom jednak moze nastapic pod koniec tego roku. Amerykanska firma ProductView Interactive oglosila, ze do konca roku zamierza udostepnic uzytkownikom bezplatna poczte elektroniczna. Firma pokrywac bedzie nie tylko koszty obslugi kont, ale najprawdopodobniej takze koszty polaczen. Jesli cala inicjatywa dojdzie do skutku, to wplynie to znaczaco na obnizke uslug oferowanych przez dostarczycieli Internetu, tym bardziej, ze w dalszych planach firmy jest udostepnienie za darmo innych uslug internetowych. Aby podkreslic nowy profil firmy ProductView zmienila nazwe na FreeMark Communications. - Nowa nazwa odzwierciedla nasza chec udostepniania darmowych uslug dla uzytkownikow - skomentowal te decyzje Robert Young, prezes firmy. Wedlug niego, cena jest najwieksza bariera w upowszechnieniu Internetu, a e-mail najpopularniejszym narzedziem. Miesiecznie w Internecie wysylanych jest ponad miliard listow. FreeMark ma zamiar stac sie czolowym dostarczycielem uslug internetowych, szczegolnie nowym uzytkownikom. Co prawda poczte elektroniczna beda miec za darmo, ale zapewne inne serwisy nie, przynajmniej poczatkowo. Oczywiscie firma nie jest instytucja charytatywna. Za korzystanie przez uzytkownikow z poczty elektronicznej zaplaca ogloszeniodawcy. Firma prowadzi negocjacje w tej sprawie z duzymi firmami oraz czolowymi organizacjami zrzeszajacymi ogloszeniodawcow. To co proponuje FreeMark jest zgodne z istniejacymi od mniej wiecej roku trendami w Internecie, gdzie dostep do serwisow informacyjnych sponsorowany jest przez ogloszeniodawcow. Stanislaw Marcin Stanuch ========================================================= Podrecznik kinomana ``Corel All-Movie Guide''. Fascynujaca encyklopedia kina. Na dysku CD-ROM zgromadzono informacje o ponad 90 tys. tytulow i zamieszczono dokladne dane biograficzne kilkunastu najslawniejszych rezyserow i aktorow. Encyklopedia filmu to kolejny produkt firmy Corel, producenta znanego pakietu graficznego. Programisci Corela wykorzystali swoje umiejetnosci nabyte przy pracy nad zaawansowanymi programami graficznymi i stworzyli ``dla domu'' produkt znacznie odbiegajacy poziomem technicznym od wiekszosci dzisiejszych produkcji. Dwie podstawowe zalety ``All-Movie Guide'' to rzetelnosc informacji i niezwykle wygodny system obslugi. Oprocz bazy danych zawierajacej biografie tworcow i krotkie notki na temat filmow, znajdziemy tutaj takze zdjecia i krotkie filmowe wywiady z gwiazdami. Zainstalowano takze bardzo sprawny system wyszukiwania informacji. Program sluzy nie tylko jako encyklopedia, ale rowniez poradnik -- uzytkownik ma do dyspozycji przejrzysty system ocen aktorow i filmow, moze rowniez zazyczyc sobie np. zestawienia listy filmow wg podanych kryteriow (np. wszystkich filmow Felliniego z Anita Ekberg). Kolejnym wygodnym uzupelnieniem jest mozliwosc dolaczania do filmow wlasnych zapiskow i wystawiania im indywidualnych ocen. ``All-Movie Guide'' wtedy stara sie ``wyliczyc'' nasze preferencje i wedlug nich zaproponowac nastepne tytuly, ktore powinny nam sie podobac. Jako ciekawostke mozna podac, ze w USA i Kanadzie uzytkownik wyposazony w faks-modem moze wyslac zamowienie na kazdy z tytulow do specjalnej firmy wysylkowej. Jedynym mankamentem programu sa wysokie wymagania sprzetowe, co stanowi zreszta tradycje firmy Corel. Animowane ikony oraz duze bazy danych wymagaja co najmniej szybkiego 486 z 8MB RAM, a nawet na Pentium z zegarem 75MHz ``All-Movie Guide'' nie dzialal zbyt szybko. Dla kinomana dysponujacego odpowiednim komputerem bedzie to jednak doskonaly prezent, zwlaszcza przed rozpoczeciem Warszawskiego Festiwalu Filmowego. Adam Leszczynski sprzedaz: Multi-Pro, ul. Pereca 2, tel. 24-61-49 ========================================================= Twarde pecety KOMPUTER W TERENIE. Na deszcz, ogien i mroz Jeden z komputerow, ktorych uzywaja pracownicy radomskich wodociagow po upadku do studzienki kanalizacyjnej mial pekniety jeden klawisz. Pracuje do dzis. Podobno Husky wytrzymuja nawet upadek na beton z wysokosci dwoch metrow. Husky Computers od dziesieciu lat specjalizuje sie w produkcji komputerow do zastosowan pozabiurowych. Od trzech lat pracownicy radomskich wodociagow wpisuja odczyty z licznikow bezposrednio na Husky FS/2. - Szukalismy czegos odpornego, bo 70 procent licznikow jest w studzienkach. Facet wchodzi do kanalu, moze mu upasc komputer, a w srodku czasem jest woda - opowiada Andrzej Szczepanik, specjalista przedsiebiorstwa ds. informatyki. Mowi, ze na rynku sa podobne rejestratory np. firmy Psion ale nie moga, jak Husky, wspolpracowac z PC. Policja sprawdza auta FS/2 ktorych uzywaja wodociagowcy, waza tylko 750 gram. Ich ksztalt przypomina mlotek. Na szerokim, plaskim trzonku rozmieszczona jest klawiatura. Mozna ja obslugiwac jedna reka. Podczas prac w terenie potrzebne sa lekkie komputery o dlugim czasie pracy baterii. Wodociagowcy robia czasem trasy dwudniowe, nim wroca z kompletem danych. Ponad 50 komputerow Hunter 16 uzywa policja w Kopenhadze. Dzieki nim wozy patrolowe uzyskuja np. dane na temat skradzionych aut. Policjanci z Londynu rejestruja na Husky samochody, ktore zostaly zablokowane za lamanie przepisow parkingowych. Dane sa przesylane do centralnego komputera policji. W Polsce Husky uzywja m.in. Instytut Badawczy Lesnictwa w Warszawie i Wojskowe Centralne Biuro Konstrukcyjno-Technoligiczne. Pod cisnieniem Husky produkuje trzy modele komputerow: FS/2, Hunter 16 i FC 486. Dwa ostatnie bardziej niz ``mlotek'' przypominaja typowe notebooki, ale sa mniejsze. Najwiekszy, FC 486, ma 28 cm dlugosci, 21 szerokosci i 4 wysokosci. Z bateriami wazy 2 kg. Hunter i FC 486 maja paski na dlon. Zasilane sa paluszkami typu AA. Na alkalicznych bateriach pracuja do 30 godzin. Obudowy komputerow wykonane sa z odlewanych pod cisnieniem stopow magnezu lub aluminium. Sa odporne na temperature (wytrzymuja od minus 30 stopni Celsjusza do plus 60), uderzenia i wilgoc. Spelniaja m.in. normy wojskowe dotyczace odpornosci na wstrzasy i wibracje. Jak mowi Slawomir Koltun z firmy reprezentujacej Husky w Polsce, po zejsciu z tasmy produkcyjnej kazdy z nich musi przezyc trzy testowe upadki, a potem spedza jakis czas w lodowce. Najdrozszy Husky FC kosztuje ponad 8 tys. zl, a najtanszy Hunter - 4 tys. Tomasz Bienias ========================================================= Jak skomputeryzowac jezyk polski Rozmowa z dr. Miroslawem Banko, kierownikiem Redakcji Slownikow Jezyka Polskiego z Wydawnictwa Naukowego PWN i dr. hab. Januszem Bieniem, wspolpracujacym z PWN informatykiem z Instytutu Informatyki Uniwersytetu Warszawskiego. ADAM JADCZAK: Dlaczego komputery gorzej radza sobie z jezykiem polskim niz np. z angielskim. Dlaczego jeszcze nie mamy sprawnych slownikow komputerowych i programow sprawdzajacych pisownie? JANUSZ BIEN: -- Gdyby w badania nad naszym jezykiem zainwestowano drobny ulamek tego, co od lat idzie na angielski lub japonski, to nie byloby zadnego problemu. W angielski inwestowano od blisko stu lat. Opis jezyka polskiego jest w tej chwili na takim poziomie, na jakim angielski byl na poczatku wieku. MIROSLAW BANKO: -- Jezyk polski nie jest trudniejszy od innych. Przeciez dzieci na calym swiecie ucza sie jezyka w tym samym wieku i nie sprawia im to wiekszej roznicy, czy jest to polski, chinski czy japonski. SRODTYTUL: ``Ala ma kota'' i ``Kota ma Ala'' Ale w jezyku polskim, w przeciwienstwie do angielskiego wyrazy odmieniaja sie w sposob bardzo skomplikowany, a szyk zdania jest swobodny. Czy to nie przeszkadza komputerom? J.B.: -- Przy tworzeniu komputerowych slownikow i programow korygujacych pisownie najpierw trzeba rozwiazac problem analizy morfologicznej, tj. budowy wyrazow. Ale kiedy sie to zrobi, analiza skladniowa, tj. analiza budowy zdania, staje sie prosta. Na przyklad wiadomo, ze jesli rzeczownik ma forme mianownika, to w zdaniu prawie na pewno pelni on funkcje podmiotu, niezaleznie od tego, w ktorym miejscu go postawimy. M.B.: -- Dzieki odmianie przez przypadki rzeczownik w jezyku polskim zawiera informacje o roli, jaka pelni w zdaniu. Przestaje byc wiec tak wazne -- jak w angielskim -- czy stoi na poczatku czy na koncu zdania. To wlasnie rozbudowanej odmianie wyrazow polszczyzna zawdziecza swobodny szyk zdania. J.B.: -- Rozwiazanie problemu komputerowego opisu polszczyzny to kwestia inwestycji w badania i dobrej ich organizacji. W Polsce jezykoznawstwo jest wykladane jako czesc filologii, a nie jako odrebna dziedzina. Z tego powodu informatykom trudniej jest ja studiowac. Informatyk nie moze - -- nawet w ramach studiow interdyscyplinarnych -- zapisac sie na kurs lingwistyki. Musi studiowac filologie polska. Czy morfologia polska nie jest zbyt trudna? J.B.: -- Stosunkowo niedawno, dzieki niezyjacemu juz profesorowi Janowi Tokarskiemu, nastapil przelom w opisie fleksji polskiej. W polskich slownikach uwzgledniono analize morfologiczna wyrazow. W zalozeniu mial to byc opis bardzo dokladny, w praktyce tak sie nie stalo i informacja w slowniku jest bardziej ogolna. Ale i tak, na tej podstawie, stworzono co najmniej jeden program sprawdzajacy poprawnosc pisowni. Na podstawie rekopisu profesora Tokarskiego, Zygmunt Saloni wydal ``Schematyczny indeks polskich form wyrazowych'' (czyli wszystkich postaci, w jakich dany wyraz moze wystapic w jezyku polskim). SRODTYTUL: Analiza morfologiczna, czyli ``kontenerowiec'' i ``kontener owiec'' Jakie programy powstaly dzieki temu? J.B.: -- Jest ich piec. Pierwszym jest ``spelling checker'' (korektor pisowni) Fuglewicza, ktory ma wbudowana analize morfologiczna. Druga analiza morfologiczna dostepna jest w QR-Tekscie. Ma on rozwiazania, ktorych nie uwzgledniono gdzie indziej, np. jesli do slownika doda sie nowy wyraz i okresli sposob jego odmiany, to program juz sobie z nim poradzi. Nie trzeba wpisywac wszystkich mozliwych form, w jakich taki wyraz moze sie pojawic. Kolejny program zostal stworzony przez wegierska firme Morfologic, ktora specjalizuje sie w analizie morfologicznej dla roznych jezykow. Nie majac dystrybutora w Polsce, Wegrzy sprzedali swoj produkt do Stanow Zjednoczonych firmie Info Soft. Nie ma zadnych jego kopii w Polsce? J.B.: -- Dostepnych jest kilka wersji zabezpieczonych kluczem hardware'owym, m.in. PWN ma jedna z nich. Czwarty program zrobila firma Litterae sp. zo.o. Tu jednak slownik zawiera mniej wyrazow. Piata analiza morfologiczna to praca doktorska Krzysztofa Szafrana obroniona w zeszlym roku na polonistyce. Do konca roku powinna zostac udostepniona publicznie. Ktory z tych programow jest najlepszy J.B.: -- Morfologica i Fuglewicza. Te programy troszke roznia sie efektywnoscia. Morfologic, wedlug ostatnich testow, ma nieco obszerniejszy slownik, Fuglewicz natomiast ma lepsze podpowiedzi. M.B.: -- Paradoksalnie obszerniejszy slownik przeszkadza. Dlaczego? M.B.: -- Poniewaz w tekscie trafiaja sie czasami wyrazy blednie zapisane, ktore przypadkiem sa poprawnymi wyrazami w osiemnastowiecznej polszczyznie. A morfologiczny analizator oparty na duzym slowniku, jak wlasnie ten firmy Morfologic, przepuszcza je. Na przyklad stare slowo ``ham'', ktore kiedys pelnilo funkcje wykrzyknika nasladujacego szczekanie psa, nie wystepuje juz we wspolczesnej polszczyznie. J.B.: -- Firma Morfologic dosc szybko to zauwazyla i udostepnia program z mniejszym slownikiem. Wazna jest natomiast kwestia dobierania podpowiedzi przez program. Jeden z programow, poniewaz nie mial pewnych wyrazow w slowniku, uznal wyraz ``kontenerowiec'', za bledny i zaproponowal zamiast niego... ``kontener owiec''. Jesli znalazlyby sie pieniadze, od czego nalezaloby zaczac prace nad dobrym ``spelling checkerem''? J.B.: -- To nie jest tak, ze jesli sie znajda pieniadze, to za pol roku bedzie wynik. Do tej pory ludzie, ktorzy zajmowali sie w Polsce lingwistyka komputerowa, robili to na zasadzie hobby. Pieniadze od zagranicznych fundacji dostanie sie tylko wtedy, jesli znajdzie sie komercyjnego odbiorce, ktory zobowiaze sie za rok wprowadzic gotowy produkt na rynek. Na co w takim razie dawac pieniadze? J.B.: -- Na ogolne podniesienie warunkow pracy w jezykoznawstwie. Niektorzy z jezykoznawcow pracuja jeszcze na PCXT, ktore kupili kiedys jako luksusowe. Ci, ktorzy zajmuja sie tym tematem sa rozproszeni i wola pracowac w domu. Mowi sie tak wiele o programie ``Internet dla szkol'', przydalby sie tez i Internet dla profesorow jako narzedzie szybkiej komunikacji. SRODTYTUL: Slowniki jezyka polskiego: ``dzdzu'', ``psu'' i ``kotu'' Programy programami, a czy mozna gdzies kupic slownik jezyka polskiego w wersji elektroniczej? M.B.: -- Stary, trzytomowy slownik pod redakcja prof. Szymczaka ma sie ukazac w przyszlym roku w wersji elektronicznej. Bedzie sprzedawany na dyskietkach. Wykorzystany w nim zostanie algorytm analizy morfologicznej wspomnianej juz firmy Litterae. Slownik bedzie umial przeprowadzac analize morfologiczna w celu wyszukania pozadanego hasla, bedzie mozna wpisac np. ``dzdzu'', nie martwiac sie, jak wyglada mianownik tego wyrazu. Czy bedzie mozna to wykorzystac w polskich edytorach tekstu? M.B.: -- Slownik ma byc dostepny w edytorach Word for Windows6.0 i Word Perfect. A inne slowniki? M.B.: -- Pracujemy nad ``Nowym slownikiem jezyka polskiego'', ktory bedzie zawieral wiecej informacji, w szczegolnosci wiadomosci gramatycznych. Jako pierwszy ze slownikow polskich bedzie dostarczal pelnych informacji jak dzielic wyraz, gdy nie miesci sie on w linijce. SRODTYTUL: Programy tlumaczace i Gramathik A co z programami do automatycznego tlumaczenia tekstow z jezyka polskiego i na polski? J.B.: -- Dzis prawie nikt nie robi programow do tlumaczenia. Chociaz maszynowe tlumaczenie zaczyna odzywac, jest to jednak inne tlumaczenie niz kiedys. Programistom nie zalezy juz na tym, zeby tekst przetlumaczono w pelni poprawnie, jest to po prostu tani sposob zorientowania sie, o co chodzi w tekscie. Jezeli tekst jest ciekawy, to daje sie go tlumaczowi. Nie ma do tej pory programu do analizy skladniowej, ktory potrafilby przetwarzac jezyk swobodny. Jesliby polaczyc programy sprawdzajace morfologie i skladnie, czy moglby powstac polski Gramathik -- program do sprawdzania poprawnosci gramatycznej tekstu? J.B.: -- Sa firmy, ktore mysla o zrobieniu czegos takiego. Sytuacja zaczyna do tego dojrzewac, nie potrafie jednak oszacowac stopnia trudnosci. Nie zgadzam sie jednak z prof. Swidzinskim, ktory powiedzial, ze jest to skrajnie trudne. Gdy mowimy o skladni, problem polega m.in. na tym, ze jakies zdania moga miec formalnie poprawne interpretacje skladniowe, ktore nie maja sensu. Na przyklad jedna z dwoch interpretacji zdania ``Koty zjadly myszy.'' jest w normalnych warunkach wykluczona lub co najmniej malo prawdopodobna. Byc moze polski Gramathik powinien wygladac inaczej niz podobny program dla jezykow bez fleksji. SRODTYTUL: Jak to robia Japonczycy Czy jezyki azjatyckie, ktore maja wlasne ideograficzne alfabety -- np. japonski -- sa trudniejsze do komputerowej obrobki? M.B.: -- Morfologicznie japonski powinien byc prostszy. Ich fleksja jest prostsza, a formy wyrazowe skladaja sie z klockow, z ktorych kazdy wnosi informacje o innej kategorii gramatycznej. Jeden sygnalizuje liczbe, inny przypadek itd. W polszczyznie te rzeczy moga byc zlepione, w dodatku w jezyku polskim temat fleksyjny ulega zmianie pod wplywem koncowki. J.B.: -- Japonczycy mieli wielka trudnosci z wprowadzaniem tekstu. Byl to jeszcze wiekszy problem niz nasza morfologia. Wlozyli jednak wystarczajaco wiele pieniedzy i obecnie podobnie jak w kazdym jezyku ideograficznym robi sie to bardzo prosto. Dwa, trzy lata temu w instytucie Orientalistyki zorganizowano pokaz przetwarzania jezykow orientalnych w komputerze. Wyrazy wprowadzalo sie fonetycznie na klawiaturze, w komputerze byl dostatecznie duzy slownik, ktory podpowiadal wybor odpowiednich ideogramow. W japonskim istnieja dwa alfabety -- hiragana i katagana, na tyle nieliczne, ze stworzono dla nich odpowiednie strony kodowe na komputery PC. Jak widac, nie ma takich trudnosci, ktorych nie daloby sie przezwyciezyc. Rozmawial Adam Jadczak ========================================================= Pojedynki wsrod gwiazd GRA. Stawka jest planeta Masz na imie Jake i mowiac krotko dalsze losy ludzkosci w duzej czesci zaleza od Ciebie. Tylko Ty mozesz w walce wrecz pokonac siedem wyjatkowo niesympatycznych stworzen przypominajacych albo ogromna, bezksztaltna, galaretowata mase, bojowego cyborga na wyposazeniu armii lub cos bedacego skrzyzowaniem modliszki z czlowiekiem. W znanej Ziemianom czesci wszechswiata toczy sie turniej w ktorym uczestniczy tylko jeden delegat kazdej zamieszkujacej wszechswiat planety, a stawka jest zniszczenie planety, na ktorej zyja jego ziomkowie. Nowa gra z niezbyt znanej firmy GTE Vantage Incorporated jest zatytulowana FX Fighter i jest to kolejna mutacja niesmiertelnego cyklu zabawy w mordobicie z tym, ze po raz pierwszy udalo sie stworzyc programistom tego typu gre z trojwymiarowa grafika. FX Fighter jest sprzedawany na plytce CD-ROM. Poza plytka w pudelku znajdziemy karte rejestracyjna i instrukcje obslugi, w ktorej poza niezbednymi informacjami jest kilkunastostronicowy komiks wprowadzajacy w problemy swiata przyszlosci. Niestety, instrukcja obslugi (a zatem i komiks) sa po angielsku. Grajac widzisz trojwymiarowa arene, na ktorej walczysz. Twoj pojedynek jest filmowany z kamery, ktora bezustannie zmienia polozenie. Nigdy wczesniej nikt nie stworzyl czegos podobnego. Poniewaz gra jest trojwymiarowa, zyskuje nieprawdopodobnie. Jest duzo bardziej dynamiczna i naturalna. Programisci zastosowali w tworzeniu grafiki nowa technologie BRender, dzieki ktorej ruch w pelni cieniowanych obiektow jakimi sa walczace postacie jest plynny i wyrazny. Gra nie znudzi sie szybko, poniewaz walki toczy sie na osmiu roznych arenach, w ktorych uczestniczy osmiu roznych przeciwnikow. Dodatkowego smaczku do naprawde bezblednej grafiki dodaja niezle efekty dzwiekowe. Dosc duza jest tez liczba ciosow, ktore sa przypisane do kazdej postaci. Gracz moze ich uzyc ponad czterdziesci, choc do poruszania postacia korzysta tylko z szesciu klawiszy. Program pozwala toczyc pojedynki nie tylko z komputerem, ale i kolega. Moze on korzystac z tej samej klawiatury co Ty i siedziec obok siebie, albo moze tez komunikowac sie z Toba korzystajac z modemu. To drugie rozwiazanie jest w Polsce z powodu wysokich oplat telefonicznych czysto teoretyczne, ale moze jest ktos, kto mimo wszystko to lubi. Gra jest z cyklu tzw. srednio trudnych. Po trwajacym kilkanascie minut treningu mozna nawiazac krotkie, trwajace maksimum kilkadziesiat sekund pojedynki z wrogiem. Calosc to udany i wciagajacy program pozbawiony jednak jakichkolwiek elementow rozwijajacych intelektualnie. Producent: GTE Vantage Incorporated. Dystrybutor: Hurtownia Oprogramowania lUSERn, tel. (012) 668500. Wymagania sprzetowe: komputer IBM PC 486DX 33Mhz lub kompatybilny, naped CD-ROM, 4 MB pamieci RAM, karta graficzna VGA, dysk twardy. Marcin Kaczmarczyk ======================================================================== ------- CUT --- CUT --- CUT --- CUT --- CUT --- CUT --- CUT ------- From daemon Tue Oct 10 11:33:02 1995 Subject: KIB: kib_nr41.txt Date: Tue, 10 Oct 1995 11:32:58 +0100 (MET) From: A.Gorbiel@Ga-Wyb.Krakow.PL ======================================================================== Komputery i Biuro nr 41/95 10 pazdziernika 1995 Cotygodniowy dodatek do Gazety Wyborczej (Polska poludniowa) Redaguja: Andrzej GORBIEL Stanislaw M. STANUCH Albina STEFANSKA Adresy redakcji: 40-061 Katowice, ul. Kopernika 26/28, tel. (0-32) 512-130 31-009 Krakow, ul. Szewska 5, tel. (0-12) 21-82-71 e-mail: Redakcja@Ga-Wyb.Krakow.PL ======================================================================== Dzis w numerze: GENEWA. Telecom '95. Ciekawostki staja sie standardami Uscisk reki w cyberprzestrzeni.....Pawel Rozynski, Tomasz Surdel INTERNET. Komputery i Biuro ukazuja sie w sieci juz rok Maly elektroniczny jubileusz..........A.Gorbiel@Ga-Wyb.Krakow.PL RYNEK. Hewlett Packard i Convex Potrzebuja siebie.......................Stanislaw Marcin Stanuch Terrorysci beda miec klopoty...........................aja, Reuter Nobel w Internecie............................................pioc NOWINKI Ile tracimy przez piratow?...........................aja, Reuter Hakerzy nie proznuja.......................SMS, Information Week IBM nie rezygnuje.....................................AL, Reuter Co to jest CD-ROM....................................aja, Reuter Nie dali sie Microsoft...............................aja, Reuter Zalegalizuj Mathcada.........................................SMS SHAREWARE Mac na pececie!.........................Stanislaw Marcin Stanuch RADY. Komputer dla ucznia Cos dla czwartoklasisty.......................Marcin Kaczmarczyk PROGRAM EDUKACYJNY. Mozna ``dopisac sie'' do programu Nie tylko dla maturzystow...........................Janusz Zurek ZALECENIA RADY EUROPY. Szyfrowanie pod kontrola Klucze w rekch rzadu...............................Jaroslaw Rafa RABATOP. System wspomagania decyzji dla przedsiebiorstw Dla szefa szefow.................................Andrzej Gorbiel CD-Mania Nauka w pigulce.....................................Adam Jadczak Nie tylko dla biznesmena......................Marcin Kaczmarczyk Dzwiek bez granic.............................Marcin Kaczmarczyk AKCESORIA. Joysticki, pudelka, podstawki... Mysz barowa i szachy..................................Dorota Gut KOMUNIKACJA. Dla biznesmena i dziennikarza Biuro w aktowce.....................................Janusz Zurek VIVID 3D. Stereo w trzech wymiarach Muzyka jak zywa.......................................Dorota Gut UNIVERSAL SERIAL BUS. Koniec plataniny kabli Jedna wtyczka dla wszystkich...........Wojciech Falecki (Kolonia) INTEL. Nowy procesor jeszcze w tym roku Mial byc P6, bedzie Pentium Pro.........Stanislaw Marcin Stanuch SYSTEMY. Polski OS/2 Warp juz wkrotce Zostala wyrzutnia.............................................TB Uscisk reki w cyberprzestrzeni GENEWA. Telecom '95. Ciekawostki staja sie standardami O prawo do organizacji kolejnej swiatowej wystawy telekomunikacji Telecom '95 bezskutecznie walczyly z Genewa Berlin i Chicago. Walka byla wyjatkowo zazarta. I nic dziwnego, gdyz Telecom '95 przyniesie Genewie okolo 600 milionow dolarow zysku. Suma to niewatpliwie duza, ale praca wlozona w organizacje imprezy jest nie mniejsza. Przy konstrukcji pawilonow wystawowych pracowalo blisko 4000 osob. W halach, w ktorych wystawa sie odbywa, polozono ponad 260 kilometrow kabli elektrycznych i telefonicznych. Ekspozycja zuzyla wiecej energii elektrycznej niz 40- tysieczne miasto. Kazdego dnia wystawcom i zwiedzajacym wydano 9tys. posilkow, a organizatorzy zamowili w sumie 9tys. kilogramow miesa, 2tys. kilogramow sera i 70tys. kanapek... Genewa - Singapur Pierwszego dnia wydarzyla sie rzecz niezwykla. Dwoch mezczyzn chodzilo po sklepie z zegarkami. Jeden byl sprzedawca zachwalajacym poszczegolne modele, drugi potencjalnym wybrednym klientem. Gdy po kilku minutach przebierania klient zdecydowal sie mimo wszystko na ktorys z czasomierzy, sprzedawca pogratulowal mu trafnego wyboru podajac mu reke... Na pierwszy rzut oka nic nadzwyczajnego, sprawa sie jednak komplikuje gdy okazuje sie, ze sprzedawca znajdowal sie w Genewie, a kupujacy w Singapurze. Spotkali sie w wykreowanej przez komputery trojwymiarowej cyberprzestrzeni! Oczywiscie na razie jest to techniczna ciekawostka wymagajaca superwydajnych komputerow i mozliwa tylko dzieki swiatlowodowi laczacemu Genewe z Singapurem. Moze juz jednak za cztery lata, przy okazji kolejnego Telecomu, spelni sie dzisiaj jeszcze tylko marzenie jednego z amerykanskich dziennikarzy, ktory bedac swiadkiem cyberprzestrzennej transakcji pozalowal: ``Szkoda, ze nie moge sie polozyc w cyberprzestrzennej sypialni z moja zostawiona w Nowym Jorku zona''. Cztery lata temu, kiedy to w Genewie dokonano pierwszej publicznej rozmowy z cyfrowego telefonu komorkowego, traktowano to takze jako ciekawostke. Dzisiaj GSM to standard bez ktorego nie da sie obejsc, zaadaptowany przez ponad 80 panstw. A budki telefoniczne z faksem? Kilka lat temu utopia -- dzisiaj rzeczywistosc na francuskich ulicach. Chinski mur i gwiezdne wojny Wystawcy przescigali sie w sposobach przyciagania zwiedzajacych. Walka o ewentualnego klienta zaczela sie juz przy projektowaniu pawilonow, ktore zazwyczaj przybieraly bardzo futurystyczne formy i waza czesto ponad 700 ton. Panoramiczne windy, ruchome schody, fontanny lub wodospady to minimum wspolne dla wszystkich liczacych sie firm. Gigantyczne kule i kupole to najczesciej powtarzajace sie formy. Efekt byl taki, ze wlasciwie nie wiadomo bylo, na czym zatrzymac oko. Na dobra sprawe wygrywali ci, ktorym udalo sie polaczyc nowoczesnosc z czyms bardzo charakterystycznym. Najczesciej fotografowane jest stoisko IBM wzorujace sie na pojezdzie kosmicznym z ``Gwiezdnych wojen''. Nam spodobaly sie takze pawilony chinski i egipski, pierwszy w formie chinskiego muru, drugi -- piramidy. Sa tez inne sposoby zwrocenia na siebie uwagi. Do zatrzymania sie przy stoisku japonskiego Hitachi namawial komik-iluzjonista wpierw tresujacy pluszowego pieska, a chwile potem ucinajacy sobie reke. Belgijski operator telefoniczny zaprasza z kolei do dialogu z wykreowanym przez komputer ludkiem. Intel -- najwiekszy na swiecie producent mikroprocesorow zapraszal do kina przyszlosci. Dzieki wykorzystaniu coraz bardziej doskonalej techniki wideo o duzej rozdzielczosci, jakosc obrazu byla idealna, a szeroki polkolisty ekran sprawial, ze widz odnosil wrazenie, jakby znajdowal sie w samym centrum wydarzen. Intelowski film opowiadal o mozliwosciach Internetu: amerykanski kompozytor korzysta z pomocy kolegow we Francji, Japonii i Afryce, ktorzy za pomoca komputerowej sieci przesylaja mu skomponowane przez siebie utwory. Telemedycyna Na tegorocznym Telecomie duzo sie mowilo o telemedycynie. W praktyce wyglada to np. tak, ze profesor medycyny w Londynie sledzi na swoim komputerze przebieg operacji przeprowadzanej w szpitalu w Kinszasie, udzielajac w razie potrzeby wskazowek tamtejszym lekarzom. Mozliwe sa takze multimedialne wizyty i badania lekarskie. Pacjent komputerowo laczy sie ze swoim lekarzem i dzieki malej kamerze wideo moze nawet pokazac mu swoje gardlo. Dzieki multimediom wyobrazic sobie mozna sytuacje, gdy inzynier z zacisza swojego domowego gabinetu kieruje pracami naprawczymi na platformie wiertniczej gdzies na dalekiej polnocy. Jest to mozliwe tym bardziej, ze aby korzystac z Internetu, nie trzeba juz byc dzisiaj w domu czy biurze. Skorzystac z notebooka polaczonego z modemem i cyfrowym telefonem komorkowym mozna nawet na lesnej polanie. Mimo ze na wiekszosci zwiedzajacych Telecom '95 robil oszalamiajace wprost wrazenie, czesc ekspertow pozostaje sceptyczna. Dla nich wystawa jest nudna, gdyz wszyscy prezentuja te same nowinki, ktore nie znajda zastosowania na szeroka skale. Inni jednak argumentuja, ze podobne krytyki slychac co cztery lata, ze zawsze jest grupa sceptykow- malkontentow, ktorzy potem nabieraja wody w usta. Faktycznie, do tej pory na genewskich spotkaniach zawsze prezentowano nowe, czesto pozornie bardzo futurystyczne techniki i uslugi, ktore najczesciej kilka lat pozniej stawaly sie standardem. Pawel Rozynski, Tomasz Surdel, Genewa ========================================================= Maly elektroniczny jubileusz INTERNET. Komputery i Biuro ukazuja sie w sieci juz rok Jeszcze nim nasza ``Gazeta'' trafi do kioskow, czytaja ja mieszkancy Japonii, Meksyku, Nowej Zelandii, RPA. Od roku wydajemy ``Komputery i Biuro'' w elektronicznej wersji. Dzieki sieci Internet zyskalismy kilka tysiecy nowych czytelnikow. Pierwsze eksperymenty z elektroniczna prasa przeprowadzilismy na poczatku 1993 roku. Przez kilka miesiecy ukazywala sie wtedy ``Gazeta w Krakowie'' (lokalny, dodatek do GW). Dzis z duma mozemy przyznac, ze bylismy pionierami -- dopiero bowiem przelom 1994/95 to czas masowego pojawiania sie na swiecie elektronicznych wydan tradycyjnych gazet. Bylismy w czolowce Gdy tylko nasza krakowska redakcja na stale wlaczyla sie do ogolnoswiatowej sieci, zaczelismy regularnie wydawac takze dodatek komputerowy. Dzis jest on najpopularniejszym polskim specjalistycznym wydawnictwem w Internecie. Trudno powiedziec, ile dokladnie osob czyta nas w sieci -- mimo komputerowych narzedzi ostateczna liczbe czytelnikow musimy szacowac. Sadzimy, ze stalych czytelnikow jest ok. 2000. KiB mozna czytac na dwa sposoby. Pierwszy to ``elektroniczna prenumerata'' - -- nalezy wyslac ``zamowienie'' (odpowiednie polecenie) na adres komputera zajmujacego sie dystrybucja, a odtad co tydzien nowe wydanie trafi na wasz adres poczty elektronicznej. Z tej formy szczegolnie chetnie korzystaja uzytkownicy nie majacy zbyt szybkiego polaczenia z krakowskimi komputerami. Obecnie na liscie prenumeratorow jest ok. 700 osob, z czego 2/3 odbiera KiB w Polsce. Spowdziewamy sie, ze wraz z rozpoczeciem roku akademickiego liczba subskrybentow wzrosnie -- spora ich czesc stanowia bowiem studenci i pracownicy uczelni. Nie kazdy lubi zapchana skrzynke pocztowa (jeden numer KiB zajmuje ok. 70-90 kB!) i dlatego mozecie takze czytac gazete -- bez prenumerowania, korzystajac z popularnej przegladarki WWW (np. Netscape), czy tez programu gopher. Z tej metody korzysta prawie 1000 osob. Czytaja zarowno aktualne numery, jak i archiwalne. Choc w licznych listach, jakie otrzymujemy (oczywiscie poczta elektroniczna!) bardzo chwalicie nas za aktualnosc, okazuje sie ze stare numery ciesza sie ogromna popularnoscia. Np. po najstarszy, 41. numer (dokladnie sprzed roku!) w ubieglym tylko miesiacu siegnelo najmniej 50 osob. Obecnie najwieksza popularnoscia ciesza sie (obok biezacych) numery 35. (poswiecony w calosci Windows 95) oraz 36. (na ``czolowce'' informacja o wirusie w tekstach edytora Word). Z tworzonej przez program gopher statystyki wynika, ze najwiecej osob czyta KiB w poniedzialek (elektroniczne wydanie ukazuje sie z wyprzedzeniem -- zwykle juz w sobote wieczorem!) -- 23 proc. oraz wtorek - -- 22 proc. W srode i czwartek na KiB macie mniej czasu, wiec chetnie wracacie do lektury w piatek (18 proc.). Weekendy wybiera co osmy czytelnik. Tylko co piata osoba (co dziesiata -- liczac wraz z prenumerata) korzysta z wersji KiB z polskimi znakami, z czego prawie polowa uzywa nie zalecanego juz dzis standardu Mazovii. Czyta nas caly swiat Nasi sieciowi czytelnicy mieszkaja na calym swiecie. Obok prawie wszystkich krajow Europy (lacznie z Litwa, Grecja, Czechami, Irlandia, etc.) oraz licznej rzeszy z USA i Kanady sa tu mieszkancy Australii, Nowej Zeladnii, Meksyku, Japonii (5 osob!), RPA (5 osob!), Kuwejtu, Costa Rica. Nie wszyscy nawet maja bezposredni dostep do Internetu. Czesc korzysta z CompuServe, czesc z FIDO. Aby im pomoc, kilku naszych czytelnikow uruchomilo w tych sieciach specjalne konferencje, w ktorych rozsylana jest nasza gazeta (np. w polskim FIDO jest to GAZETA.POL). To przysporzylo nam kolejnych czytelnikow, ale i uniemozliwilo skuteczna kontrole ich liczby. Co sadzicie o naszej elektronicznej gazecie? Zwykle dostajemy listy w rodzaju: ``Jestem krakusem, wyrzuconym przez los na zachodniopomorskie rubieze. Do tej pory KiB zostawiala dla mnie rodzina w domu (czasem zapominala...), a teraz mam Was tu u siebie w swoim koputrze... o rany jak sie ciesze...'' -- Jerzy ze Szczecina. Albo: ``Co prawda musze dzwonic do innego miasta, co sporo kosztuje, ale dodatek jest tak dobry, ze sie poswiece'' -- Mariusz z Bydgoszczy. Oczywiscie, korzystajac z poczty elektronicznej, bezlitosnie wytykacie nam wszystkie potkniecia (dzieki Wam, coraz rzadziej sie wiec mylimy!), a takze krytykujecie... glownie za nadmierne i bezkrytyczne zapatrzenie w Windows, za marginalne traktowanie problemow Unixa, OS/2, NeXTStep,... Obiecujemy poprawe! A.Gorbiel@Ga-Wyb.Krakow.PL Aktualna informacja o elektronicznym wydaniu (wraz z odpowiedziami na najczesciej zadawane pytania dotyczace ``Gazety'') znajduje sie w: http://www.gazeta.pl/~gorbi/gazeta-faq.html PS. Niestety niespodziewana awaria routera CISCO, laczacego nasze dwa oddzialy (krakowski i katowicki) spowodowala, ze ten jubileuszowy numer nie ukazal sie w sobote tylko dopiero we wtorek. ========================================================= Potrzebuja siebie RYNEK. Hewlett Packard i Convex Najprawdopodobniej w najblizszym czasie Hewlett Packard wykupi jednego z najwiekszych producentow superkomputerow - firme Convex. Porozumienie w tej sprawie podpisane zostalo pod koniec wrzesnia, jesli nie sprzeciwia sie temu akcjonariusze obydwu firm - dojdzie do fuzji. Dla obserwatorow rynku komputerowego sama transakcja nie byla zaskoczeniem. Od dawna wiadomo, ze producenci superkomputerow, aby przezyc musza miec oparcie w mocnych finansowo korporacjach. Rynek superkomputerow sie nie powieksza, natomiast znacznie wzrosla konkurencja i koszty badan. Dotrzymanie kroku innym wymaga duzych nakladow finansowych. Amerykanska firma Convex od 1992 roku wspolpracowala z HP. Niektore z jej komputerow oparte byly na rodzinie doskonalych procesorow HP PA- RISC. Obie firmy wzajemnie wymienily sie licencjami na swoje oprogramowanie. HP udzielilo Convexowi licencji na oprogramowanie HP-UX i UNIX, Convex na obecne i przyszle oprogramowanie programistyczne. Podkresleniem scislych wiezow obydwu firm bylo wykupienie przez HP 5 proc. akcji Convexa. Umowa o wchlonieciu producenta superkomputerow jest korzystna dla obydwu stron. HP rozszerza swoja oferte, stajac sie jedna z niewielu firm, ktora sprzedaje sprzet poczawszy od pecetow po superkomputery. Otrzyma rowniez dostep do najlepszej technologii w produkcji komputerow duzej mocy, bedzie mogla skorzystac z pomocy wybitnych specjalistow Convexa. Oparcie dalszego rozwoju firmy o jeden z najwiekszych koncernow komputerowych swiata da klientom Convexa pewnosc, ze prace nad nowszymi rozwiazaniami w dziedzinie superkomputerow beda kontynuowane. Chociaz praktycznie umowa o przejeciu firmy nie zostala jeszcze podpisana, przeprowadzenie samej transakcji jest jedynie kwestia czasu. Tym bardziej, ze jej warunki sa dosc korzystne dla akcjonariuszy Convexa. Otrzymaja oni za kazda akcje swojej firmy jedna akcje HP wartosci 4,83 USD. Rynkowa wartosc transakcji ocenia sie na okolo 150 mln USD. Teoretycznie akcjonariusze moga sie nie zgodzic, a wstepna umowa przewiduje nawet, ze zarzad Convexa moze prowadzic rozmowy z innymi potencjalnymi kupcami. Jesli jednak Convex zdecydowalby sie zawrzec kontrakt z inna firma musialby zaplacic kare umowna. Przedstawiciele Convexa twierdza, ze zadne tego typu rozmowy nie sa teraz prowadzone. Stanislaw Marcin Stanuch [Komentarz] Z wypowiedzi kierownictwa firmy Convex wynika, ze zmiany organizacyjne powinny korzystnie wplynac na dzialalnosc wytworni w Dallas. Mozna sie spodziewac powaznej poprawy sytuacji finansowej Convexa. Pewnym potwierdzeniem tych przewidywan moze byc 9-procentowy spadek akcji firmy Silicon Graphics, ktorej komputery sa bezposrednimi konkurentami produkowanego przez Convexa Exemplara. Marek Ksiezyk ========================================================= Terrorysci beda miec klopoty Wielka Brytania zamierza zainstalowac we wszystkich swych portach lotniczych i morskich komputerowy sprzet do kontroli paszportow polaczony z baza danych o prawdopodobnych terrorystach -- zakomunikowalo 26 wrzesnia brytyjskie ministerstwo spraw wewnetrznych. System ten wyprobowano juz na londynskim lotnisku Heathrow i przy wyjezdzie z tunelu pod La Manche. Rozszerzenie tego systemu na inne porty i lotniska pozwoli -- zdaniem brytyjskiego MSW -- skuteczniej zwalczac miedzynarodowy terroryzm i nielegalna imigracje. System automatycznie odczytuje paszporty, a takze wyswietla na ekranach komputerow zdjecia i recznie pisane dokumenty. Zawiera tez baze danych, ktora obejmuje kartoteke osob podejrzanych, liczaca prawie 400 tysiecy pozycji. System pozwala wywolac zadana informacje w niecala sekunde. aja, Reuter ========================================================= Nobel w Internecie W tym roku zdobywcow Nagrody Nobla mozna bylo najszybciej poznac w Internecie. Fundacja Nobla uruchomila wlasny serwer (www.nobel.se), na ktorym natychmiast pojawial sie oficjalny werdykt jurorow. Kto chcial, mogl poprosic o przeslanie go na prywatny sieciowy adres. Do wyboru w czterech wersjach jezykowych: angielskiej, szwedzkiej, francuskiej i niemieckiej. Poza tym umieszczono tam najswiezsze informacje prasowe, baze danych o poprzednich laureatach, bibiografie Alfreda Nobla, fragmenty jego ostatniej woli, informacje o instytucjach, ktore przyznaja nagrody z poszczegolnych dziedzin, zasady nominowania kandydatow do Nagrody itp. oraz mnostwo informacji i odeslan do innych serwerow na calym swiecie, gdzie mozna znalezc inne smakowite dodatki. Np. po ogloszeniu zdobywcy literackiej Nagrody -- Seamusa Heaney'a, odsylacz torowal droge do interaktywnego archiwum poetyckiego, ktore miesci sie na komputerze University of North Carolina. A tam mozna rozpoznac laureata na zdjeciu i przeczytac (lub odsluchac, bo sa i pliki dzwiekowe!) kilkanascie z jego wierszy. pioc ========================================================= NOWINKI Ile tracimy przez piratow? Kraje Europy Zachodniej moglyby stworzyc 87 tys. nowych miejsc pracy i otrzymac z podatkow o 2,3 mld dolarow wiecej, gdyby do roku 2000 poziom piractwa spadl do takiego, jaki obecnie jest w Stanach Zjednoczonych -- twierdzi Business Software Alliance (BSA). Wedlug BSA ponad 50 proc. programow uzywanych w biznesie w Europie zostalo skopiowanych nielegalnie, w USA jedynie 35proc. Raport specjalistow z Price Waterhouse stwierdza, ze spowodowane przez piratow straty na rynku europejskim tylko w 1994r. wyniosly 4,8 miliarda dolarow. aja, Reuter - --------------------------------------------------------- Hakerzy nie proznuja Badania przeprowadzone wsrod 320 duzych firm przez Computer Security Institute wykazaly, ze blisko 20 proc. z nich w ciagu ubieglego roku bylo obiektem atakow osob probujacych dostac sie do danych. Jak podaje Information Week, wiekszosc specjalistow uwaza jednak, ze sa to dane mocno zanizone. Wiekszosc firm z obawy o swoja reputacje nie ujawnia takich faktow, niektorzy prawdopodobnie nie wiedza, ze po ich sieciach buszuja hakerzy. - - Nie rozsmieszajcie mnie - powiedzial prezydent jednej z firm zajmujacych sie ochrona danych. - Do 98 proc. tych firm z pewnoscia ktos probowal sie wlamac. Wiekszosc ekspertow uwaza jednak, ze liczbe wlaman mozna oszacowac na okolo 50 proc., co i tak jest bardzo duza liczba. SMS, Information Week - --------------------------------------------------------- IBM nie rezygnuje IBM zamierza zgromadzic w jednym miejscu (miasteczko Austin w Teksasie) blisko tysiac pracownikow zajmujacych sie oprogramowaniem dla systemu OS/2, konkurenta Windows95. IBM nie wycofa sie ze sprzedazy OS/2, mimo ze po premierze Windows95 jego sprzedaz znacznie spadla. IBM wydal juz na OS/2 blisko 3mld dolarow (wliczajac promocje i marketing). AL, Reuter - --------------------------------------------------------- Co to jest CD-ROM Czy CD-ROM to komputerowy produkt, czy tez urzadzenie do odtwarzania obrazow wideo? -- zastanawiaja sie czlonkowie Unii Europejskiej. Od odpowiedzi na to pytanie zalezec bedzie czy firmy komputerowe placic beda clo w wysokosci 3,9proc. (za CD-ROM), czy tez 14proc. (za ``wideo odtwarzacz''). Do tej pory firmy, ktore sprowadzaly CD-ROM-y na rynek Unii Europejskiej placily clo w wysokosci 3,9proc. aja, Reuter - --------------------------------------------------------- Nie dali sie Microsoft Microsoft chcial kupic 20 proc. akcji firmy Netscape -- poinformowal prezes Netscape Communications Corp. James Clark. W zamian Microsoft zaproponowal firmie Netscape ujawnienie kodow swojego nowego systemu operacyjnego Windows95. Netscape odrzucil oferte, uwazajac to za probe przejecia kontroli nad inna firma software'owa. Nie jest w zwyczaju Microsoftu wspolpracowac z innymi firmami -- stwierdzil Clarke. Wczesniej Netscape prosil o kody Windows95, aby moc wprowadzic niezbedne poprawki do swojego sztandarowego produktu, jakim jest Netscape Navigator, oraz oprogramowania sieciowego. Microsoft, po wprowadzeniu Microsoft Network, stal sie jednym z glownych rywali firmy Netscape na rynku uslug on-line -- twierdza specjalisci. aja, Reuter - --------------------------------------------------------- Zalegalizuj Mathcada ABB Poland, przedstawiciel firmy Mathsoft - tworcy Mathcada, popularnego programu do nauki matematyki, organizuje w ramach promocji nowej wersji 6.0 programu, akcje legalizacyjna. Kazdy, kto do 25 pazdziernika odda dyskietke z dowolna piracka wersja Mathcada, otrzyma za 250 zl najnowsza wersje programu wraz z wszystkimi prawami (lacznie z prawem do upgrade). Nowa wersja zawiera kilka znaczacych rozszerzen, miedzy innymi mozliwosc wspolpracy z poczta elektroniczna, serwerami WWW oraz Lotus Notes. Niestety, nie ma i najprawdopodobniej dlugo jeszcze nie bedzie polskiej wersji programu. Na pocieszenie mozna dodac, ze firma ABB wyprodukowala doskonala polska dokumentacje do programu. SMS - --------------------------------------------------------- SHAREWARE Mac na pececie! W ubieglym tygodniu sprawilismy Wam niemila niespodzianke. Nasi stali czytelnicy ze zdziwieniem stwierdzili, ze zamiast cotygodniowych opisow programow, znalazly sie informacje o laureatach ``Softargu''. Dzis wszystko wraca do normy. Z przykroscia informujemy, ze w tym tygodniu wykasujemy pierwsze trzy - cztery odcinki naszej akcji. Powod jest prozaiczny - brak miejsca na twardym dysku. Mysle jednak, ze wszyscy zainteresowani skopiowali sobie dawno te programy. Dzis tylko dwa programy, poniewaz jeden z nich zajmuje ponad 2 MB. Pobaw sie jablkiem Zacznijmy od programu, ktory ma szanse stac sie przebojem naszej akcji. Mam na mysli Executora - software'owy emulator Macintosha! Probowalem go kilka tygodni i musze powiedziec, ze bylem zachwycony. Nie tyle szeroko reklamowanym interfejsem Apple, ile wiernoscia z jaka autorzy odtworzyli autentyczny desktop maca. Program bynajmniej nie jest zabawka - mozna na nim uruchamiac niektore calkiem powazne programy, kopiowac pliki itp. Nie udalo mi sie jednak odczytac zadnego CD zapisanego w formacie maca. Executor nie obsluguje rowniez dzwieku, sieci oraz portu szeregowego. Przykra niespodzianka jest fakt, ze czyta jedynie dyskietki 1.44 MB. Rowniez nie wszystkie programy moga byc uruchomione. Do emulatora dolaczono kilka uzytecznych programikow. Miedzy innymi prosty edytor tekstow, Lemingsy - gre. Wiekszosc z tych niedogodnosci zostanie usunieta juz wkrotce. Wersja shareware ma tylko jedno ograniczenie - dziala przez kilka minut. Pozniej trzeba od nowa program uruchomic. Zainteresowanych kupnem programu zachecam do obejrzenia licencji. Znajduja sie tam specjalne ceny dla studentow. Nazwa: Exo199o1.zip, Exo199o2.zip dl: 2,5 MB sr. Win Latwiejszy od najlatwiejszych Pojawia sie cala masa nowych programow dla Win95. Kolejnym z nich jest Moo, ktorego autor chwali sie, ze czyni on uruchamianie programow pod Windows (95) jeszcze latwiejszym. Po uruchomieniu programu przeszukuje on twardy dysk oraz rozne rejestry Windows w poszukiwaniu programow. Te ktore znajdzie, wyswietla w postacji listy na ekranie. Wystarczy wskazac dowolny z nich i nacisnac Enter lub przycisnac dwa razy klawisz myszki. Osobiscie wole tradycyjny sposob pracy, jednak dobra reklama spowodowala, ze Moo jest niezwykle popularny. Byc moze rowniez Wam przypadnie do gustu Nazwa: moo4.zip dl. 19KB Opisywane przez nas programy mozecie skopiowac od wtorku do piatku od 10 do 17 w siedzibie naszej krakowskiej redakcji (ul. Szewska 5 I p). Mieszkancow Nowego Sacza zapraszamy do siedziby naszej filii w tym miescie (ul. Jagiellonska) w srode od 15 do 16. O tej samej porze bedziemy na Was czekac w naszym tarnowskim oddziale (ul. Krakowska) Stanislaw Marcin Stanuch ========================================================= Cos dla czwartoklasisty RADY. Komputer dla ucznia Dzis rozpoczynamy cykl jaki komputer kupic, by nie byl tylko zabawka, ale i tworczym narzedziem dla ucznia szkoly podstawowej lub sredniej. Zacznijmy od procesora, ktory jest najwazniejszy. Programy edukacyjne nie naleza na szczescie do tych, ktore potrzebuja niezwyklych mocy komputera. Pentium 100 nie bedzie zatem potrzebny. 486DX2 taktowany zegarem 66 MHz wydaje sie rozsadna i tania propozycja. Ten dzisiaj juz niedrogi procesor pozwoli na uruchomienie praktycznie kazdego programu edukacyjnego. Powinnismy go kupic za okolo 150 zlotych (cena bez podatku VAT). Procesor ten powinien byc zainstalowany na uniwersalnej local-busowej plycie przeznaczonej dla calej rodziny procesorow 486 (cena: okolo 250 zlotych + VAT). Kiedys w przyszlosci dzieki temu bedziemy mogli wymienic sam procesor nie wyrzucajac calego komputera do kosza. Ile pamieci? 4 MB dzisiaj to troche za malo. Ale programow edukacyjnych, ktore chca wiecej prawie nie ma, zatem pozostanmy przy tej ilosci. Bedzie nas to kosztowac okolo 350 zlotych netto. Czas na karte graficzna. Tutaj idealnym rozwiazaniem wydaje sie byc najtansza karta pracujaca na laczu Local Bus z 1 MB pamieci RAM. W Polsce popularne sa karty firmy Cirrus i Trident. Kupujac jedna z nich bedziemy wiecej niz usatysfakcjonowani. Karta taka kosztuje niecale 200 zlotych bez podatku VAT. Jaki dysk twardy? Sprobujmy kupic najmniejszy jaki jest w ofercie. Warto kupic 210 MB, albo nawet 170, ale gdyby takich juz nie bylo to sprobujmy sie ``zadowolic'' najpopularniejsza obecnie 420-stka (ponizej 400 zlotych + VAT). Do jego polaczenia z komputerem w zupelnosci wystarczy standardowy kontroler local-busowy (kilkadziesiat zlotych). Potrzebna nam bedzie oczywiscie stacja dyskietek. Jedna stacja 1,4 MB jest tym co jest konieczne (75 zlotych + VAT). Nic wiecej. Z klawiatura i mysza nie powinno byc zadnych trudnosci. Zwykle, standardowe (razem ponad 60 zlotych bez VAT-u). Teraz czas wybrac monitor, ktory niestety jest jednym z najbardziej kosztownych elementow zestawu. W zupelnosci wystarczy najtanszy kolorowy monitor SVGA LR pracujacy bez przeplotu w trybie 800x600 punktow (okolo 600 zlotych netto). Komputer, ktory chcemy wykorzystywac glownie w celach edukacyjnych, powinien miec karte dzwiekowa i naped CD-ROM. Kupmy wiec najtansza karte stereofoniczna dostepna w sklepach (moze to byc np. Straus Lite cena: 180 zlotych + VAT) oraz tani podwojny naped CD-ROM (np. firmy Aztech, Mitsumi lub NEC, cena: nieco ponad 200 zlotych + VAT). Dobrnelismy do konca. Taki zestaw pozwoli na uruchomienie praktycznie kazdego programu edukacyjnego, a poza tym swietnie bedzie sie nadawal do gier oraz zabaw z prostymi edytorami graficznymi. W zestawie tym nie ma drukarki. Zakladam, ze uczniowi szkoly podstawowej nie bedzie ona bardzo potrzebna. O drukarkach i nie tylko za tydzien. Marcin Kaczmarczyk ========================================================= Nie tylko dla maturzystow PROGRAM EDUKACYJNY. Mozna ``dopisac sie'' do programu Elektroniczny podrecznik do literatury zawierajacy taka ilosc informacji jaka zmiesci sie na 1200 stronach maszynopisu przygotowala m.in. dla maturzystow warszawska firma Lynx-SFT. Program o nazwie Literat zawiera material z literatury szkoly sredniej podzielony m.in. na epoki literackie, zyciorysy tworcow, opisy utworow, pytania maturalne z jezyka polskiego. Tresc tej ``sciagawki'' przygotowali dla uczniow nauczyciele liceum. Autorem programu jest Robert Grzegorzewski. Wyszukiwanie informacji jest latwe i blyskawiczne, m.in. dzieki zastosowaniu tzw. hipertekstu. Polega to na tym, ze wystarczy na ekranie monitora zaznaczyc myszka wyroznione innym kolorem slowo, by za chwile pojawil sie odnosnik na ten temat. To nie wszystko - mozna tej sztuki sprobowac z dowolnym wyrazem, choc nie zawsze - co zrozumiale - pojawi sie odnosnik. Mozna takze odnalezc informacje w inny sposob, np. wedlug autorow czy utworow. Program umozliwia takze dopisywanie wlasnych informacji lub modyfikacje juz zapisanych. Literat jest zabezpieczony przed piratami komputerowymi. Dyskietki instalacyjnej - jak zapewnia producent - nie mozna skopiowac i mozna z niej zainstalowac program tylko trzy razy. Program kosztuje ok. 50 zl i byl prezentowany oraz sprzedawany na katowickim ``Softargu '95''. Lynx-SFT zapowiada na poczatek przyszlego roku bardziej rozbudowana wersje dla Windows 3.1 (3.11) i Windows 95 - na CD-ROM-ie. Tekst ma byc wzbogacony o zdjecia i grafiki. Plytka kosztowalaby ok. 150 zl. Janusz Zurek ========================================================= Klucze w rekch rzadu ZALECENIA RADY EUROPY. Szyfrowanie pod kontrola Nowoczesne techniki szyfrowania danych powinny byc zakazane, jesli klucze do rozszyfrowania nie beda udostepnione odpowiednim organizacjom rzadowym. Zalecenie w tej sprawie na poczatku wrzesnia przyjela Rada Europy. Operatorzy sieci telekomunikacyjnych byliby odpowiedzialni za rozszyfrowywanie - na zlecenie wladz - przesylanych w ich sieciach danych. Przyjecie tego dokumentu zbiega sie w czasie z pracami Komisji Europejskiej nad stworzeniem ogolnoeuropejskiego powszechnego standardu szyfrowania. Teraz kazdy uzytkownik sieci Internet na swiecie ma dostep do oprogramowania szyfrujacego. Najpopularniejszym programem jest PGP - Pretty Good Privacy - napisany przez Philippa Zimmermanna, ktory czyni praktycznie niemozliwym rozszyfrowanie przez kogokolwiek informacji przesylanej np. poczta elektroniczna. Rzad podsluchuje siebie Policja i sluzby specjalne sa tym zaniepokojone, poniewaz jak twierdza, uniemozliwia to sciganie wielu powaznych przestepstw, walke z mafia, handlarzami narkotykow itp. Stad dazenie zagwarantowania panstwowej kontroli nad informacjami, jakie wymieniaja miedzy soba obywatele. Podobny projekt usilowano w ubieglym roku wprowadzic w Stanach Zjednoczonych. Planowano wprowadzenie jako powszechnego standardu szyfrowania, instalowanego we wszelkich urzadzeniach telekomunikacyjnych specjalnego ukladu o nazwie Clipper. Kopia tajnego klucza uzywanego przez kazdy Clipper miala znajdowac sie w rzadowej bazie danych. Bylaby wykorzystana do rozszyfrowania danych, w razie potrzeby zastosowania przez sluzby specjalne podsluchu. Projekt Clipper nie zakladal wprawdzie delegalizacji innych metod szyfrowania, ale opinia publiczna obawiala sie, ze po powszechnym wprowadzeniu Clippera taki krok moze byc nastepnym. Jak wykazaly sondaze opinii publicznej, 80 proc. Amerykanow bylo przeciwnych Clipperowi. W efekcie rzad wycofal sie z tego pomyslu. Ostatecznie bowiem przyjeto go jedynie jako standard w administracji federalnej, a zatem rzad bedzie mogl podsluchiwac sam siebie. Bank jest przeciwny Internet, rozwijany przez dlugie lata jako siec o charakterze naukowym, jest praktycznie pozbawiony jakichkolwiek mechanizmow gwarantujacych poufnosc przekazywanej informacji. List przesylany poczta elektroniczna moze np. z latwoscia przeczytac administrator komputera, na ktorym ma konto adresat naszego listu. Gdy Internetem przekazywane sa poufne informacje, np. numery kart kredytowych czy dane o stanie kont przesylane pomiedzy oddzialami bankow, stosowanie szyfrowania jest konieczne. Dlatego wprowadzenie prawa do odkodowania przesylanej informacji mogloby prowadzic do naduzyc, a w efekcie np. do kradziezy pieniedzy. Nic wiec dziwnego, ze Mike Strezbek, wiceprezydent londynskiego oddzialu amerykanskiego banku J.P.Morgan, przesylajacego codziennie przez siec informacje o transakcjach wartych miliardy dolarow, stwierdzil, ze przyjecie przez panstwa europejskie zalecen wspomnianego dokumentu moze zatrzymac rozwoj Internetu w Europie jako medium transakcji biznesowych i zapowiedzial, ze jego firma ostro sie temu sprzeciwi. Zalecenia Rady Europy nie maja zadnej mocy wiazacej. Jak stwierdzil jednak Peter Csonka, szef komitetu opracowujacego dokument, ``rzadko zdarza sie, aby panstwa odrzucaly zalecenia Rady''. Wiecej informacji na temat tego dokumentu znalezc mozna w numerze 151 ``Communications Week International'' z 18 wrzesnia 1995 (http://techweb.cmp.com/ cwi/current/151n2.html). Jaroslaw Rafa ========================================================= Dla szefa szefow RABATOP. System wspomagania decyzji dla przedsiebiorstw wielooddzialowych Kontrolowanie przeplywu pieniedzy w rozbudowanej wielooddzialowej firmie nie jest zadaniem latwym. Uzywane juz dzis powszechnie programy finansowo-ksiegowe czesto nie nadaja sie do biezacego gromadzenia danych, potrzebnych centrali firmy do szybkiego podejmowania decyzji. M.in. te funkcje zapewnia RABATOP, program wroclawskiej firmy Elba. RABATOP nalezy do modnej od lat na Zachodzie grupy programow DSS/EIS (Decision Support Systems/Ecxecutive Information System). Sa to programy, ktorych celem jest dostarczanie kierownictwu firmy wszelkiej informacji o kondycji finansowej firmy, wskaznikow ekonomicznych ulatwiajacych podejmowanie decyzji. Program przeznaczony jest w szczegolnosci do obslugi duzych przedsiebiorstw majacych wiele rozproszonych terytorialnie oddzialow podlegajacych wspolnej centrali. System RABATOP sklada sie z dwu czesci -- jedna instaluje sie w oddzialach, druga w centrali. Program wspolpracuje z dowolnym uzywanym w firmie systemem finansowo-ksiegowym (odpowiednie konwertery pozwalajace na import danych opracowuje sie dla konkretnej instalacji). Dane moga trafiac siecia, zwyklymi laczami telefonicznymi badz nawet na dyskietkach. W kazdym wypadku zabezpieczone sa przed przechwyceniem za pomoca szyfrowania i systemu hasel. Nawet informatyk obslugujacy system nie moze obejrzec danych, jesli nie zna hasla. W centrali firmy tworzona jest automatycznie i na biezaco aktualizowana baza danych zawierajaca wszystkie zbierane dane finasowe. Korzystajac z bazy program potrafi sporzadzac tzw. skonsolidowane sprawozdania finansowe (wymagane -- w mysl nowych przepisow -- od tego roku). Rownoczesnie system pelni role uniwersalnego narzedzia wspomagajacego decyzje kierownictwa centrali. Mozna bowiem zlecic tworzenie dowolnych raportow finansowych, zarowno korzystajac z przedefiniowanych formularzy standardowych dokumentow, jak i tworzyc wlasne. System pozwala na biezaco kontrolowac podlegle jednostki (np. ilosc gotowki, zadluzenie w bankach). Dzieki mozliwosci sprawdzenia stanu kazdego z magazynow, ulatwia oszczedne gospodarowanie zapasami (sprawdzamy, w ktorym miescie brak, w ktorym nadmiar i zlecamy przeslanie). Mozemy tez np. badac obroty i zobowiazania poszczegolnych kontrahentow w stosunku do naszego holdingu jako calosci. Aby ulatwic sledzenie kondycji finasowej poszczegolnych przedsiebiorstw i calego holdingu, a takze wplywu oddzialow na wyniki calej firmy mozna korzystac z roznego rodzaju wskaznikow ekonomicznych, obliczanych automatycznie przez program. Mozna tez zdefiniowac wlasne wskazniki. Wbudowane narzedzia pozwalaja na analize historyczna (np. analiza dynamiki sprzedazy), porownawcza (np. porownanie wzrostu produkcji ze wzrostem wynagrodzen), czy np. zmiany struktury kosztow w zaleznosci od sezonu. RABATOP umozliwia eksport posiadanej informacji oraz wyliczanych wskaznikow w postaci plikow tekstowych lub w popularnym formacie baz danych -- dbf. Dzieki temu sucha liczbowa informacje mozna (za pomoca odrebnych, niezaleznych narzedzi) zobrazowac w postaci przejrzystych wykresow, badz wciagnac do arkusza kalkulacyjnego. System dostepny jest obecnie dla srodowiska DOS/Novell NetWare (do przechowywania danych wykorzystuje popularna w sieciach Novella baze Btrieve). Jak jednak zapewnia producent, z dostosowaniem do innych srodowisk np. Unixa nie powinno byc powaznych problemow. Program zostal napisany z uzyciem nowoczesnych narzedzi typu CASE (komputerowe wspomaganie programowania), co dobrze wrozy na przyszlosc (latwa konserwacja, rozbudowa, etc.). System zostal zainstalowany m.in w Narodowym Banku Polskim, Banku Przemyslowo-Handlowym i Banku Slaskim. Andrzej Gorbiel ========================================================= CD-Mania Nauka w pigulce ``Encyclopedia of science'' wydawnictwa Dorling Kindersley to kolejna z serii multimedialna encyklopedia. Stworzony przez autorow pulpit ulatwia uzytkownikowi wybranie sposrod umieszczonych na plycie informacji, tych, ktore interesuja go w danej chwili. Istnieje kilka sposobow przeszukiwania. Mozna wybrac interesujaca nas dziedzine lub jedna z historycznych postaci. Gdy wybierzemy fizyke, zmaterializuje sie przed naszymi oczyma dodatkowy ekran. Tam z kolei mozemy wybrac, czy chcemy zglebiac tajniki czasu, dowiedziec sie czegos o podstawowych silach, budowie atomu itp. Klikajac na ikone przedstawiajaca czas otrzymamy m.in. artykul o relatywistycznej teorii Einsteina. Encyklopedia zbudowana jest w taki sposob, ze powoli, konkretyzujac nasze zainteresowania, docieramy do wlasciwych informacji. Uzytkownik ma do swojej dyspozycji takze indeks wyposazony w sprawny mechanizm wyszukiwania informacji. Oddzielne kategorie na plycie stanowia uklad okresowy pierwiastkow oraz Ziemia i wszechswiat. W dziale poswieconym kosmologii znalezc mozemy m.in. eksperymentalne dowody potwierdzajace teorie Wielkiego Wybuchu, jak rowniez animowana historie powstania i prawdopodobnego konca Slonca i naszego ukladu slonecznego. Dla leniwych przygotowano zestaw gotowych pytan i odpowiedzi z matematyki, fizyki, chemii i biologii (Quiz Master). Jedno z pytan dotyczy Neptuna, autorzy zadaja sobie pytanie, dlaczego ma on niebieski kolor? Odpowiedz jest prosta: za duzo metanu w atmosferze. Na plycie umieszczono takze ponad osiemdziesiat animacji i krotkich filmow wideo ilustrujacych opisywane zjawiska. Jeden z nich pokazuje np., jak w 1940r. runal zle zaprojektowany most, ktory podczas wichury wpadl w rezonans. Poziom umieszczonych w encyklopedii wiadomosci jest nieco wyzszy od poziomu naszej szkoly podstawowej. Adam Jadczak Producent: Dorling Kindersley, dystrybutor: CD Projekt, cena: 189 zl (z VAT) - --------------------------------------------------------- Nie tylko dla biznesmena Business & Presentations to interesujaca i zawierajaca kilkaset programow shareware'owych plytka CD wydana przez firme Sideface Publishing. Choc jest to CD-ROM adresowany przede wszystkim do tych, ktorzy uzywaja komputera w biurze, w firmie, w ksiegowosci itd. to jednak z pewnoscia kazdy znajdzie cos dla siebie. Na plytce znalezc mozna miedzy innymi kilkadziesiat aplikacji finansowych pracujacych w srodowisku Windows i DOS. Sa tu: gotowe wzory arkuszy kalkulacyjnych dla sredniej firmy, klasyczne programy magazynowe i osobiste programy finansowe pozwalajace kontrolowac kazdemu swoj budzet domowy. Szeroki jest tez wybor ``organizerow'' czyli programow pozwalajacych sensownie zarzadzac naszym czasem. Jest tutaj kilka naprawde sympatycznych aplikacji pracujacych w Windows. Kolejna duza grupe programow stanowia programy antywirusowe. Jest ich kilkanascie. Poza tym na plytce znajdziemy kilkadziesiat krojow czcionek (niestety bez polskich liter), kilka programow typu CAD, troche przydatnych moze dla Amerykanow, ale nie dla nas makr do Worda for Windows oraz mnostwo nieduzych programow poprawiajacych sposob obslugi drukarek Hewlett- Packarda. Tytul: Business & Presentations Dystrybutor: Hurtownia Oprogramowania ``USER'', tel. (012) 668500 - --------------------------------------------------------- Dzwiek bez granic The Ultimate Sound CD to tytul CD-ROM-u firmy Sideface Publishing, na ktorym znajduja sie shareware'owe programy do przeroznych zabaw z przetwarzaniem dzwieku na komputerze oraz kilkadziesiat plikow muzycznych w roznych formatach. Aplikacje pracuja w wiekszosci w srodowisku Windows chociaz nie brakuje programow dzialajacych w DOS-ie. Najwiecej jest ``odgrywarek'' plikow w roznych formatach (*.mid, *.voc, *.wav) oraz programikow zamieniajacych CD-ROM w klasyczny Compact Disc muzyczny. Mozna odszukac tez -- i to jest chyba najwazniejsze -- kilkanascie przeroznych edytorow muzycznych pracujacych na roznych plikach. Mozna zatem obrabiac pliki samplowane jak i te, ktore trafily do komputera z instrumentu muzycznego wyposazonego w port MIDI. The Ulimate Sound CD jest uczta dla maniakow komputerowego pobrzekiwania. Tytul: The Ulimate Sound CD Dystrybutor: Hurtownia Oprogramowania ``USER'', tel. (012) 668500 Marcin Kaczmarczyk ========================================================= Mysz barowa i szachy AKCESORIA. Joysticki, pudelka, podstawki... Mouse Burger to nowy produkt znanego producenta akcesoriow, firmy Sunnyline. Do zludzenia przypomina bulke -- spomiedzy jej obu polowek wysuwa sie cos na ksztalt majonezu, u gory posypana jest sezamkiem. Dopiero po dokladniejszych ogledzinach mozna dostrzec zainstalowane na krawedzi ``bulki'' trzy przyciski. Taka myszke mozna bylo zobaczyc na w ubieglym tygodniu na Softargu. Nowoscia byl na przyklad joystick noszacy nazwe PC Fighter. Jest on analogowo-cyfrowy. Mozna wiec wykonywac ruchy calym drazkiem joysticka (co jest przydatne zwlaszcza przy obsludze symulatorow lotu), jak i korzystac z malego panelu cyfrowego. Joystick ma cztery przyciski ``fire'' z regulacja czestotliwosci, opcje MegaZoom i program kalibracji (umozliwiajacy precyzyjne skorelowanie ruchow joysticka). Sprzedajaca go firma Multi-Styk daje na to urzadzenie trzy lata gwarancji. Na stoisku mozna zobaczyc rowniez inne typy joystickow. Typ PC Arcade Pro stanowi kombinacje tego urzadzenia i myszy. Oprocz drazka ma wbudowany trackball (zgodny ze standardami PC i Microsoft). Wystarczy wiec wybrac odpowiedni tryb, by swobodnie grac lub pracowac z tekstem. Jest tez joystick dedykowany osobom, ktore rozpiera energia (PC Commander). Jak glosi reklamowy opis, ma on ``specjalnie wzmocniona konstrukcje dla silnych graczy''. Wiecej miejsca Wiele jest rozwiazan pozwalajacych zaoszczedzic miejsce na biurku. Mozna wiec umocowac na gornej czesci monitora lub wiezy specjalne uchwyty i na nich stawiac klawiature. Jeden z oferowanych modeli takich podstawek (Space-Keyper) ma nader awangardowe ksztalty -- sa to dwa zlote karbowane bolce i przymocowane do nich blaszki podtrzymujace klawiature. Wszystkie te elementy montuje sie za pomoca tasm samoprzylepnych i rzepow. Mozna rowniez wybrac kolor: czerwony, czarny, niebieski lub turkusowy. Na monitorze mozna zamontowac rowniez inne prezentowane przez firme Gepard akcesoria, np. specjalne pojemniki na papier (na format A4 i skladanki 12''). Ich czescia jest ramie z klipsem do przytrzymawania dokumentow. W razie potrzeby mozna je bez problemu zdemontowac. Caly pojemnik mozna takze odchylac do tylu, dzieki czemu nie zawadzaa podczas czyszczenia obudowy komputera. Sa tez rozne stojaki pod monitor. W sklad zestawow wchodza tez wysuwane podtrzymywacze kartek, stabilne podstawki pod myszy i pod klawiature. Takze przykrecane do stolow, ruchome ramiona, pozwalajace na zainstalowanie nad stolem monitora i klawiatury. Szafy i schodki Duzy jest wybor pudelek na dyskietki. Oprocz klasycznych przeszklonych modeli sa szczelnie zamykane, przypominajace male szafki, rozkladane pojemniki (Disc Tower). Sa rowniez pudelka na CD-ROM-y. Te ostatnie po rozlozeniu przybieraja ksztalt wysunietych schodkow. Poszczegolne przegrodki na nosniki wyposazone sa w pierscienie zabezpieczajace dyski przed przesuwaniem sie, a tym samym chronia je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Posiadaczom roznych nosnikow dedykowane sa tez cale zestawy pojemnikow. W modelu Combi-Drawer (Multi-Media) mozna przechowywac wiele roznych dyskow: np. 110 szt. dyskietek 5,25'', 24 sztuki CD-ROM-ow i 16 kaset do streamera. Dzieki budowie modulowej zestawy mozna rozbudowywac w miare rozrastania sie archiwum. Sa tez na stoisku inne male akcesoria usprawniajace prace, jak np. podreczne kalkulatory montowane na klawiaturze. Maja one niewielkie rozmiary, zasilane sa przez baterie sloneczne. Do obudowy klawiatury przymocowuje sie je za pomoca dwoch paskow samoprzylepnej folii. Do zabezpieczenia stacji dyskow przed osobami niepowolanymi (a zwlaszcza ich zawirusowanymi dyskietkami) sluza oferowane przez Sunnyline zamkniecia Floppy Lock. Sa one wykonane z twardego tworzywa w kolorze czarnym lub jasnoszarym i wyposazone w metalowy zamek z kluczykami. Pomocnym urzadzeniem w czasie roznego rodzaju prezentacji moze byc Laser Pointer. Jest to wskaznik laserowy, z wygladu przypominajacy gruby dlugopis. Z jego pomoca mozna precyzyjnie wskazywac informacje pojawiajace sie na wyswietlanych przez rzutnik planszach, wykresach itp. Jest on widoczny jako czerwony punkt swietlny. Prelegent nie musi przy tym stac blisko planszy -- punkt jest dobrze widoczny przy swietle dziennym nawet z odleglosci 50-60 metrow. Duzy jest wybor akcesoriow do czyszczenia sprzetu komputerowego. Pogromca Garri Kasparowa Oprocz rozmaitych preparatow do konserwacji powierzchni szklanych i tworzyw sztucznych jest np. Air-Spray, czyli powietrze w spraju. Po zamontowaniu plastikowej cienkiej rureczki mozna z jego pomoca usuwac kurz i brud z trudno dostepnych miejsc, np. spod klawiszy, z zakamarkow faksow i kserokopiarek. Kurz jest stamtad po prostu wydmuchiwany przez silny strumien powietrza. Sa tez kasety czyszczace do CD-ROM-ow, streamerow i cartridge'ow. Ponadto prezentowane sa rowniez komputery i programy szachowe roznej klasy. Od sprzetu dla poczatkujacych szachistow, srednio zaawansowanych, zaawansowanych, do graczy klubowych, turniejowych i wreszcie dla mistrzow. Jest wsrod nich slynny program FRITZ3, pogromca Garri Kasparowa na turnieju w Monachium w 1994 roku. Sa konsole z procesorem RISC (np. Mephisto Montreux, z rozszerzalna pamiecia RAM i biblioteka otwarc liczaca 380 000 polposuniec), z figurami drewnianymi lub plastikowymi, szachownicami drewnianymi zaopatrzonymi w sensory magnetyczne itp. Wszystkie opisane akcesoria i sprzet mozna zobaczyc na stoisku firm Gepard i Multi-Styk, w pawilonie 2, boks 237 Dorota Gut ========================================================= Biuro w aktowce KOMUNIKACJA. Dla biznesmena i dziennikarza Czasem nie mozna polaczyc w podrozy przenosnego komputera z pecetem w biurze. Nawet gdy wozimy ze soba modem, nie mamy np. dostepu do tradycyjnej sieci telefonicznej. Rozwiazaniem jest m.in. przenosne biuro - -- Road Office, ktore pokazala ICL na ``Softargu''. W skorzanej teczce miesci sie notebook z karta fax-modem oraz telefon komorkowy Centertela. W przenosnym komputerze zainstalowane jest oprogramowanie do komunikowania sie z Internetem, umozliwiajace wysylanie i odbieranie poczty elektronicznej, faksow oraz innych danych. Jest takze pakiet zintegrowany MS Works, a wiec m.in. edytor tekstu i arkusz kalkulacyjny. Mozna napisac tekst lub opracowac dane finansowe, ktore potem zostana przeslane. Ta ostatnia czynnosc -- wedlug przedstawicieli ICL -- jest prosta i nie zabiera wiele czasu. Uzytkownik nie musi szukac tradycyjnego telefonu, by polaczyc swoj komputer z komputerem w biurze. Moze uzywac telefonu komorkowego. Notebook mozna takze polaczyc z innym komputerem normalnym kablem telefonicznym, a takze bezprzewodowo -- na podczerwien. W podobny sposob mozna wydrukowac dokument na drukarce, ktora takze dziala na podczerwien. Czasem zdarza sie, ze biznesmen kopiuje dane do notebooka z komputera w biurze i potem pracuje w terenie. Po polaczeniu sie z miejscem pracy, dzieki odpowiedniemu programowi, dane na obu komputerach zostana porownane i moga na zyczenie zostac zaktualizowane. Ruchome biuro powinno sie pojawic w ofercie ICL i Centertela w listopadzie -- poinformowal nas Boguslaw Postaremczak z ICL. Nie wiadomo jeszcze, ile bedzie kosztowalo. Sam notebook z torba kosztowalby rownowartosc ok. 1600 funtow. W cene oferty ma byc takze wliczony serwis oraz mozliwosc skorzystania z tzw. goracej linii telefonicznej w razie problemow z oprogramowaniem lub przeslaniem danych. Janusz Zurek ========================================================= Muzyka jak zywa VIVID 3D. Stereo w trzech wymiarach Urzadzenie nie tylko pozwala na sluchanie stereofonicznego dzwieku w dowolnym miejscu pomieszczenia, ale i dodaje przestrzenne efekty do nagran mono. Gadzet dostepny jest w dwu wersjach. Pierwsza (Vivid 3D Plus) z wygladu przypomina walkmana, jest plaska i zaopatrzona w rzad przyciskow. Druga (Vivid 3D Studio) ma ksztalt malej wiezy z suwakami. Ma tez wbudowany wzmacniacz. Oba modele sa sprzedawane wraz z zasilaczami i kompletem kabli. Procesor moze byc uzupelnieniem przenosnych i stacjonarnych zestawow stereo, aplikacji multimedialnych i gier wideo. Mozna go podlaczyc do walkmana, magnetowidu, karty dzwiekowej. Dzieki zastosowanej w nim technologii generowania dzwieku przestrzennego SRS(o), wydobywajace sie z glosnikow tony sa pelniejsze, daja wrazenie trojwymiarowosci. Vivid 3D pozwala na wyeliminowanie wystepujacego w tradycyjnym stereo problemu ``obszaru krytycznego'' (poza niewielkim fragmentem pomieszczenia, efekt stereo zanika). Nie zatracaja sie tez dzwieki odbite. W rezultacie nagranie, ktorego akurat sluchamy, zblizone jest w brzmieniu do muzyki granej ``na zywo''. Mamy przy tym wrazenie, ze jestesmy ze wszystkich stron otoczeni przez muzyke. Do tej pory podobny efekt byl mozliwy przy zastosowaniu rozbudowanych systemow odtwarzajacych typu Surround ze specjalnym procesorem, wielokanalowym wzmacniaczem i zestawem pieciu glosnikow. Na dodatek material dzwiekowy musial byc wczesniej przez producenta odpowiednio zapisany. W przypadku procesorow Vivid 3D wystarcza dwa standardowe glosniki i dowolne nagrania w systemie mono lub stereo. Producentem urzadzenia jest firma NuReality. Dorota Gut ========================================================= Jedna wtyczka dla wszystkich UNIVERSAL SERIAL BUS. Koniec plataniny kabli Intel, Microsoft, Compaq, DEC, IBM, NEC oraz kanadyjski Northern Telecom koncza prace nad nowym standardem - Universal Serial Bus. Zostanie ujednolicone zlacze drukarki, myszy, klawiatury i wszystkich innych urzadzen wspolpracujacych z komputerem. Oznacza to koniec plataniny kabli przy komputerze. Teraz kazde wspolpracujace z komputerem urzadzenie bedzie przylaczane odpowiednim kablem ze specjalna dla tego urzadzenia wtyczka. Polaczenie w piramide Dowolne urzadzenie bedzie moglo zostac przylaczone do dostepnego w komputerze gniazda USB. Polaczenia urzadzen beda tworzyly rodzaj piramidy. Do zintegrowanych z komputerem gniazd USB przylaczona bedzie na przyklad jedynie drukarka oraz rozdzielacz (hub), do ktorego z kolei przylaczyc bedzie mozna mysz, klawiature i kolejny rozdzielacz, ktory przylacza zewnetrzny naped CD-ROM, mikrofon (wyposazony w przetwornik analogowo-cyfrowy) oraz kolejne rozdzielacze, do ktorych przylaczane moga byc nastepne peryferia itd. W sumie, jak to przewiduje specyfikacja USB, bedzie mozna w taki sposob polaczyc z komputerem az 127 urzadzen zewnetrznych. Co wiecej, przylaczone do komputera urzadzenie bedzie automatycznie przez niego rozpoznawane i meldowane zainteresowanym nim programom. Przylaczac je bedzie mozna nawet podczas pracy komputera bez potrzeby uruchamiania go na nowo. Telefon i komputer Nowoscia bedzie zintegrowanie poprzez USB telefonow cyfrowych z komputerem. Stad obecnosc wsrod tworcow nowego standardu Northern Telecom - jednego z najwiekszych na swiecie producentow telefonow i urzadzen telekomunikacyjnych. Protokol polaczenia telefonu z komputerem TAPI (Telephony Application Programming Interface) opracowany zostal przez tandem Intel-Microsoft. Nowa, uniwersalna wtyczka USB bedzie miala jedynie cztery kontakty. Dwa z nich sluza zasilaniu urzadzenia pradem. Dwoma pozostalymi przesylane beda dane. Maksymalna szybkosc ich przesylania wynosic ma 12 Mb/sek. W nowy system nie zostana zintegrowane jedynie zewnetrzne zlacza SCSI. Takze karty graficzne polaczone beda w przyszlosci z monitorem wlasna wtyczka. Za to zmiana parametrow monitora bedzie mozliwa poprzez USB. Co zdecyduje o sukcesie? O ewentualnym sukcesie nowego rozwiazania zadecyduje miedzy innymi ilosc dostepnych na rynku peryferii, ktore korzystac beda z nowego standardu. Digital opracowuje obecnie pierwsze drukarki ``znajace'' USB, Intel odpowiednie zestawy kosci, w ktore wyposazony bedzie musial byc komputer, Microsoft pracuje nad nowa wersja klawiatury i myszy, NEC nad monitorem, a US Robotics nad modemem. Wszystkie zainteresowane USB firmy moga go bezplatnie wykorzystywac w swoich wyrobach. Taka otwarta polityka tworcow systemu moze zadecydowac o jego szerokim rozpowszechnieniu. Optymisci twierdza, ze USB pojawi sie powszechnie na rynku juz w w pierwszym kwartale 1996. Intel planuje podobno juz od przyszlego roku produkcje wielu milionow plyt glownych wyposazonych w UBS. Ale dopiero zintegrowanie nowego standardu z systemami operacyjnymi zadecyduje o jego sukcesie. IBM pracuje juz nad odpowiednim uzupelnieniem swojego OS/2. Uzytkownicy Windows 95 beda musieli prawdopodobnie poczekac do nowej wersji systemu. Wojciech Falecki (Kolonia) Szczegolowe informacje o USB mozna znalezc w Internecie - http://www.teleport.com/~usb ========================================================= Mial byc P6, bedzie Pentium Pro INTEL. Nowy procesor jeszcze w tym roku Intel oglosil, ze nowy procesor znany dotychczas pod robocza nazwa P6, bedzie sie nazywal Pentium Pro. Nazwa Pentium pomimo afery z bledem, jest bardzo dobrze znana uzytkownikom komputerow. Przeprowadzone przez Intela badania wykazaly, ze cieszy sie on zaufaniem az 95 proc. ankietowanych. - - Nazywajac procesor nastepnej generacji Pentium Pro, opieramy sie na jakosci marki Pentium jednoczesnie podkreslajac, ze jest to cos co wykracza ponad powszechnosc - powiedzial G. Carl Everett, wiceprezydent Intela. Potwierdzeniem tych slow moze byc ujawnienie zamowienia jakie Intel otrzymal od Ministerstwa Energetyki USA. Zlecialo ono firmie przygotowanie wieloprocesorowego komputera opartego na Pentium Pro, ktorego wydajnosc bedzie 10 razy wieksza od dzisiejszych superkomputerow. Premiera Pentium Pro spodziewana jest pod koniec tego roku, byc moze podczas targow Comdex. Dodatkowe informacje o Pentium Pro mozna uzyskac na serwerze Intela: http://www.intel.com. Wzorem innych firm, Intel zalozyl rowniez wlasna liste. Kazdy, kto sie na nia zapisze, bedzie otrzymywal najnowsze informacje na temat procesora. Aby zapisac sie na liste, nalezy wyslac elektroniczny list na adres: p6info- request@mailbag.intel.com. W pierwszej linii listu nalezy umiescic slowo: subscribe. Stanislaw Marcin Stanuch ========================================================= Zostala wyrzutnia SYSTEMY. Polski OS/2 Warp juz wkrotce IBM Polska rozpoczyna wlasnie produkcje polskiej wersji systemu operacyjnego OS/2 Warp, konkurujacego z Windows 95. Ma on sie pojawic w sprzedazy przed 20 pazdziernika. Mniej wiecej w tym samym czasie wchodza na rynek wersje jezykowe w innych krajach grupy wyszehradzkiej. Na polski tlumaczyla firma Techimex. Po polsku sa nazwy ikon, programy, instrukcje, pomoc i podrecznik. Drobne wyjatki sa w ``bonusowym'' zestawie aplikacji - nie tlumaczono glownie tych, z ktorych w Polsce prawdopodobnie nikt nie bedzie korzystal, np. sluzacych do laczenia sie z siecia CompuServe. Wiele nazw wyglada swojsko. Jest np. ``schowek'' jak w Windows. Ale niektore szokuja - np. ``wyrzutnia'', ktora zastapila ``launchpad'', okreslajacy wlasciwie pasek narzedzi. - Opracowali go programisci z Florydy, a tam sa wyrzutnie rakiet balistycznych - wyjasnia Marek Sawicki, inzynier systemowy z IBM. Autorzy spolszczyli nawet DOS, ktory mozna uruchomic spod Warpa. Co prawda nazwy komend musialy pozostac bez zmian, ale po wstukaniu ``dir'' pod lista plikow pojawia sie np. ``24 plik(ow) uzywa 240 bajtow'', a w innym waznym momencie ``wloz nowa dyskietke do napedu A: i nacisnij Enter''. TB ======================================================================== ------- CUT --- CUT --- CUT --- CUT --- CUT --- CUT --- CUT ------- From daemon Tue Oct 17 16:56:11 1995 Subject: KIB: kib_nr42.txt Date: Tue, 17 Oct 1995 16:56:07 +0100 (MET) From: A.Gorbiel@Ga-Wyb.Krakow.PL ======================================================================== Komputery i Biuro nr 42/95 17 pazdziernika 1995 Cotygodniowy dodatek do Gazety Wyborczej (Polska poludniowa) Redaguja: Andrzej GORBIEL Stanislaw M. STANUCH Albina STEFANSKA Adresy redakcji: 40-061 Katowice, ul. Kopernika 26/28, tel. (0-32) 512-130 31-009 Krakow, ul. Szewska 5, tel. (0-12) 21-82-71 e-mail: Redakcja@Ga-Wyb.Krakow.PL ======================================================================== Dzis w numerze: RYNEK. Co dalej z Notes Dymisje w IBM...........................Stanislaw Marcin Stanuch WYBORY' 95. Glosowanie w Internecie Prezydent internautow.............................Grzegorz Lepak Poczta bez drutu...............................................SMS Procesory coraz tansze....................Stanislaw Marcin Stanuch KRAJ Jeden z tysiaca...............................................AL Inwar dla Sejmu...............................................AL SWIAT Krucjata przeciw porno................................AL, Reuter Komputery w odwrocie..................................AL, Reuter Beda podsluchiwac.....................................AL, Reuter Szwajcaria prowadzi.....................................aja, PAP Zawinili programisci....................................aja, PAP Terrorysci beda miec klopoty.........................aja, Reuter SHAREWARE. Programy dla Windows zdominowaly serwery. Dla kazdego cos milego..................Stanislaw Marcin Stanuch III Olimpiada Informatyczna....................................POR INTERNET. Jak kupic dostep do sieci Telefon, modem i troche pieniedzy..............Tomasz Motylewski RADY. Komputer dla ucznia. Dla licealisty i studenta.....................Marcin Kaczmarczyk WIDEOPROJEKTORY. Na wyklad i do kin Ale kino..............................................Dorota GUT BIURO. Skanery reczne Latwe przepisywanie.....................Stanislaw Marcin Stanuch APPLE. Konflikt w zarzadzie Finanse bez szefa............................TB, Financial Times TRENDY. Uslugi beda w cenie Zdobyc wladze nad swiatem...............Stanislaw Marcin Stanuch CD_MANIA Ewangelie.......................................Adam Leszczynski Podroz przez Wlochy.................................Adam Jadczak INTERNET Milion co tydzien.....................................AL, Reuter Portret cyfrowego swiata...........................Jaroslaw Rafa Novell w sieci...............................................SMS GRY. To nie tylko zabawa Nadchodza technopoganie...............................Dorota Gut TELEFONY. ``Mamuska Bell'' teraz pokaze AT&T juz swobodne.....................................TB, Reuter Pentium Pro...........................................Adam Jadczak Mniejsze, wieksze dyski twarde...................Bohdan Szafranski GRA. Doommanii ciag dalszy Walkana 1000 poziomow.........................Marcin Kaczmarczyk ========================================================= Dymisje w IBM RYNEK. Co dalej z Notes Po 99 dniach pracy, 11 pazdziernika Jim Manzi zrezygnowal z funkcji prezesa Lotusa i wiceprezesa IBM. O odejsciu z IBM mysli kilku dyrektorow zwiazanych wczesniej z Lotusem. Najprawdopodobniej doszlo do roznicy zdan co do strategii na rynku oprogramowania. Na poczatku wakacji caly komputerowy swiat pasjonowal sie przejeciem Lotusa przez IBM. Pomimo sprzeciwu zarowno kierownictwa Lotusa jak i czesci akcjonariuszy, IBM wykupil kontrolny pakiet Lotusa, stajac sie tym samym jego wlascicielem. Jim Manzi, prezes Lotusa i przyjaciel Lou Gerstnera - szefa IBM nie kryl swojego niezadowolenia z takiego obrotu sprawy. Manzi zostal wiceprezesem IBM. Nie mogli sie dogadac Na poczatku pazdziernika prasa amerykanska podala, ze do dymisji podal sie John Landry, szef ds. technologii firmy. Rownoczesnie pojawily sie spekulacje co do dalszych dysmisji. Wedlug zrodel Lotusa bardzo prawdopodobne jest rowniez odejscie Roberta Weilera - wiceprezydenta firmy - uwazanego za powaznego kandydata na miejsce Manziego. Pojawily sie nawet pogloski o tym ze wyslal juz oficjalne pismo w tej sprawie. Inny scenariusz mowil, ze zarowno Weiler jak i Manzi zostana w firmie, a pierwszy z nich zostanie prezesem. Zapytany wprost, podczas telekonferencji 10 pazdziernika, o dymisje w Lotusie Manzi uchylil sie od odpowiedzi. Rezygnacje w Lotusie najprawdopodobniej zwiazane sa z roznica zdan co dalszej strategii na rynku oprogramowania. Kupujac Lotusa, IBM z pewnoscia liczyl na wykorzystanie niezwykle popularnych Notes do promocji OS/2 Warp. Sam Manzi nie wyjasnia wprost powodow swojej rezygnacji. - Po kilku tygodniach stwierdzilem, ze nie jestem osoba, ktora powinna przewodzic Lotusowi w okresie zmian - napisal Manzi w pozegnalnym liscie do pracownikow firmy. Specjalisci uwazaja jednak, ze Gerstner nie chcial zgodzic sie na to, aby Manzi przejal kierowanie polaczonymi dzialami oprogramowania firmy. Nie poddaja sie Manzi uwazany jest za jednego z najlepszych menedzerow w branzy komputerowej. Pracujac w agencji reklamowej McKinsey & Company byl jednym z autorow przebojowego wejscia na rynek arkusza kalkulacyjnego 1- 2-3. Do czasu pojawienia sie Excela, byl to niekwestionowany standard w dziedzinie programow finansowych dla biznesu. W maju 1983 roku zarzad Lotusa zaproponowal mu objecie funkcji wiceprezesa ds. sprzedazy i marketingu. Po zaledwie dwoch latach zostal szefem calej firmy. Manzi zawsze byl dumny z olbrzymiego sukcesu Lotusa jakim byl program Notes - najpopularniejszy obecnie system do pracy grupowej. Niemniejsze nadzieje wiazal z uzdrowieniem Smart Suite - pakietu programow biurowych. Na bardzo dochodwym rynku tego oprogramowania Lotus poniosl olbrzymie starty - czesc analitykow uwaza ze sa one juz nie do odrobienia. Lotus jednak nie zamierza sie poddawac. Ostatnio szeroko reklamowany jest WordPro - pierwszy grupowy edytor tekstow. Najprawdopodobniej na poczatku przyszlego roku ukaze sie na rynku SmartSuite 96 - kompatybilny z Win95 pakiet biurowy. Stanislaw Marcin Stanuch ========================================================= Prezydent internautow WYBORY' 95. Glosowanie w Internecie Uzytkownicy Internetu na stanowisku prezydenta najchetniej widzieliby Janusza Korwina-Mikke (71 glosow), na drugim miejscu jest Hanna Gronkiewicz-Waltz (49), na trzecim Jacek Kuron (44). Sondaz ruszyl w polowie maja. Kandydaci na kandydatow pojawiali sie na liscie w miare jak oficjalnie deklarowali zamiar startowania w wyborach. Autorem pomyslu przeprowadzenia sondazu w ogolnoswiatowej sieci Internet jest Piotr Kuchcinski, do wrzesnia pracownik Laboratorium Komputerowego Wydzialu Matematyki, Informatyki i Mechaniki Uniwersytetu Warszawskiego. Wlasciwy sondaz ruszyl nazajutrz po terminie zglaszania kandydatur do Panstwowej Komisji Wyborczej. Piotr Kuchcinski wyklucza wielokrotne glosowanie z jednego konta. -- Nie ma oczywiscie pelnej gwarancji, ze jakis wlasciciel PC z Linuxem nie bedzie generowal kont po to, by podbic pozycje w rankingu ktoregos z kandydatow. Taka sytuacje mozna wykryc, ale nie mozna jej zaradzic. Jak na razie nic takiego sie nie wydarzylo -- mowi Kuchcinski. Korwinowi-Mikke pomoglo byc moze zalozenie przez UPR w Internecie wlasnej strony. Chociaz z drugiej strony pierwsza partia jaka pojawila sie w tej sieci bylo PSL, a Pawlak zdobyl tylko jeden glos i to z zagranicy. Podobna ankiete w Internecie przeprowadza ``Dziennik Polski''. Redakcja ``DP'' wylonila juz swoich faworytow. W pierwszej zwyciezyli: Janusz Korwin-Mikke (35,6 proc. glosow), Jacek Kuron (15,6). Kuron nieznacznie pokonal Hanne Gronkiewicz-Waltz (14,6), lecz reszte wyprzedzili dosc znacznie -- Kwasniewski (9,9), Walesa (8,9), Zielinski (7,4), Olszewski (3,5), Kaczynski (2,0), Moczulski i Pawlak (po 0,7). Obecnie trwa druga runda, ktorej wyniki beda znane 14 pazdziernika. Grzegorz Lepak ========================================================= Poczta bez drutu Jedna z najwiekszych amerykanskich sieci komputerowych CompuServe wprowadza od przyszlego miesiaca nowa usluge. Kazdy wlasciciel pagera bedzie mogl otrzymywac powiadomienie o przyjsciu na jego konto nowej poczty elektronicznej. Informacja zawierac moze do 2 tys. znakow, albo jedynie adres nadawcy i temat listu. W praktyce oznacza to, ze w niektorych przypadkach uzytkownik nie bedzie musial sciagac listu z elektronicznej skrzynki, poniewaz w calosci bedzie mogl go odczytac na pagerze. Tym samym spelni sie marzenie wielu ludzi -- bezprzewodowa poczta elektroniczna. Usluga jest bezplatna pod warunkiem, ze uzytkownik ma pagera z firmy z ktora CompuServe ma podpisana umowe. W innym przypadku pobierana bedzie niewielka oplata. SMS ========================================================= Procesory coraz tansze Intel oglosil o miesiac wczesniej niz pierwotnie zapowiadano znaczaca obnizke cen na precesory Pentium. W przypadku niektorych modeli siega ona prawie 40 proc. Mniej wiecej od dwoch tygodni mowilo sie o przygotowywanej przez Intela obnizce cen na niektore procesory Pentium. W ubiegly wtorek Intel zaskoczyl wszystkich oglaszajac nowe ceny. Cena procesora Pentium 133 MHz zostala obnizona z 694 do 520 USD, a Pentium 100 stanialo z 398 do 300 USD. Najwieksza obnizka objeto procesor Pentium 120 Mhz, ktory bedzie obecnie kosztowal 357 USD (poprzednio 581 USD). Stanislaw Marcin Stanuch ========================================================= KRAJ ComputerLand i Bank Handlowy ComputerLand dostarczy Bankowi Handlowemu systemy komputerowe firmy IBM o wartosci prawie 827 000 zlotych. ComputerLand zapewnia tez serwis. Dostarczony sprzet ma 36-miesieczna gwarancje. aja, PAP - --------------------------------------------------------- Jeden z tysiaca Wedlug raportu banku Morgan Stanley Informix producent oprogramowania baz danych znalazl sie wsrod 1000 najwiekszych firm swiata. O ponad polowe wzrosly w pierwszym polroczu tego roku obroty firmy w porownaniu z analogicznym okresem roku ubieglego. AL - --------------------------------------------------------- Inwar dla Sejmu Spolka akcyjna Inwar, jeden z pieciu najwiekszych polskich producentow komputerow, wygrala przetarg na dostarczenie sprzetu dla Kancelarii Sejmu. W ramach kontraktu Inwar ma dostarczyc 90 komputerow klasy 486DX wyposazonych w Windows 3.1. AL ========================================================= SWIAT Krucjata przeciw porno Komputerowa pornografia zalewa Chiny. Dyski CD ze zdjeciami porno sa dostepne dla mlodziezy we wszystkich 27 prowincjach Chin. Kosztuja ok. 70 centow. Wladze chinskie przeszkolily i skierowaly do akcji specjalny oddzial kilkuset milicjantow. Problem jest bardzo trudny, poniewaz ogromna wiekszosc przecietnych strozow prawa w Chinach nic nie wie o komputerach. AL, Reuter - --------------------------------------------------------- Komputery w odwrocie Firmy komputerowe odnotowaly duzy spadek notowan na gieldzie nowojorskiej. Najwiecej -- prawie 10 proc. -- stracil Apple, ktory produkuje za malo komputerow i nie realizuje zamowien. Straty poniosl takze AT&T, ktory oglosil plany zwolnienia 10 tys. pracownikow z przynoszacego straty oddzialu produkcji komputerow. AL, Reuter - --------------------------------------------------------- Beda podsluchiwac Hakerzy zlamali zabezpieczenia tajnych baz danych w komputerach francuskiej marynarki wojennej. Prezydent Francji Jaques Chirac zarzadzil intensywne sledztwo. Hakerzy uzyskali dostep m.in. do ``podpisow akustycznych'' okretow Francji i krajow NATO, ktore umozliwiaja ich rozpoznanie przez lodzie podwodne. Pierwszymi podejrzanymi sa Rosjanie. AL, Reuter - --------------------------------------------------------- Szwajcaria prowadzi W Szwajcarii na 100 osob przypadaja 22 komputery osobiste -- podalo szwajcarskie Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Gospodarki. Drugie miejsce w Europie Zachodniej zajmuje Dania (17 komputerow osobistych na 100 mieszkancow), a trzecie Szwecja (16). Na koncu znajduja sie kraje z poludnia kontynentu -- Wlochy i Hiszpania (po 7). Na swiecie przoduja Stany Zjednoczone z 30 komputerami na 100 obywateli, zas w Japonii wskaznik ten wynosi zaledwie 8. aja, PAP - --------------------------------------------------------- Zawinili programisci Awaria oprogramowania komputerowego spowodowala opoznienie planowanego na 14:41 czasu warszawskiego startu wahadlowca Columbia -- poinformowal w sobote rzecznik NASA Bruce Buckingham. Wada oprogramowania, odkryta na niecala godzine przed startem, moglaby doprowadzic do tego, ze wazne polecenia nie zostalyby wyslane lub odebrane -- wyjasnil Buckingham. Start wahadlowca byl juz trzykrotnie przesuwany zarowno z przyczyn technicznych jak i zlych warunkow atmosferycznych. aja, PAP - --------------------------------------------------------- Terrorysci beda miec klopoty Wielka Brytania zamierza zainstalowac we wszystkich swych portach lotniczych i morskich komputerowy sprzet do kontroli paszportow polaczony z baza danych o prawdopodobnych terrorystach -- zakomunikowalo 26 wrzesnia brytyjskie ministerstwo spraw wewnetrznych. System ten wyprobowano juz na londynskim lotnisku Heathrow i przy wyjezdzie z tunelu pod La Manche. Rozszerzenie tego systemu na inne porty i lotniska pozwoli -- zdaniem brytyjskiego MSW -- skuteczniej zwalczac miedzynarodowy terroryzm i nielegalna imigracje. System automatycznie odczytuje paszporty, a takze wyswietla na ekranach komputerow zdjecia i recznie pisane dokumenty. Zawiera tez baze danych, ktora obejmuje kartoteke osob podejrzanych, liczaca prawie 400 tysiecy pozycji. System pozwala wywolac zadana informacje w niecala sekunde. aja, Reuter ========================================================= Dla kazdego cos milego SHAREWARE. Programy dla Windows zdominowaly serwery. Dzis program do katalogowania plikow, ktory z pewnoscia przyda sie kazdemu. Znajdziecie rowniez nowa wersje programu antywirusowego i cos dla milosnikow ciekawostek. Wszystkie te programy pracuja w srodowisku Windows. Porzadek musi byc Czesto w domowych zbiorach lub firmowych archiwach sa setki dyskietek. Nawet ich wlascicielom trudno jest sie polapac co na nich jest. Najlepsze co dotad wymyslono to elektroniczne archiwum. Jednym z programow do archiwyzacji jest WinCat Pro. Podstawowa funkcja WinCata jest skatalogowanie plikow znajdujacych sie na roznych nosnikach i w roznych miejscach. Program pozwala samodzielnie wpisac dane, jest to jednak bardzo pracochlonne. Lepszym rozwiazaniem jest skorzystanie z automatycznego rozpoznawania plikow przez program. Odczytuje on nie tylko zawartosc dyskietki, twardego dysku lub plytki CD, ale przeszukuje je by odnalezc chrakaterystyczne pliki z opisami dodawanego przez producentow oprogramowania. Gdy je znajdzie wprowadza do archiwum. Dzieki temu, cala operacja przeprowadzona jest automatycznie, a praca uzytkownika ogranicza sie jedynie do zmiany dyskietek. Zadbano nawet o takie szczegoly jak automatyczne przeszukiwanie spakowanych plikow. Stworzona baze plikow mozna oczywiscie przegladac pod kazdym katem, wyszukujac specyficzne rodzaje plikow (np. graficzne lub tekstowe), a nawet automatycznie je wprowadzac do odpowiedniego programu (np. edytora tekstow). Osobny modul pozwala rowniez wydrukowac eleganckie etykietki na dyskietki. Podsumuwujac, chociaz program nie jest najnowszy - z poczatku br. roku, to jednak z pewnoscia warto go miec. Nazwa: Wincat41.zip dl: 560 kB sr. Win Zegar w kursorze Internetowe serwery pelne sa niewielkich, mniej lub bardziej uzytecznych programikow. Jednym z nich jest Mouse Clock. Program ten dolacza do kursora mala ``etykietke'' w ktorej wyswietlane sa rozne informacje. Przede wszyskim, zgodnie z nazwa programu obok kursora wyswietlany jest aktualny czas. Jesli kogos razi ze jest on w ukladzie anglojezycznym (am, pm), zawsze moze przejsc na krotszy i dla nas bardziej zrozumialy sposob europejski. Oprocz tego odpowiednio konfigurujac program mozna miec stale ``pod reka'' dane o ilosci wolnych zasobow systemu. Chociaz sam pomysl uwazam za taki sobie, to jednak w niektorych sytuacjach Mouse Clock moze sie przydac - na przyklad podczas testowania programow. Generalnie jednak uwazam, ze jest to po prostu jeszcze jeden gadzet . Nazwa: mclock.zip dl. 75 kB sr. Win Nowy antywirus Pojawila sie kolejna wersja programu Tbscan, a na etapie beta testow jest juz wersja dla Win95. TBscan jest czwartym znanym mi programem antywirusowym ktory bedzie w wersji dla Win95. Teraz na rynku dostepne sa Norton AntyVirus (komercyjny), McAfee Scan (shareware) oraz AntiViren Kit 5 (komercyjny) - ten ostatni niedlugo opiszemy. Dla uzytkownikow Win95 nowe wersje pgramow antywirusowych sa niezwykle wazne, poniewaz dotychczasowe nie potrafia skutecznie chronic systemu przed atakiem wirusow. Jeszcze cieply Tbscan (pojawil sie kilka dni temu) potrafi wykryc i usunac kilka najnowszych wirusow m.in. opisywanego przez swiatowa prase (u nas tez) wirus przenoszony w dokumentach Worda. Nazwa: tbavw636.zip dl: 422 kB sr. Win Opisywane programy mozna skopiowac od wtorku do piatku od 10 do 17 w naszej krakowskie redakcji (ul. Szewska 5). W kazda srode od 15 do 16 rozdawac je bedziemy rowniez w naszych filiach w Tarnowie (ul. Krakowska) oraz Nowym Saczu (ul. Jagiellonska). Stanislaw Marcin Stanuch ========================================================= III Olimpiada Informatyczna Juz po raz trzeci zostala zorganizowana w tym roku szkolnym Olimpiada Informatyczna, powolana przez Instytut Informatyki Uniwersytetu Wroclawskiego. Zadania pierwszego etapu, wraz z regulaminem, sa rozsylane do wszystkich szkol srednich w Polsce. Na ich rozwiazanie uczniowie maja czas od 23 pazdziernika do 20 listopada. Prace, ktorych integralna czescia powinien byc program napisany w jezyku wysokiego poziomu dla komputera zgodnego z IBM PC, nalezy przesylac do Komitetu Glownego Olimpiady pod adresem: ul. Raszynska 8/10, 02-026 Warszawa, tel. (022) 224 019. Stu najlepszych uczestnikow pierwszego etapu zmierzy sie na poczatku lutego w zawodach okregowych we Wroclawiu, Toruniu i Warszawie. Final Olimpiady, w ktorym wezmie udzial 40 uczniow, zostanie rozegrany w Warszawie pod koniec marca. Najlepsi zawodnicy moga byc zwolnieni z egzaminu z informatyki na maturze i z egzaminow wstepnych do wielu szkol wyzszych. Sposrod finalistow Komitet Glowny Olimpiady powola reprezentacje Polski na miedzynarodowe zawody informatyczne, ktore latem 1996 roku przeprowadzone zostana na Wegrzech. Polscy uczniowie brali juz udzial w miedzynarodowych zmaganiach mlodych informatykow w ubieglych latach: w roku 1993 w Argentynie, w 1994 w Szwecji i w 1995 w Holandii. Szczegolowe informacje o Olimpiadzie mozna uzyskac w Komitecie Glownym Olimpiady w Warszawie lub w Instytucie Informatyki Uniwersytetu Wroclawskiego, ul. Przesmyckiego 20, 51-151 Wroclaw, tel. (071) 251 271. Tam tez mozna kupic publikacje zawierajace m.in. teksty wszystkich zadan konkursowych z lat ubieglych wraz z rozwiazaniami. POR ========================================================= Telefon, modem i troche pieniedzy INTERNET. Jak kupic dostep do sieci Jeszcze dwa lata temu Internet w Polsce byl nie znany, poza waskim kregiem uczonych, glownie fizykow. Dzis w kilku firmach kazdy moze wykupic konto, jednak jest to zabawka dosc droga i z pewnoscia nie na przecietna kieszen. Od roku na calym swiecie rosnie zainteresowanie Internetem. Tysiace artykulow, ksiazek i entuzjastyczne relacje osob korzystajacych z tej sieci zrobily swoje. Internet stal sie po prostu modny. Pojawily sie firmy oferujace dostep do sieci. Najprostszym i najtanszym sposobem podlaczenia jest wykorzystanie do tego celu telefonu i modemu. Za kazdym razem gdy chcemy wyslac list czy przeslac plik lub wyszukac dowolna informacje laczymy sie z naszym dostawca Internetu. Sposob ten co prawda stosunkowo tani, jest jednak bardzo niewygodny. Praktycznie z powodu kosztow jedyny dla indywidualnego uzytkownika. Firmie oplaca sie wydzierzawienie specjalnej linii od TP S.A. i podlaczenie do calej sieci. Chociaz koszt takiego polaczenia jest wyzszy niz w przypadku normalnej linii, to jednak przy duzej ilosci uzytkownikow sie oplaca. Oplata za korzystanie z Internetu sklada sie z dwoch elementow. Po pierwsze placimy TP S.A za wykorzystanie jej lacz lub usluge. Jesli laczymy sie z domu modemem (zwykla linia telefoniczna) oplata jest identyczna jak za rozmowe lokalna, chyba ze dzwonimy z innego miasta. Za wydzierzawienie lacza od TP S.A. oplata jest stala -- 20 zl miesiecznie i 12 zl za kazdy kilometr lacza o przepustowosci 64 Kbps. Drugi element kosztow to oplaty, ktore pobiera dostarczyciel za udostepnienie konta w sieci. Roznia sie one w zaleznosci od rodzaju uslug, sposobu podlaczenia. Firmy przewaznie stosuja kilkustopniowy cennik, a cena zalezy od ilosci oferowanych uslug. Inna jest oplata za korzystanie z poczty elektronicznej, transferu plikow czy tworzenie wlasnego WWW. Oplata uzalezniona jest oczywiscie od polaczenia. W przypadku linii dzierzawionej, gdy do Internetu podlaczamy wlasna siec jest ona wyzsza. Dla osob prywatnych, korzystajacych z normalnej linii telefonicznej -- znacznie nizsza. Dostarczyciele Internetu pobieraja rowniez od 50 do 150 zl za mozliwosc tworzenia tzw. stron WWW. Firmy moga umieszczac tam np. cenniki, informacje o sobie czy oferowanych produktach. Dostep do tych danych ma kazdy uzytkownik Internetu na swiecie. Tomasz Motylewski Spis firm z calej Polski dostarczajacych Internet jest pod adresem: http://tichy.ch.uj.edu.pl/~motyl/providers/ Firmy oferujace Internet w Polsce _poludniowej_ CCNS Convex-Computer Network-Service Ltd. - Krakow ul. Nawojki 11, 30-950 Krakow Krakow 61, P.O. Box 386 tel. (012)333426,341124, fax. (0-12) 341084 uslugi: 250 zl za konto z pelnym dostepem, 600 zl za lacze stale (9600 bps) Bankowe Centrum Informatyki - Krakow pl. Matejki 1, 30-960 Krakow tel: (012)185303, fax: (012)216660 uslugi: 25 zl - sama poczta, 50 zl - Unix shell, 75 Unix+Slip 570 zl za lacze dzierzawione(14400 bps) Petex-Service - Bielsko-Biala, Rzeszow ul. Sasankowa 15, 43-300 Bielsko-Biala tel/fax: (030)25137 uslugi: 200 zl - calodobowe konto dla firm 100 zl -- osoby fizyczne w godzinach od 16 do 8 Za sama poczte oplata jest dwa razy mniejsza. Kazdy kto nie posiada komputera moze za 3 -- 6 zl/godz. popracowac w ``Centrum Dostepowym'' Petexu. PiK-Net Sieci Rozlegle - Gliwice ul. Luzycka 16, 44-100 Gliwice tel. (032)374123, 374848 uslugi: FIRMY -- e-mail- 40 zl/mies., e-mail + dodatkowe uslugi -- 80/mies., SLIP/PPP -100 zl/mies., strony WWW -- dodatkowo 50 zl/mies. Osoby fizyczne: e-mail -- 16 zl/mies., e-mail+uslugi -- 32zl/mies., SLIP/PPP -- 40 zl/mies. Znizki: dla osob fiz. jesli korzystaja miedzy godz. 16 -- 7 oraz dodatkowe znizki dla uczniow, studentow, lekarzy lub czlonkow sieci FIDO. Ternet Silesia - Katowice ul. Sowinskiego 4, 40-272 Katowice tel/fax: +48-(32) 1564986, uslugi: 15 zl + 5 gr za kazda minute lub 120 zl za konto bez limitu czasu. ========================================================= Dla licealisty i studenta RADY. Komputer dla ucznia. Zarowno licealista jak i student, poza programami edukacyjnymi, beda z pewnoscia korzystali z edytora tekstow, programu graficznego, byc moze arkusza kalkulacyjnego i np. programu matematyczno-statystycznego. Najpierw, jak zwykle, procesor. Mysle, ze wystarczajacym i cenowo atrakcyjnym modelem jest 486DX4 taktowany zegarem 100 MHz. Procesor ten dzisiaj kosztuje okolo 250 zlotych netto. Procesor zainstalujemy na uniwersalnej, jednak local-busowej, a nie z magistrala PCI, plycie glownej (250 zlotych + VAT). Co prawda standard PCI jest nowszy, modny i bardziej pewny (karty pracujace w tym standardzie praktycznie nie wymagaja zadnych konfiguracji sprzetowych), ale jest duzo drozszy. I dlatego proponuje plyte z trzema lub dwoma slotami Local Bus. Ile pamieci? 4 MB to jednak za malo. Zwlaszcza jezeli chce sie pracowac w srodowisku Windows, a mysle, ze bedzie to nie do unikniecia w przypadku skladanego zestawu. Zatem 8 MB. Za kosc pamieci zaplacimy niecale 700 zlotych + VAT. Co do karty graficznej, to pozostanmy przy ``klasycznych'' local- busowych kartach firm Cirrus lub Trident z 1 MB pamieci RAM i mozliwoscia rozbudowy do 2 MB (cena: ponizej 200 zlotych netto). A dysk twardy? W zupelnosci wystarczajacym dla naszych potrzeb jest dysk 420-megabajtowy (ponizej 400 zlotych + VAT). Do jego polaczenia z komputerem wystarczy standardowy kontroler local-busowy (kilkadziesiat zlotych). Jezeli juz jestesmy przy dysku twardym nie mozemy zapomniec o stacji dyskietek. Jedna stacja 1.4 MB jest tym co jest konieczne (75 zlotych + VAT). Nic wiecej. Klawiature i mysz (okolo 60 zlotych + VAT)) kazdy powinien wybrac wedlug wlasnych upodoban. Kosztowna rzecza jest monitor. Mysle, ze jednak wystarczy najtanszy kolorowy monitor SVGA pracujacy bez przeplotu w trybie 800x600 punktow (okolo 600 zlotych netto). Komputer dla licealisty i studenta powinien byc multimedialny. Kupmy zatem najtansza stereofoniczna karte dzwiekowa (ponizej 200 zlotych bez VAT-u) oraz podwojny lub potrojny naped CD-ROM (cena: powyzej 200 zlotych netto). To wszystko. Zestaw ten powinien spelniac wiekszosc oczekiwan licealisty i studenta. Ponadto jest systemem otwartym. W przyszlosci zawsze mozna wymienic kazdy z jego elementow (dysk twardy, monitor, karte graficzna, itd.) na nowszy i bardziej odpowiadajacy aktualnym potrzebom. Marcin Kaczmarczyk ========================================================= Ale kino WIDEOPROJEKTORY. Na wyklad i do kin Spektakle slynnego praskiego teatru Laterna Magica nie przypominaja tradycyjnych przedstawien. To raczej pulsujace barwami widowiska, niezwykle efekty uzyskiwane dzieki wideoprojektorom. Wideoprojektory sluza do wyswietlania na duzych plaszczyznach obrazow, tekstow, wykresow, zdjec, filmow wideo, obrazow komputerowych, a nawet precyzyjnej grafiki komputerowej. Jest to oczywiscie mozliwe po podlaczeniu do projektorow stosownych urzadzen: magnetowidu, odtwarzacza plyt wizyjnych, kamery, wizualizera czy komputera. Wyklady na odleglosc W Polsce w Sandomierzu i Krynicy sa ``elektroniczne kina''. Wideoprojektory sprzezone z magnetowidem, odtwarzaja filmy nagrane w systemie SVHS. Nosnikiem jest tu zakodowana kaseta wideo - aby ja odczytac, potrzebny jest dolaczony do magnetowidu dekoder. Jak ocenia Piotr Konieczny z firmy Uniflex, ktora jest dystrybutorem wideoprojektorow, koszt wyposazenia takiego ``elektronicznego kina'' wynosi maksymalnie ok. 1 mld 200 mln zl. W duzych firmach, w ktorych poszczegolne oddzialy utrzymuja lacznosc poprzez siec komputerowa, jest mozliwe prowadzenie prezentacji jednoczesnie w oddalonych od siebie osrodkach. Uczestnicy takich ``wykladow na odleglosc'' moga ogladac te same obrazy, wyswietlane na duzych ekranach ich sal wykladowych. W gdanskiej Akademii Medycznej do wideoprojektora podlaczono mikroskop z modulem wideo. Dzieki temu uczestnicy seminariow nie musza czekac na swoja kolej do ogladania uwiezionego pod szkielkiem preparatu, lecz ogladaja go jednoczesnie na duzym ekranie. Cos innego niz VR Symulacje komputerowe sa mozliwe dzieki wspolpracy wideoprojektorow z maszynami o duzej mocy obliczeniowej. Jednym z takich projektow jest symulator mostka kapitanskiego. Rozmieszczone w sztucznej kabinie okretu projektory wyswietlaja na otaczajacych go plaszczyznach ekranow obraz w promieniu 360 stopni. Obraz ten zmienia sie w zaleznosci od ruchow sterem wykonywanych przez osobe szkolona. Rozni sie to od rozwiazan wykorzystujacych wirtualna rzeczywistosc - tam dzieki akcesoriom do VR (helm z monitorami, rekawice danych itp.) cala akcja rozgrywa sie w przestrzeni cybernetycznej, tu zas przestrzen kabiny jest realna, i do jej ogladania nie potrzeba zadnego specjalnego sprzetu. Sa tez symulator wiezy kontroli lotow, jazdy samochodem i poligonu, symulator do gry w golfa. Wideoprojektory sa rowniez wykorzystywane w osrodkach kontroli ruchu lotniczego, drogowego itp. W ubieglym tygodniu w Krakowie odbyla sie konferencja zorganizowana przez belgijska firme BARCO i polskiego dystrybutora sprzetu, firme Uniflex. Dorota GUT ========================================================= Latwe przepisywanie BIURO. Skanery reczne Zamiast mozolnie przepisywac wydrukowany tekst mozna go zeskanowac, czyli automatycznie wprowadzic do komputera. Sluzy do tego skaner, urzadzenie ktore coraz czesciej staje sie dodatkiem do domowego komputera. Dzis standardem sa skanery mobilne. Do mechanizmu odczytujacego dolozono silniczek, ktory powoduje, ze urzadzenie samo przesuwa sie nad tekstem, czy zdjeciem. Jest to o wiele wygodniejsze niz skanery reczne. Podczas recznego przesuwania skanera nieznaczna zmiana predkosci, czy lekkie drgniecie reki mogly spowodowac zafalszowanie obrazu. Problemy z instalacja Color Mobil, ktorego uzywalem przez tydzien, jest niewielkim skanerem przeznaczonym do domu lub malych biur. Moze skanowac zdjecia z rozdzielczoscia do 400 dpi, wykrywajac przy tym ponad 16 mln kolorow. Rzeczywiscie na pierwszy rzut oka instalacja nie powinna nikomu sprawic problemu. Aby podlaczyc skaner do portu rownoleglego niezbedna jest specjalna ``zlodziejka''. Laczy ona zarowno skaner jak i drukarke. W niej tez znajduje sie gniazdo do ktorego wtyka sie koncowke zasilacza i calosc podlacza do portu, ale.... Tutaj wlasnie nieoczekiwanie spotkaly mnie problemy. W moim domowym komputerze uzywam myszki z koncowka typu PS/2. Podlaczenie jej (przez kolejna zlodziejke) wraz z szeroka wtyczka od skanera jest prawie niemozliwe. Pomoglo dopiero lekkie przekrzywienie wtyczki od myszki, ktora trzyma sie teraz ``na slowo'' honoru. To sie rzadko zdarza Do Mobile Office producent dolacza trzy programy: uniwersalny sterownik Twine, dzieki ktoremu mozna sterowac skanerem w wiekszosci okienkowych aplikacji, program do skanowania i obrobki grafiki bitmapowej (np. zdjec) -- Image Pals GO!, prosty pakiet do tworzenia prezentacji PresentIt oraz ReadIRIS OCR -- program do rozpoznawania druku (OCR). Kazdy z tych programow z powodzeniem mozna wykorzystac zarowno w biurze jak i w domu. Pakiet do edycji fotografii ma nawet spore mozliwosci za co otrzymal w ubieglym roku wyroznienie od prestizowego miesiecznika Byte. Z zadnym z tych programow nie mialem problemow oprocz najbardziej dla mnie interesujacego OCR-a. Producent przygotowal specjalna wersje dla krajow Europy wschodniej i dzieki temu program rozpoznaje specyficzne dla jezykow tego regionu znaki. Niestety dyskietka na ktorej byl program instalacyjny byla uszkodzona, co przy obecnym poziomie techniki kopiowania zdarza sie niezwykle rzadko. Dlatego niestety nie moglem zobaczyc programu w akcji. Pomimo tych problemow urzadzenie zaskoczylo mnie mozliwosciami konfiguracji. Mozna polaczyc ze soba mechanizm skanujacy i podajnik lub dolaczyc silniczek. Ta ostatnia opcja przyda sie przy skanowaniu duzych powierzchni np. gazet. Doskonalym pomyslem jest podlaczanie skanera do portu rownoleglego. Dzieki temu skaner moze byc podlaczony praktycznie do kazdego komputera np. notebooka. Instrukcja i wszystkie podreczniki sa po angielsku. Stanislaw Marcin Stanuch Nazwa Color Mobil Office Producent: Primax Cena: ok. 7 mln Dostarczyl: Commpol Krakow ========================================================= Finanse bez szefa APPLE. Konflikt w zarzadzie Na posiedzeniu dyrektorow Apple'a w zeszlym tygodniu, zajmujacy sie finansami w firmie Joseph Granziano zrezygnowal ze swojego stanowiska. Odchodzi, poniewaz nie zgadza sie z glownym dyrektorem firmy - kontrowersyjnym Michaelem Spindlerem. Choc liczba komputerow sprzedawanych przez Apple'a stale rosnie, jego udzial w swiatowym rynku maleje. Firma boryka sie z problemami spowodowanymi malymi dostawami czesci, ktore nie pozwalaja jej sprostac zamowieniom na pecety Macintosha. Apple nie podal szczegolow sporu miedzy dyrektorami. Wedlug analitykow, maja oni rozne wizje przyszlosci firmy. Granziano uwaza, ze aby zwiekszyc swoj udzial w rynku, Apple powinien polaczyc sie ze strategicznym partnerem. Zdaniem Spindlera, firma nie jest na sprzedaz. Argumentuje on, ze czas problemow z czesciami, to zly moment na szukanie udzialowca. Problemy maja zostac rozwiazane na poczatku przyszlego roku. Podobno rada dyrektorow liczy po cichu na rezygnacje Spindlera. Popiera go natomiast zarzad firmy. Granziano juz nie pelni swojej funkcji. Z Apple odejdzie przed koncem roku. Pojawil sie w firmie w 1981. Do 1985 roku pelnil funkcje dyrektora finansowego. Roczne przychody Apple'a wzrosly w tym czasie z 300 mln do 2 mld dolarow. Po czterech latach przerwy powrocil na stanowisko. Gral wazna role w ostatnich dwoch latach restrukturyzacji Apple'a. TB, Financial Times ========================================================= Zdobyc wladze nad swiatem TRENDY. Uslugi beda w cenie Microsoft nie zamierza zrezygnowac z planow monopolizacji rynku uslug sieciowych. Pomimo ustepstw wobec amerykanskiego urzedu antymonopolowego, wystarczyl jeden blad konkurencji by moloch z Redmond przystapil do ataku. Najprawdopodobniej uda mu sie sporo uszczknac konkurentowi - Netscape Communications. Dluga batalia jaka prawnicy Microsoft toczyli z urzedem antymonopolowym zakonczyla sie pozorna przegrana Microsoftu. Firma nie dolaczala do Windows 95 narzedzi do Internetu, mimo ze ich owczesny glowny konkurent - - IBM robil to. Sprytne posuniecie Przeciwnicy Microsoft, duzi dostarczyciele uslug sieciowych - America Online, Prodigy i CompuServe obawiali sie, ze dolaczenie narzedzi internetowych do Windows 95, z rownoczesnym uruchomieniem wlasnej sieci spowoduje szybkie zmonopolizowanie rynku przez jedna firme. Zagrozony niekorzystnym wyrokiem Microsoft zdecydowal sie wydzielic z Win95 narzedzia internetowe i sprzedawac je po 50 USD jako osobny pakiet - - Plus Pack. Zawiera on program do obslugi poczty elektronicznej, Explorer - przegladarke WWW oraz dwa programy uzytkowe: telnet od laczenia sie z innymi komputerami i ftp do transferu plikow. Jednoczesnie jednak kazdy, kto ma dostep do Internetu, lub sieci Microsoft Network moze bezplatne skopiowac Explorera (przegladarke WWW) z serwera firmy. Blad Netscape Nieoczekiwana przysluge sprawil Microsoftowi Netscape, producent najpopularnijeszej na swiecie przegladarki o tej samej nazwie. Ostania wersja testowa programu tej firmy przestala dzialac 28 wrzesnia, o czym wieszosc uzytkownikow po prostu zapomniala. Tego dnia miliony osob nie moglo polaczyc sie z zadnym serwerem oprocz firmowego komputera Netscape - - gdzie czekala na nich informacja, ze nowa wersja 2.0 bedzie .... niebawem. W tym samym dniu (coz za dziwna zbieznosc!), Microsoft udostepnil wersje testowa Explorera 2.0. Nie tylko ze jest on za darmo - to jeszcze ma wiele rewolucyjnych rozwiazan. Nic wiec dziwnego, ze serwer Microsoftu w krotkim czasie stal sie w jednym z najpopularniejszych komputerow swiata. Jednoczesnie Microsoft i Visa udostepnily wspolnie opracowywany standard bezpiecznego przesylania informacji o kartach kredytowych (Secure Transaction Technology). Mozna go bez problemow laczyc z dotychczas wykorzystywanymi rozwiazaniami, co zapewne spowoduje wzrost obrotow sieciowych sklepow. Oczywiscie obydwie firmy udostepnily go bezplatnie. Programy za darmo Microsoft wyraznie dazy do zdobycia jak najwiekszego udzialu na rynku sieci komputerowych. Analitycy oceniaja, ze w przyszlosci wiekszosc oprogramowania sprzedawana bedzie poprzez siec. Spadek kosztow produkcji (dyskietki, plytki CD, ksiazki) oraz dystrybucji spowoduje, ze z pewnoscia bedzie ono tansze niz teraz. Firmy softwarowe wiekszosc zyskow czerpac beda z uslug serwisowych, rozprowadzania upgradow itp. Niektore z nich, w tym Microsoft juz teraz to robia. Od wrzesnia kazdy wlasciciel Encarty moze za pomoca Internetu lub Microsoft Network sciagnac sobie za darmo tygodniowe uaktualnienie tej doskonalej encyklopedii. Przez najblizszy rok usluga jest za darmo, pozniej jednak z pewnoscia bedzie platna. Na serwerze Microsoftu, firmy ktora wcale nie jest instytucja charytatywna, mozna sciagnac bezplatnie rowniez inne oprogramowanie w tym Microsoft Money - doskonaly pakiet do zarzadzania domowymi finansami, Interent Assistant - program do tworzenia stron WWW, czy przegladarke do plikow Word for Windows. Podobne eksperymenty przeprowadza Oracle, a przygotowuja sie do tej formy dystrybucji rowniez inni. W najblizszych latach, jesli nie miesiacach spowoduje to, ze ceny oprogramowania nadal beda spadac. A moze pozyczyc? Byc moze nastepnym krokiem bedzie wypozyczanie programow - zastanawiaja sie analitycy rynku. Po co kupowac drogi edytor tekstu jesli wykorzystamy go jedynie kilka razy w tygodniu? Jesli dostep do sieci i korzystanie z niej bedzie relatywnie tanie i zmienia sie warunki licencji oprogramowania, mozna sie spodziewac, ze aby napisac list polaczymy sie z sieciowa wypozyczalnia, na jej serwerze uruchomimy edytor tekstow, napiszemy list, wyslemy go poczta elektroniczna, a oplata za to zostanie automatycznie pobrana z naszego konta. Techniczne mozliwosci juz sa. Oczywiscie zdaja sobie z tego sprawe stratedzy firm komputerowych i dlatego chca zagarnac jak najwiekszy rynek sieci komputerowych i ich uslug oraz narzedzi do ich wykorzystywania. Ten kto bedzie je kontrolowal - ma elektroniczna wladze nad swiatem. Stanislaw Marcin Stanuch ========================================================= CD_MANIA Ewangelie ``Ewangelie'' (``Gospels'') to interesujace wydawnictwo przygotowane przez wloskich autorow. Zawiera m.in. pelen tekst czterech ewangelii i inspirowane nimi obrazy wielkich mistrzow. Glownym zamiarem autorow bylo stworzenie narzedzia sluzacego do szybkiego i wygodnego odnajdywania cytatow. ``Gospels'' te role spelniaja znakomicie -- teksty angielskiej ``The New Jerusalem Bible'' mozemy porownywac, zestawiac i drukowac na rozne sposoby. Istnieje mozliwosc prezentacji tekstu w czterech kolumnach, z ktorych kazda miesci odpowiadajace sobie fragmenty czterech ewangelii (synopsis). Program oferuje nam dodatkowo mozliwosc odnajdywania wersetow, w ktorych wystepuja nawiazania do okreslonych symboli -- siec, gora, swiatlo itp. Wskazanie kursorem dowolnego miejsca na mapie Palestyny udostepnia nam liste cytatow, ktore zawieraja jego nazwe. Najciekawsza czescia programu jest kolekcja komputerowych reprodukcji stu obrazow i freskow najwiekszych mistrzow wloskiego malarstwa, glownie renesansowych -- ale znajdziemy rowniez sredniowiecznego jeszcze Cimabue i prawie barokowego Caravaggia. Obejrzenie reprodukcji Giotta, Duccia, Masaccia, Fra Angelico, Leonarda da Vinci, Tycjana czy Tintoretta nie zastapi wprawdzie odwiedzin w galerii Uffizi, ale i tak reprodukcje sa lepszej jakosci niz w przecietnych albumach. Obrazy powiazane sa z odpowiednimi wersetami ewangelii. Wszystkie czesci programu zostaly ze soba polaczone w ten sposob, ze mozliwe jest szybkie i swobodne ``podrozowanie'', przenoszenie sie pomiedzy tekstem i obrazem. Szata graficzna programu jest znakomicie dopracowana, np. ikony sa stylizowane na fragmenty miniatur zdobiacych sredniowieczne ksiegi. ``Ewangelie'' po niewatpliwie zasluguja na uwage, chociaz uzytecznosc programu w angielskiej wersji jezykowej jest niewielka. Dla polskiego uzytkownika interesujaca bedzie przede wszystkim dobrze zestawiona kolekcja reprodukcji. Adam Leszczynski Kontakt: CD-Projekt, Marszalkowska 7/3, tel. 250703 - --------------------------------------------------------- Podroz przez Wlochy Kazdy z nas marzyl kiedys, aby zobaczyc Wlochy, w szczegolnosci zas Rzym, czy Wenecje. Opisywany dzisiaj CD-ROM ``Voyage through Italy'' pozwoli, przynajmniej czesciowo spelnic te marzenia, poznac dziedzictwo kulturowe Wloch, kraju gdzie na kazdym kroku stykamy sie z historia. Nawet w najmniejszym miasteczku zobaczyc mozna wspaniale zabytkowe koscioly. Na plycie umieszczono wiadomosci o 45 najpiekniejszych zabytkach Wloch od bazyliki sw. Franciszka w Asyzu, poprzez Orvieto, fontanne di Trevi w Rzymie i Palazzo Vecchio we Florencji, po Grand Canale i plac sw. Marka w Wenecji. Fotografie, tekst i narracja skladaja sie na opis kazdego z tych zabytkow. Autorzy przygotowali rowniez serie slajdow poswieconych wplywom krajobrazow wloskich na malarstwo. Powoli zmieniajace sie fotografie ukazuja nam zapierajace dech piekno Wloch. Podczas ogladania plyty rozbrzmiewa wspaniala muzyka Albinioniego, Vivaldiego, Verdiego, Rossiniego i wielu innych. Chyba najbardziej znanym okresem historii kultury Wloch jest renesans. Tworzyli wowczas: Botticelli, Giotto, Leonardo da Vinci, Rafael. Kazdy z nich zostal przedstawiony na tej plycie, poznajemy ich biografie, podziwiamy dziela sztuki przez nich stworzone. Obejrzec mozemy freski Giotta, rzezby i rysunki Leonarda da Vinci, obrazy Rafaela i Donatella. Plyta dostepna jest rowniez na komputery Macintosh. Adam Jadczak Wymagania: PC 386, 4 MB RAM, Windows 3.1, 3 MB wolnego miejsca na dysku. Producent: ACTA SpA Dystrybutor: CD Projekt, ul. Marszalkowska 7/3, tel. 25-07-03 Cena: 129 zl (z VAT). ========================================================= INTERNET Milion co tydzien W Internecie rozpoczela sie nowa miedzynarodowa loteria. InterLotto, licencjonowane przez rzad Ksiestwa Liechtenstein, umozliwia wygranie co tydzien miliona dolarow. Losy kosztuja 5frankow szwajcarskich (ok. 4dolarow). Organizatorem loterii jest Brytyjska Loteria Narodowa. AL, Reuter - --------------------------------------------------------- Portret cyfrowego swiata Na poczatku pazdziernika przez dziewiec dni trzynascie komputerow zbieralo - poprzez poczte elektroniczna i World Wide Web - teksty, zdjecia, nagrania dzwiekowe uzytkownikow Internetu z calego swiata, o tym jaki wplyw nowoczesne techniki komunikacyjne, w tym przede wszystkim Internet, wywarly na ich zycie prywatne i zawodowe. Od 1 do 10 pazdziernika Laboratorium Mediow slynnego Massachusetts Institute of Technology zorganizowalo - w ramach obchodow swojego 10- lecia - akcje ``10/10: Dzien z zycia cyberprzestrzeni''. Kazdy z dziewieciu dni poswiecony byl innemu aspektowi tego tematu: prywatnosc, ekspresja, pokolenia, pieniadze, wiara, itp. W ostatnim dniu zespol redaktorow, artystow i informatykow z Laboratorium Mediow wybieral i redagowal zebrane materialy i na biezaco publikowal je na stronach WWW. W kazdym dniu akcji jej uczestnicy mogli dyskutowac na przewodni temat dnia, a takze oceniac - w skali od 0 do 5 ``gwiazdek'' inne wypowiedzi, wypelniac ankiety, brac udzial w testach. Dzialania uczestnikow akcji byly przez system zapamietywane w indywidualnej ``kapsule czasowej'' kazdego z nich, gdzie mozna bylo umiescic takze swoje dane personalne, adres e-mail czy osobista strone WWW oraz dowolne inne informacje o sobie i komentarze. Uczestnicy akcji mogli rowniez za pomoca swoich ``kapsul czasowych'' przesylac sobie nawzajem wiadomosci, ktore pojawialy sie na ogladanych przez nich stronach WWW. Wszystko to bylo mozliwe dzieki obslugujacemu serwery unikatowemu oprogramowaniu ATG Dynamo, pozwalajacemu na generowanie stron WWW o zmieniajacej sie na biezaco zawartosci, indywidualnej dla kazdego uzytkownika. 10 pazdziernika, w finalowym dniu akcji, wszystkie lacza prowadzace do MIT (wylacznie na potrzeby akcji doprowadzono specjalna linie o przepustowosci 45 Mbps) byly przeciazone; zaladowanie jednej strony z serwera trwalo od kilku do kilkunastu nawet minut. Przegladanie dokonanego przez redaktorow wyboru wypowiedzi uczestnikow akcji bylo jednak zajeciem doprawdy pasjonujacym: mozna bylo zawedrowac w najdziwniejsze zakamarki Internetu (np. umieszczona na jednym z serwerow WWW strona osobista... jeszcze nie narodzonego dziecka) i przeczytac opowiesci niezwykle, a czesto wzruszajace (np. relacja kobiety, ktora dzieki Internetowym grupom dyskusyjnym uzyskala pomoc w organizacji pogrzebu zmarlego meza). Uczestnicy akcji mogli rowniez tworzyc wspolna opowiesc ze zdan nadsylanych przez kazdego uczestnika. W tym samym czasie byla tworzona opowiesc przez wybrane i zaproszone wczesniej do uczestnictwa w projekcie 10-letnie dzieci z roznych krajow swiata. Uczestnicy akcji mogli obserwowac jej powstawanie. Mozna bylo takze obejrzec wirtualna galerie ``portretow w cyberprzestrzeni'' - prac nagrodzonych w miedzynarodowym konkursie, w ktorym artysci starali sie przedstawic wizje ``ludzi zyjacych w wirtualnej rzeczywistosci''. Pomimo formalnego zakonczenia akcji, obslugujacy ja zespol serwerow WWW bedzie jeszcze dzialal przez jakis czas pod adresem http://www.1010.org/. Jaroslaw Rafa - --------------------------------------------------------- Novell w sieci Novell jest kolejna firma ktora umozliwia uzyskanie upgrade'u oprogramowania za pomoca sieci. Od polowy sierpnia kazdy posiadacz Unixware 2.0 moze uaktualnic swoj system laczac sie z serwerem internetowym Novella w USA lub Niemczech (http://www.novell.com). Ci ktorzy nie maja dostepu do Internetu moga dokonac upgrade'u tradycyjna droga kupujac plytke CD u jedego z dystrybutorow firmy. W takim przypadku Novell pobiera jedynie koszty manipulacyjne. SMS ========================================================= Nadchodza technopoganie GRY. To nie tylko zabawa Dawni bogowie i mityczne opowiesci odzywaja dzis dzieki komputerom. Sa tematem wielu gier rozgrywajacych sie w cyberprzestrzeni, ale i inspiracja odprawianych z uzyciem komputerow misteriow. - -- Bez sacrum nie ma zroznicowania przestrzeni. Wszystko jest plaskie i szare. Jesli wiec zamierzamy wejsc do cyberprzestrzeni, pierwsza rzecza jaka powinnismy zrobic jest ustanowienie sfery swietej -- deklaracje tej tresci zlozyl jeden z czolowych kalifornijskich ``technopogan'', Mark Pesce. Wraz z innymi wytrwale probuje polaczyc nowoczesna technike i przedchrzescijanskie rytualy. W wyniku tych usilowan powstala przedziwna mieszanka okultystycznych praktyk, magii i zaawansowanych aplikacji komputerowych. Pesce zaadaptowal na potrzeby technopogan staroceltycki kult zmarlych i stworzyl na jego podstawie CyberSamhain -- wlasna wersje obrzedow. Odprawia je w San Francisco, w przededniu swieta Halloween. Nieprzypadkowo wlasnie wtedy -- zgodnie z dawnymi wierzeniami jest to bowiem czas, kiedy oba swiaty -- zywych i umarlych -- wzajemnie sie przenikaja. Rytual przejscia miedzy swiatem rzeczywistym a elektroniczna ``kraina cieni'' dokonuje sie za pomoca WorldView -- trojwymiarowej, graficznej przegladarki do WWW oraz systemowi VRML (virtual reality markup language), pozwalajacemu tworzyc tam trojwymiarowe przestrzenie. W laboratorium -- przemieniajacym sie na ten czas w swiatynie -- cztery komputery spiete przez Ethernet i podlaczone do stacji z wyjsciem internetowym pelnia role glownych rekwizytow ceremonii. Jest ich cztery, dokladnie tyle, ile przywolywanych na poczatku podstawowych elementow tworzacych wszechswiat (ziemia, powietrze, ogien i woda). Na monitorach ustawionych w kole i skierowanych do srodka chodzi oczywiscie WorldView; kazdy ekran pokazuje pod innym katem kreowana przez Pesce przestrzen. On zas tworzy spoczywajacy na srebrnym pentagramie oltarz i otaczajace go piec sfer kosmosu. Uczestnicy misterium wypowiadaja slowa mantr, wznosza inwokacje, spiewaja piesni. Pojawia sie kaplanka o ciele pomalowanym w weze i slonca. A na koniec wszyscy uczestnicy tworza rytualny krag i tancza wokol monitorow. Voodoo i komputery Zaczelo sie od SF Erik Davis, autor interesujacego opracowania dotyczacego technopogan (``Technopagans''), upatruje poczatkow tego ruchu juz w latach 60. Pierwszym lacznikiem miedzy swiatem magii i techniki miala byc literatura SF oraz powiesci z gatunku fantasy. To na nich wychowywali sie przyszli tworcy programow. Stad w pierwszych grach komputerowych toczono zaciekle walki w przestrzeni kosmicznej, a w bazujacej na tekstach ``Dungeons & Dragons'' (pierwowzor MUD) wystapily smoki, jaskinie, czary. Pod wplywem tych powiesci ksztaltowalo sie takze slownictwo: do zargonu hakerow weszly wtedy np. slowa ``wizards'' i ``demons''. Do tego przyszla fascynacja pierwotnymi religiami, zwlaszcza panteonami plemion afrykanskich. Do tej fascynacji przyznawal sie na przyklad William Gibson -- autor kanonicznego tekstu wielbicieli cyberprzestrzeni, czyli ksiazki ``Neuromancer''. -- Afrykanskie religie wniosly do swiata komputerow wiecej niz cokolwiek na Zachodzie -- stwierdzil w jednym z wywiadow. Porownywal nawet ich logike z zasadami sztucznej inteligencji. Na wyobraznie cybernautow dzialaly zwlaszcza bostwa i kulty afrykanskie, ktore stopily sie w Ameryce z kultem chrzescijanskich swietych, dajac w efekcie np. misteria Voodoo na Haiti czy Santeria na Kubie. Niektorzy uczestnicy sieciowych gier typu MOO przybierali sobie nawet imiona poganskich bostw. Jedna z takich osob tak wyjasniala Ericowi Davisowi powod przybrania sobie imienia Legba (afrykanskie bostwo przenoszace informacje): ``Wybralam to imie, bo oddaje dobrze to, na co pozwala MOO -- na bycie pomiedzy dwoma swiatami, z jezykiem jako srodkiem lacznosci miedzy nimi. Slowa ksztaltuja tu wszystko i sa jednoczesnie (...) czystymi ideami, przekazywanymi wszedzie z niewiarygodna predkoscia. Jezeli rozumiesz magie doslownie, jako oddzialywanie na swiat poprzez wole osoby obdarzonej sila magiczna, to samo bycie w MOO jest magia. Siec jest czysta przestrzenia Legby''. Zyc on-line Niewatpliwie magiczny aspekt komputerow i sieci najpelniej wyrazil sie w grach tekstowych. To wlasnie tam za pomoca slowa mozna bowiem stwarzac caly swiat. W MUD czy MOO opisuje sie obiekty, postacie, tworzy swoj wlasny wizerunek. Wchodzac w cyberprzestrzen mozna zmienic swoja plec, przybrac dowolny ksztalt. ``Zaczalem utozsamiac siebie ze slowami, ktore pisze'' -- spostrzega jeden z technopogan, tworca okultystycznej wersji MUD, zwanej Divination Web. Dodaje tez, ze po dlugim przebywaniu w cyberprzestrzeni zaczal postrzegac swiat realny jako graficzna baze danych. ``Byc on-line to jak wyprawa do jaskini'' -- zwierzal sie dalej technopoganin-okultysta. Metafora jaskini wprowadza jeszcze jeden rys charakterystyczny dla gier, a takze rytualow odprawianych wokol komputerow. Jest to mianowicie ich inicjacyjny charakter. Warto tutaj wspomniec, co pisal o istocie wtajemniczenia wielki znawca mitow, Mircea Eliade: ``Zafascynowanie okultyzmem tlumaczy sie przede wszystkim urokiem wtajemniczenia osobistego. (...) Inicjacja nadaje nowy status adeptowi, ktory czuje sie poniekad wybrany z bezimiennego i samotnego tlumu''. Dorota Gut ========================================================= AT&T juz swobodne TELEFONY. ``Mamuska Bell'' teraz pokaze Federalna Komisja ds. Telekomunikacji zniosla w ubieglym tygodniu restrykcje ograniczajace koncernowi AT&T mozliwosci dzialania na rynku lacznosci dlugodystansowej. Regulujaca w USA telekomunikacje Komisja FCC przyznala AT&T status firmy ``dominujacej'' 15 lat temu, gdy kontrolowala ona caly rynek -- rozmow lokalnych i zamiejscowych. Zostal on wprowadzony, by dac innym mozliwosc dzialania na rynku telekomunikacyjnym. Teraz pierwszy na swiecie operator telefoniczny, bedzie znowu mogl swobodnie walczyc z konkurencja. Status monopolisty zmuszal AT&T m.in. do informowania o planach wprowadzania nowych uslug lub zmianie taryf na 45 dni przed ich wprowadzeniem. To dawalo konkurencji szanse na przygotowanie odpowiedzi na pomysly monopolisty. AT&T wnioskowalo o zniesienie ograniczen, gdyz jego konkurenci -- glownie Sprint i MCI -- zajeli juz okolo 40 procent rynku uslug miedzymiastowych. Wbrew ostrzezeniom z poczatku zeszlej dekady po rozbiciu monopolu AT&T, rynek uslug telekomunikacyjnych w USA znacznie sie poprawil. Teraz moze byc jeszcze lepiej -- wolnosc AT&T zmusi reszte do ciezkiej pracy. ``Mamuska Bell'' juz zapowiada specjalne taryfy dla okolo 5 mln rodzin o niskich dochodach i abonentow, ktorzy rzadko lacza sie z odleglymi miastami. TB, Reuter ========================================================= Pentium Pro Na poczatku listopada bedzie mozna kupic nowy procesor Pentium Pro -- powiedzial dziennikarzom zebranym na miedzynarodowej konferencji w Monachium, Andy Grove, prezes Intela. Grove oswiadczyl, ze Pentium Pro bedzie dwa razy szybszy niz obecne Pentium. Zaspokoi on wciaz zwiekszajace sie potrzeby, dotyczace przetwarzania grafiki. Szybsze procesory potrzebne sa osobom wykorzystujacym multimedia, projektujacym trojwymiarowe symulacje, jak rowniez tworzacym i przegladajacym internetowe strony WWW. Grove powiadomil rowniez, ze Intel pracuje nad nowa wersja Pentium, ktora bedzie dostepna w sprzedazy w drugiej polowie 1996 roku. Dzieki Pentium Pro bedzie mozna ogladac pelnowymiarowe, obejmujace caly ekran, filmy wideo. Adam Jadczak ========================================================= Mniejsze, wieksze dyski twarde Pojemna pamiec jest dzisiaj niezbedna nawet w komputerze domowym. Dotychczas nie wymyslono w tej dziedzinie nic lepszego od dysku twardego. Alternatywa moglyby sie stac pamieci krzemowe oparte na ukladach elektronicznych, ale te sa wciaz jeszcze zbyt drogie. Dzisiaj nikogo nie zachwyca pojemnosc rzedu gigabajta, a jeszcze nie tak dawno w komputerach osobistych linii XT instalowano dyski o pojemnosci 20 megabajtow. Dla porownania dysk DCMS -- 310800 produkcji IBM ma pojemnosc ponad 10 gigabajtow. Jedna z przodujacych technologicznie firm jest IBM Storage Products Company (SPC), w ktorej opracowuje sie i produkuje napedy dyskow twardych i napedy optyczne. Pierwsze urzadzenia zostaly wyprodukowane przez IBM w 1954 roku. W 1978 r. IBM wprowadzil na rynek pierwsza indukcyjna glowice cienkowarstwowa (Thin Film Inductive -- TFI), ktora stala sie standardem przemyslowym, dla produkowanych az do dnia dzisiejszego glowic cienkowarstwowych. W 1989 roku IBM po raz pierwszy wykorzystal technike Partial Response Maximum Likehood -- P (algorytm zwiekszajacy szybkosc kodowania danych), a w 1991 roku pierwszy wyposazyl napedy dyskowe w glowice magnetorezystywne (magneto-resistive -- MR). Te dwa rozwiazania, jak technika oparta na algorytmach P oraz glowice typu MR, umozliwiaja zapis wiekszej ilosci danych na powierzchni dysku (juz w 1989 bylo to l Gb/cal kw) oraz zmniejszenie liczby elementow napedu dyskowego, co poprawia niezawodnosc. Inni dopiero teraz zaczynaja przestawiac sie na ta technologie. Ostatnio pojawila sie kolejna nowinka techniczna -- Predictive Failure Analysis (PFA) dzieki ktorej uzytkownik jest ostrzegany przez komputer, gdy wystapia objawy mogace swiadczyc o mozliwosci uszkodzenia dysku. Procedury PFA zwiekszaja integralnosc zapisu danych dzieki monitorowaniu w 32 punktach napedu dyskowego i korekcji bledow. IBM opracowal tez technologie nazwana No-ID, ktora umozliwia zwiekszenie pojemnosci dysku. Polega ona na przeniesieniu zapisu sektorow identyfikacyjnych (ID) z powierzchni dysku do pamieci RAM. Dzieki temu rozwiazaniu, zwanemu tez formatowaniem typu No-ID, zwieksza sie o 15% uzyteczna pojemnosc urzadzenia i skroceniu ulega czas znalezienia informacji, czyli dostepu do danych. Bohdan Szafranski ========================================================= Walkana 1000 poziomow GRA. Doommanii ciag dalszy Doom I i Doom II to dwa najpiekniejsze killery jakie kiedykolwiek udalo sie komukolwiek napisac, stworzyc i sprzedac. Te gry nie tylko wprowadzily setki tysiecy ludzi w stany niemal neurotyczne, ale staly sie natchnieniem dla dziesiatkow producentow gier komputerowych, ktorzy zaczeli tworzyc w zapale i tworza dalej przerozne ``Doomopodobne'' produkty. Co ciekawe znakomita wiekszosc tych gier pochodzi od innych niz Apogee producentow, ktorzy zachwyceni mordowaniem Obcych w czelusciach skomplikowanych labiryntow postanowili wniesc cos nowego i swiezego do tej supergry. Doom's Day Collection z kanadyjskiej firmy Microforum jest chyba szczytowym osiagnieciem ``doomomanii''. W duzym, wiekszym niz zazwyczaj pudle, znajdujemy plytke CD-ROM, na ktorej znajduje sie wszystko co jest potrzebne do tego, aby wielbiciela gier Doom I i Doom II doprowadzic do stanow, ktore perfekcyjnie odpowiadaja zacytowanemu ponizej dialogowi z jednego z bardziej znanych filmow akcji: - -- Sluchaj! Ty krwawisz!. - -- Niewazne. Nie mam czasu na krwawienie! W pudle najwazniejsza jest plytka -- to prawda. Ale poza tym znajdziemy tam jeszcze lakoniczna (szczegolowa instrukcja do dodatkow do Dooma nie jest potrzebna) instrukcje obslugi oraz karte rejestracyjna. Na plytce znajduje sie ponad 1000 nowych poziomow do gier Doom I i Doom II oraz kilka edytorow pozwalajacych samemu stworzyc swiat, w ktorym bedziemy zamieniali Obcych o dowolnych ksztaltach w niewielkie zweglone kupki popiolu lezace posrodku korytarza. Scenariusze sa niewiarygodne. Wiekszosc z nich byla stworzona przez ludzi, ktorzy musieli chyba lata spedzic grajac w Dooma. Poziom trudnosci scenariuszy, mowiac delikatnie, jest wysoki, a kreatury, z ktorymi musimy walczyc wygladaja tak, ze potwory z filmu Obcy II wydaja sie byc sympatycznymi robaczkami. Zreszta kiedy jest juz bardzo zle, to mozemy skorzystac z jednego z wielu trikow. Nasza bron zamienia sie wtedy w laser o mocy wystarczajacej do przepalenia trzech scian i pieciu Obcych, albo zyskamy niesmiertelnosc. Mile jest to, ze kiedy znudzi nam sie juz zabawa na 1000 poziomow, mozemy wtedy sami stworzyc ich kolejny tysiac korzystajac z calkiem przyzwoitych kilku edytorow. Zabawa jest szokujaca. Rysujemy mape, wybieramy sobie potworki, ustawiamy je wstepnie za zalamaniami korytarzy, okreslamy ich sile (maksimum) oraz sile bohaterskiego Ziemianina (minimum) i kiedy jest to juz gotowe, to za klawiatura naszego komputera sadzamy naszego najlepszego przyjaciela -- Powodzenia! Calosc to troche szalony, ale i rewelacyjny dla tych co to lubia CD-ROM- owy kasek. Milych wrazen, setek ton zamordowanych Obych i przejscia WSZYSTKICH dostepnych poziomow zycze Wam z calego serca. Producent: Microforum Inc. Dystrybutor: Hurtownia Oprogramowania ``USER'', tel. (012) 668854. Wymagania sprzetowe (i nie tylko): komputer IBM PC 386DX/40 lub kompatybilny, naped CD-ROM, karta graficzna VGA i pelna wersja gry Doom I lub Doom II. Marcin Kaczmarczyk ======================================================================== ------- CUT --- CUT --- CUT --- CUT --- CUT --- CUT --- CUT ------- From daemon Tue Oct 24 12:28:43 1995 Subject: KIB: kib_nr43.txt Date: Tue, 24 Oct 1995 12:28:39 +0100 (MET) From: A.Gorbiel@Ga-Wyb.Krakow.PL ======================================================================== Komputery i Biuro nr 43/95 24 pazdziernika 1995 Cotygodniowy dodatek do Gazety Wyborczej (Polska poludniowa) Redaguja: Andrzej GORBIEL Stanislaw M. STANUCH Albina STEFANSKA Adresy redakcji: 40-061 Katowice, ul. Kopernika 26/28, tel. (0-32) 512-130 31-009 Krakow, ul. Szewska 5, tel. (0-12) 21-82-71 e-mail: Redakcja@Ga-Wyb.Krakow.PL ======================================================================== Dzis w numerze: Konferencja Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji Telekomunikacyjny dekalog.........................Pawel Rozynski PREMIERA. Windows za okolo 500 zlotych Jutro Windows 95 po polsku..........................Adam Jadczak KRAJ Teraz posiedza...........................................AL, PAP Rewolucja w PAP-ie.......................................AL, PAP Polska encyklopedia na CD-ROM................................aja SWIAT Kradzione CD......................................AL, Reuter, AP Dane pilnie strzezone.................................AL, Reuter Komputer w kazdym domu...................................AL, PAP Gorzej niz w Polsce...................................AL, Reuter Biuro Xeroxa..........................................AL, Reuter Tansze multimedia............................................SMS Program z telefonu....................................AL, Reuter SHAREWARE. Wieksze mozliwosci Windows Nic nie jest doskonale..................Stanislaw Marcin Stanuch KONKURS ROZSTRZYGNIETY. Rozdalismy nagrody Pytania byly latwe...........................................akl ICL.Wkrotce w Polsce Komputer-telewizor............................................jz RADY. Jaka kupic drukarke Cos dla licealisty............................Marcin Kaczmarczyk MYSZKI. Jaka wybrac Zwierz zwierzowi nierowny...............Stanislaw Marcin Stanuch Abonencka Centrala Telefoniczna Elnix CTL 104 Z jednego numeru cztery.............Adam Jadczak, Marek Szulejko DECT Telefonik do biura..........................................paro WWW. Na wojnie producentow skorzystaja uzytkownicy Bezpieczne i multimedialne..............Stanislaw Marcin Stanuch INTERNET Smiertelny pojedynek Dla biologow i ekologow GRAFIKA PREZENTACYJNA. Komputerowy pokaz w kilka godzin Pokaz jaki jestes...................................Janusz Zurek KODAK. Kompakt zamiast albumu Rewolucja w prezentacji.................Stanislaw Marcin Stanuch BIURO. Laserowe kolory Xeroxa Zyj kolorowo...................................Bohdan Szafranski ANIMACJE KOMPUTEROW. Pierwszy film stworzony komputerowo Mis Yogi z komputera..............................Marek Holynski Dlaczego komputer nie zastapil papieru Cyfrowe wysypisko smieci.........................Andrzej Gorbiel CORELDRAW. Program dla profesjonalistow Tylko dla bogatych......................Stanislaw Marcin Stanuch LISTY Nieporozumienie i darmocha...................Marek Fabera, Tychy Shareware to nie darmocha...............Stanislaw Marcin Stanuch Szanowna Redakcjo....................Z powazaniem Jerzy Zukowski Shareware w Katowicach..................................Redakcja SPROSTOWANIE..............................................Redakcja GRA. Czy pokona Cie maszyna? Krolewska gra i kosmiczna szachownica.........Marcin Kaczmarczyk ========================================================= Telekomunikacyjny dekalog Konferencja Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji Urzad Antymonopolowy, a nie minister lacznosci powinien rozstrzygac spory miedzy Telekomunikacja a jej konkurentami. Jestesmy przeciwko centralizacji zamowien rzadowych na sprzet komputerowy -- oswiadczyla Polska Izba Informatyki i Telekomunikacji. W sklad Izby wchodzi ponad 150 firm telekomunikacyjnych i komputerowych, w tym tacy potentaci jak R.P. Telekom, ICL, Hewlett-Packard, IBM. - -- Jestesmy przeciwko rzadowym planom centralizacji zakupow sprzetu komputerowego -- twierdzi szef Izby Waclaw Iszkowski. Jego zdaniem nie spowodowaloby to wcale wiekszych obnizek cen u producentow, gdyz komputery juz sa oferowane z minimalnymi marzami. Kupowanie sprzetu komputerowego w duzych partiach od jednego zwyciezcy przetargu -- zdaniem Iszkowskiego -- moze powodowac tylko trudnosci z prawidlowym wywiazaniem sie z kontraktu i kupowanie ``na zapas''. Poscig za swiatem Przedstawiciele Izby twierdza, ze Telekomunikacja Polska SA nie bedzie w stanie zaspokoic rosnacego zapotrzebowania gospodarki na sprawna lacznosc. Mamy w Polsce nieco powyzej 5mln abonentow, czyli ok. 14 telefonow na 100 mieszkancow. W krajach zachodnich ``nasycenie telefonami'' wynosi srednio 43 na 100 mieszkancow, a w Szwecji nawet 68. Aby osiagnac poziom europejski, nalezaloby szybko zainstalowac 12mln nowych linii telefonicznych. Tymczasem Telekomunikacja PolskaSA podlacza rocznie 600tys. abonentow, co oznacza, ze potrzebowalaby na ten cel -- bagatela -- kilkunastu lat. Przedstawiciele Izby twierdza, ze firma nie jest w stanie zaspokoic rosnacego zapotrzebowania gospodarki na sprawna lacznosc. Dziesiec przykazan Izba przedstawila przed tygodniem dziesiec postulatow, ktorych przyjecie - -- jej zdaniem -- mogloby poprawic sytuacje. Chodzi m.in. o przekazanie Urzedowi Antymonopolowemu uprawnien do rozstrzygania sporow miedzy Telekomunikacja a jej konkurentami na polskim rynku. Ma je obecnie minister lacznosci. Ten z kolei powinien zaprzestac -- zdaniem Izby -- ochrony Telekomunikacji na rynku sieci lokalnych. Telekomunikacja powinna tez ubiegac sie o licencje na poszczegolne tereny i placic za nie jak inne firmy. Izba domaga sie opracowania nowych zasad rozliczen z Telekomunikacja na podstawie kosztow poszczegolnych uslug. Chce tez, aby resort lacznosci okreslil ``strategie rozwoju sieci teleinformatycznych''. Taryfy pod pregierzem Oburzenie Izby spowodowalo obnizenie przez Telekomunikacje we wrzesniu oplat za tzw. rozmowy strefowe (polaczenia miedzy abonentami w tej samej strefie numeracyjnej, czyli z takim samym numerem kierunkowym, i miedzymiastowe (pod warunkiem, ze odleglosc miedzy centralami rozmawiajacych ze soba abonentow nie moze byc wieksza niz 25 km). Poniewaz inne firmy ``telefoniczne'' musialy zrobic to samo, co Telekomunikacja w obawie o utrate klientow, dostaly mocno po kieszeni. - - - Spowodowalo to spadek ich dochodow o ponad 10proc. -- twierdza przedstawiciele Izby. Podobne straty poniosla -- co prawda -- Telekomunikacja, ale ma ona dodatkowe wysokie wplywy z rozmow miedzymiastowych i miedzynarodowych, z ktorych moze subsydiowac rozmowy miejscowe. W Polsce rozmowy miedzymiastowe sa wciaz 20-krotnie drozsze niz lokalne, podczas gdy srednia europejska to 8-10:1. Obnizenie oplat za rozmowy miedzynarodowe spowodowaloby -- zdaniem Izby -- wyeliminowanie nasilajacego sie zjawiska call back (oddzwaniania) i country direct (rozmowa na koszt osoby za granica). Pawel Rozynski ========================================================= Jutro Windows 95 po polsku PREMIERA. Windows za okolo 500 zlotych Warszawska premiera odbedzie sie 24 pazdziernika na czwartym pietrze Palacu Kultury i Nauki, a pokazy bedza otwarte dla publicznosci od 14.30 do 18.00. 28 pazdziernika Windows 95 po polsku bedzie mial swoja premiere w Katowicach, w malej sali ``Spodka'', a 24 listopada -- w Krakowie. - -- W calej Polsce 25pazdziernika bedzie mozna kupic polska wersje Windows 95, ktorej cena bedzie o 20 procent nizsza niz wersji angielskiej -- powiedzial nam Andrzej Golonko z firmy Microsoft. -- Pelna wersja bedzie kosztowac ok. 500 zl, zarejestrowani uzytkownicy poprzednich wersji Windows lub systemu operacyjnego OS/2 zaplaca jedynie 250 zl. Wszystko jednak zalezy od dealerow, cene ostateczna uksztaltuje rynek -- dodaje Golonko. Aby kupic upgrade (czyli program, ktory stara wersje Windows rozbuduje do wersji Windows95), trzeba przedstawic jako dowod pierwsza dyskietke instalacyjna poprzedniej wersji Windows, certyfikat autentycznosci lub fakture kupna komputera z Windows. Polski oddzial Microsoftu ma baze danych zarejestrowanych legalnych wlascicieli starych wersji Windows. -- W razie nieporozumien bedziemy udzielac wszelkiej niezbednej pomocy naszym klientom -- twierdzi Golonko. Co bedzie w Palacu Kultury Podczas warszawskiej premiery co godzine odbywac sie beda prezentacje nowego systemu operacyjnego oraz komputerow Compaqa i Digitala, swiatowych partnerow Microsoftu we wprowadzaniu Windows95. Wszyscy chetni beda mogli wyprobowac dzialanie nowego systemu na kilkudziesieciu komputereach firm Compaq i Digital. Firma Microsoft oraz jej partnerzy przygotowali konkursy z nagrodami dla uczestnikow Dnia Otwartego Microsoft Windows95. Wygrac bedzie mozna m.in. koszulki, nowe ergonomiczne klawiatury Microsoftu oraz oczywiscie polskie Windows 95. 7listopada Windows 95 bedzie mial swoja premiere we Wroclawiu, 14 listopada -- w Gdansku. W innych miastach, rowniez w listopadzie, serie imprez promujacych polska wersje Windows95 przygotuja lokalni partnerzy Microsoftu. Adam Jadczak ========================================================= KRAJ Teraz posiedza Gdanska policja zlikwidowala grupe zajmujaca sie kradzieza komputerow ``na zamowienie''. Aresztowano 3 osoby w wieku 17-20lat. Najwiecej kradziezy dokonali na Politechnice Gdanskiej i w Gdanskiej Akademii Medycznej. AL, PAP - --------------------------------------------------------- Rewolucja w PAP-ie PAP znajduje sie w trakcie rewolucji informatycznej -- oswiadczyl prezes agencji podczas ``dnia otwartego'' 14pazdziernika. PAP wdraza system edytorski TYPLAN, baze danych, ktora umozliwi natychmiastowe uzyskanie informacji o wszystkich krajach swiata, politykach, znanych osobach (Who is Who), gieldzie itp. oraz cyfrowej techniki odbierania, przetwarzania i rozsylania fotografii. Najtanszy dostep do serwisow PAP dla indywidualnego odbiorcy kosztuje 50zl miesiecznie, trzeba miec tylko telefon i komputer klasy PC. Lacznosc realizowana jest droga telefoniczna lub przez duzo tansza poczte elektroniczna. AL, PAP - --------------------------------------------------------- Polska encyklopedia na CD-ROM Z poczatkiem roku wydawnictwo PWN przystapilo do prac nad przygotowaniem pierwszej polskiej Encyklopedii multimedialnej na CD-ROM-ie. Encyklopedia multimedialna PWN wykorzystywac bedzie informacje i ilustracje zawarte w Malej encyklopedii PWN, Encyklopedii popularnej PWN, oraz szesciotomowej nowej Encyklopedii powszechnej PWN. Material ten zostanie wzbogacony o animacje komputerowe, nagrania dzwiekowe i sekwencje filmowe. W Encyklopedii multimedialnej PWN znajdzie sie 40 tys. hasel, z czego 20-25 to hasla dotyczace Polski, jej historii i kultury. Dodatkowo encyklopedia zawierac bedzie przegladowe opracowanie dotyczace roznych dziedzin, wraz z animacjami, ktore pomoga w zrozumieniu omawianych zjawisk. Encyklopedia PWN pojawi sie na rynku prawdopodobnie na jesieni przyszlego roku. Planuje sie, ze aktualizacja informacji zawartych w encyklopedii odbywac sie bedzie raz do roku. aja ========================================================= Kradzione CD Chinska policja skonfiskowala ponad 15 tys. pirackich CD-ROM-ow i zaaresztowala ponad 500 osob za piractwo -- podala rzadowa agencja Xinhua. Informacje ogloszono po zbiorowym protescie amerykanskich producentow oprogramowania, ktorzy oceniaja piracka produkcje w Chinach na kilkanascie milionow dyskow CD-ROM. Zgodnie z chinsko-amerykanska umowa handlowa Chiny musza ograniczyc piractwo do lutego 1996r. W przeciwnym razie zostana zastosowane sankcje handlowe. AL, Reuter, AP - --------------------------------------------------------- Dane pilnie strzezone Kongres USA planuje ustalenie specjalnych standardow ochrony danych pacjentow amerykanskich szpitali. Szpitale i przychodnie w USA komputeryzuja swoje bazy danych w bardzo szybkim tempie. Stwarza to jednak zagrozenie dla prywatnosci pacjentow -- np. trzynastoletnia corka pielegniarki z Florydy informowala byle pacjentki szpitala, ze wykryto u nich AIDS. Numery odnalazla w komputerowej bazie danych. Dane pacjentow moga byc tez udostepniane towarzystwom ubezpieczeniowym. AL, Reuter - --------------------------------------------------------- Komputer w kazdym domu Dzieki nowym sieciom przekazu danych komputer osobisty stanie sie w ciagu dziesieciu lat masowym srodkiem komunikacji -- powiedzial szef Microsoft Bill Gates podczas ceremonii otwarcia targow komputerowych Systems95 w Monachium. Budowa infostrad wplywac bedzie na poziom edukacji oraz potencjal gospodarczy. Gates podal, ze sprzedaz komputerow osobistych przekroczy w tym roku 16mln sztuk. AL, PAP - --------------------------------------------------------- Gorzej niz w Polsce USA wyrazily zaniepokojenie skala komputerowego piractwa w Rumunii. Ponad 90proc. programow jest tam uzywanych nielegalnie. Nie ma tez regulacji prawnych, ktore umozliwilyby sciganie piratow. Powaznie ogranicza to zainteresowanie amerykanskich firm inwestowaniem w Rumunii. AL, Reuter - --------------------------------------------------------- Biuro Xeroxa Nowa linie urzadzen biurowych, ktore lacza fotokopiarki, drukarki, faksy i skanery z siecia komputerowa firmy zaprezentowal w USA Xerox. Firma liczy na ponad 1mld dolarow wplywow ze sprzedazy systemu Document Centre w ciagu pieciu lat. AL, Reuter - --------------------------------------------------------- Tansze multimedia Zaostrza sie wojna na rynku aplikacji multimedialnych. Czesto sa to producenci znani z zupelnie innej dzialalnosci jak np. Corel, ktory promuje obecnie konkurencyjna w stosunku do Cinemanii Microsoftu wlasna encyklopedie poswiecona kinu. Multimedialne produkty Corela sprzedawane sa ponizej kwoty 30 USD, czyli wielokrotnie mniejszej niz podobne propozycje Microsoft. Na reakcje tej ostatniej firmy nie trzeba bylo dlugo czekac. Pod koniec wrzesnia oglosila ona znaczaca obnizke multimedialnych plytek. Niektore z nich maja kosztowac jedynie 29 USD, czyli tyle ile plytkki Corela. Bardziej dostepna dla przecietnego uzytkownika bedzie rowniez Encarta -- multimedialna encyklopedia, ktora ma kosztowac niecale 50 USD (40 proc. mniej). SMS - --------------------------------------------------------- Program z telefonu Microsoft zamierza rozpoczac sprzedaz swoich programow w Internecie. System elektronicznej sprzedazy zostal juz opracowany i jest poddawany intensywnym testom. Analitycy sceptycznie oceniaja szanse powodzenia programu -- glownie ze wzgledu na dlugi czas przesylania wiekszosci programow Microsoft przez typowe zlacza telefoniczne. AL, Reuter ========================================================= Nic nie jest doskonale SHAREWARE. Wieksze mozliwosci Windows W tym tygodniu zapowiadana jest premiera polskiej wersji Win95. Byc moze czesc z Was kupi ten program, warto wiec skopiowac sobie kilka najnowszych programow shareware rozszerzajacych mozliwosci tego systemu. Uzywajac przez dluzszy czas Windows czasem mialem wrazenie, ze niektore funkcje stworzone zostaly tylko po to, aby natychmiast ktos tworzyl dla nich oprogramowanie do latwiejszej ich obslugi. Wiekszosc z przedstawianych dzis programow z pewnoscia spelnia taka wlasnie funkcje. Pomoze wystartowac Win95 podobnie jak poprzednie wersje systemu operacyjnego Microsoft umozliwia uruchomienie komputera na kilka sposobow. Standardowo wlaczany jest Win95, ale czasem mozemy chciec jedynie procesor polecen, albo uruchomic system w trybie bezpieczenstwa (save mode). Program Boot manager pozwala w latwy sposob okreslac jak ma sie uruchamiac system. Odpowiednie opcje wpisywane sa przez program do pliku MSDOS.SYS. Choc mozna to oczywiscie zrobic recznie, to jednak zastosowanie programu jest duzo wygodniejsze. Nazwa: Bootmn.zip, dl.: 98 kB, sr.: Win95 Zarzadca dokumentow DocMan jest programem do zarzadzania duza liczba dokumentow. Mozna je pogrupowac w tematyczne listy. Dzieki temu kazdy z dokumentow mozemy latwo znalezc, jesli tylko jest nam potrzebny. Niektore ze szczegolnie waznych plikow, mozemy zabezpieczyc przed przypadkowym skasowaniem -- bardzo cenna opcja. Kazda z list mozna swobodnie kopiowac i przenosic w inne miejsce np. z jednego na inny komputer. DocMan z pewnoscia bardziej przyda sie w biurowym niz w domowym komputerze. Nazwa: Docman.zip, dl.: 150 kB, sr.: Win95 WinHack Najprawdopodobniej nasz rodak Robert Wojciechowski jest autorem programu WinHack. Ten bardzo ciekawy i ladnie wykonany program pozwala na ustawienie wielu uzytecznych parametrow pracy Win95 (a Microsft twierdzi, ze wszystko mialo byc latwe!). Po jego uruchomieniu na ekranie ukazuje sie kilka zakladek, a w kazdej z nich mozliwosc okreslenia opcji. Pierwsza z zakladek poswiecona jest powloce Win95. Mozna wylaczyc lub wlaczyc animacje przesuwania okienek, zawijanie sie tekstu podpisu pod ikonami, nazwe ``kosza na smieci''. Druga zakladka poswiecona jest opcjom systemowym. Mozna okreslic ktore sterowniki maja byc wczytane. Kolejna -- Startup umozliwia ustawienie opcji startu komputera. Ostatnia Misc pozwala edytowac baze Registry, a takze ustawiac specyficzne cechy TCP/IP. W wersji shareware autor powylaczal czesc mozliwosci. Aby wiec skorzystac z pelni mozliwosci programu trzeba zaplacic. Nazwa: winhak.zip, dl.: 20 kB, sr.: Win95 A-B CD to doskonala odgrywarka do kompaktow. Po wprowadzeniu utworow do bazy danych program za kazdym razem, gdy wlozymy kompakt bezblednie je odnajdzie. Mozna rowniez dowolnie ustawiac kolejnosc odtwarzania utworow, dolaczac i usuwac niektore z nich. Dla tych, ktorzy maja CD-ROM - -- bomba. Nazwa: abcd.zip, dl.: 550 kB, sr.: Win95 Opisywane programy mozna skopiowac od wtorku do piatku od 10.00 do 17.00 w naszej krakowskiej redakcji (ul. Szewska 5). Mieszkancow Nowego Sacza i Tarnowa zapraszamy w srode pomiedzy godz. 15 a 16 do naszych filii w tych miastach. Stanislaw Marcin Stanuch ========================================================= Pytania byly latwe KONKURS ROZSTRZYGNIETY. Rozdalismy nagrody 10 reklamowych koszulek, programow komputerowych i najatrakcyjniejsza nagrode -- Windows 95 otrzymali zwyciezcy ogloszonego przez nas konkursu na Softarg '95. Przypomnijmy, ze wraz z firmami Microsoft, Nexter International i Miedzynarodowymi Targami Katowickimi oglosilismy konkurs. Wystarczylo odpowiedziec na cztery pytania, zwiazane z komputerami, zeby wygrac ktoras z nagrod o lacznej wartosci 10 tysiecy zlotych. Wsrod kilkuset odpowiedzi wylosowalismy 21 osob. W ubiegly wtorek do MTK przyjechali zwyciezcy: zarowno przypadkowi zwiedzajacy jak i fanatycy komputerow. - -- Pytania byly latwe. Jak ktos sie choc troszke zajmuje komputerem, to zadna sprawa -- powiedzial nam Lukasz Wojakowski z Sosnowca, zwyciezca glownej nagrody Windows 95. Z najnowszego systemu operacyjnego bedzie korzystal razem z tata. Rafal Burdyl przyjechal po wygrany program komputerowy zamiast swojego ojca. Umowili sie, ze przysla dwie kartki, zeby zwiekszyc szanse na nagrode. Wygral tata Rafala. - -- Ale przyjechalem ja, bo to wlasciwie dla mnie nagroda. Tata nie bardzo sie tym interesuje -- mowil zadowolony. Wsrod zwyciezcow byli glownie uczniowie szkol srednich i studenci. Nagrode odebral takze nauczyciel informatyki w Liceum Handlowym w Gliwicach. akl ========================================================= Komputer-telewizor ICL.Wkrotce w Polsce Indiana to krzyzowka multimedialnego komputera, telewizora oraz odtwarzacza plyt kompaktowych, brytyjskiej firmy ICL. W Anglii Indiana jest sprzedawana za ok. 1000 funtow. Wkrotce powinna byc dostepna w Polsce. Komputer wraz z monitorem stanowi calosc. Stereofoniczne glosniki wbudowane sa w boczne scianki monitora. Po uruchomieniu odpowiedniego programu na ekranie Indiany pojawia sie niewielki pokoj z tradycyjnymi domowymi sprzetami. Wybierajac myszka telewizor uruchamiamy odbiornik. Programy mozemy przelaczac tradycyjnym pilotem. Chcemy odtworzyc ulubiony kompakt ``wybieramy'' z polki wieze. Na ekranie pojawia sie prawie naturalnej wielkosci z pokretlami i wskaznikami. W komputerowym mieszkanku sa takze zegar scienny, ktory mozemy regulowac, a takze kalendarz. Dla milosnikow gier komputerowych jest i szafa z nimi. Z polki mozemy wybrac te ulubiona, pod warunkiem oczywiscie, ze ja wczesniej zainstalowalismy. jz ========================================================= Cos dla licealisty RADY. Jaka kupic drukarke Przez ostatnie dwa tygodnie opisywalismy jaki komputer bylby idealny dla ucznia szkoly podstawowej, sredniej i studenta. Zbudowalismy dwa wzorcowe zestawy, ktore jednak byly pozbawione dosc istotnego elementu jakim jest drukarka. Dzisiaj o tym, czy w ogole warto ja kupowac, a jesli tak, to jaka i dlaczego. Uwazam, ze w zestawie dla ucznia szkoly podstawowej drukarka nie jest konieczna. Programy edukacyjne zwykle nie potrzebuja drukarki, podobnie jak gry. Z pewnoscia byloby milo, gdyby dziecko zaprojektowany przez siebie plakat w prostym programie graficznym wydrukowalo, ale nie jest to chyba wystarczajacy powod do kupowania nowej, laserowej lub atramentowej zabawki. O drukarkach iglowych w domu nalezy zapomniec - co innego w firmie. Czarno-biale drukowanie W zestawie dla licealisty i studenta drukarka jest konieczna. Jezeli chcemy drukowac tylko tekst ewentualnie wzbogacony o nieskomplikowane czarno-biale wykresy, to idealna i cenowo korzystna propozycja sa czarno-biale drukarki atramentowe. Jakosc ich wydruku jest wiecej niz zadowalajaca, a okolo 800 zlotych netto, ktore trzeba zaplacic za dobra drukarke np. Hewlett-Packard DJ 320 lub Hewlett-Packard DJ 600, nie jest kwota zbyt wygorowana biorac pod uwage, ze urzadzenie ma trzyletnia gwarancje. Oczywiscie mozna kupic tansze atramentowe drukarki innych firm, np. Star lub Canon, ale Hewlett-Packard jest na rynku drukarek czyms takim jak Mercedes na rynku samochodowym. Nie powinnismy miec w przyszlosci z ich drukarkami problemow. Kolorowe drukowanie Jezeli zalezy nam na drukowaniu w kolorze, to powinnismy poszukac kolorowej drukarki atramentowej. Tutaj warte polecenia sa produkty firm Canon, Hewlett-Packard i Epson. Modeli jest kilka, roznia sie cena i jakoscia wydruku. Modelem bardzo zachwalanym i prezentujacym wysoka jakosc jest Epson Stylu Color, ale dosc kosztownym - niecale 2 tys. zlotych z podatkiem VAT. Sa tez tansze modele - ceny okolo 1200 - 1500 zlotych netto. Nalezy tez pamietac o tym, ze maksymalna jakosc druku w kolorze (student ASP, przyszly architekt) mozna osiagnac na specjalnym papierze, ktory niestety jest dosc drogi. Czy warto kupowac drukarke laserowa dla ucznia i studenta? Nie, raczej nie. Jest drozsza od kolorowej drukarki atramentowej i raczej przeznaczona do pracy z wiekszym obciazeniem niz drukarka atramentowa i dlatego bedzie nie wykorzystana w domu. Wystrzegaj sie ``iglowek'' Nalezy sie natomiast wystrzegac drukarek iglowych. Sa glosne i cechuja sie niezbyt dobra jakoscia druku. Dzieki temu, ze moga drukowac na podwojnym papierze i sa tanie w eksploatacji, sa idealne dla firm (drukowanie faktur i rachunkow), ale w domu znalezc sie juz nie powinny. Marcin Kaczmarczyk ========================================================= Zwierz zwierzowi nierowny MYSZKI. Jaka wybrac Poczatkujacy uzytkownicy komputera czesto nie przywiazuja nalezytej uwagi do myszki, bardziej troszczac sie o procesor czy twardy dysk. Jest to powazny blad. Myszka oprocz klawiatury to jedno z najczesciej wykorzystywanych urzadzen. Od czasu pojawienia sie pierwszych myszek znacznie zmienila sie ich konstrukcja, pojawily sie rozne modele, a producenci przescigaja sie we wprowadzaniu nowych rozwiazan. Przy wlasciwym wyborze myszki najwazniejsze jest to, do czego bedzie sluzyla. Tania i solidna Jedna z najtanszych na rynku jest Primax Mouse z serii Echo kosztujaca 19,50 zl. Niewielka paczuszka zawiera trojprzyciskowa myszke oraz dyskietke z programem do jej obslugi. Standardowy program pozwala okreslic tryb pracy jako Microsoft Mouse (dzialaja dwa klawisze) lub Mouse System (mozna uzywac trzech klawiszy). Dodatkowo na dyskietce jest program do konfiguracji i testowania urzadzenia. Nie zapomniano o korzystajacych z Windows. Znajda oni niewielki programik do usuwania denerwujacego efektu znikania kursora myszki gdy przesuwamy go po ekranie. Podsumowujac, jest to myszka dla niezbyt wymagajacych. Doskonale nadaje sie dla poczatkujacych uzytkownikow komputera, ktorzy potrzebuja urzadzenia solidnego, a zarazem taniego. Zdecydowanie jednak nie polecalbym jej grafikom - jest za lekka i malo dokladna. Mysz na wieszaku Prawie w kazdym sklepie mozna dostac myszki firmy A4Tech. Naleza one do grupy urzadzen przeznaczonych na rynek SOHO lub dla domowego uzytkownika, ale juz nie dla profesjonalisty. Tym, co je odroznia od Primax Mouse sa zdecydowanie ergonomiczniejszy ksztalt oraz dolaczane oprogramowanie. Na przyklad Pro-7 ma kilka ciekawych rozwiazan. Do urzadzenia dolaczany jest plastikowy uchwyt, ktory umozliwia albo postawienie jej na sztorc, albo powieszenie na haczyku ktory jest w zestawie. Pro-7 przeznaczona jest dla pracujacych w Windows, o czym swiadczy dolaczone do niej oprogramowanie. Program WinMouse 1.0 pozwala dostosowac myszke do indywidualnych potrzeb uzytkownika. Mozemy ustalic ksztalt i wielkosc kursora, szybkosc jego przesuwania po ekranie, a takze - ciekawostka - miejsce do ktorego automatycznie wroci kursor gdy uzytkownik nie przesuwa myszki. Ta ostatnia opcja ulatwia znalezienie go na ekranie. W przeciwienstwie do poprzedniego modelu, myszka Pro-7 jest dosc dokladna, rozdzielczosc od 50-7000 dpi. A4Tech Pro-7 kosztuje 30,30 zl. Nigdy sie nie brudzi W ofercie A4Tech jest tez model ludzaco podobny do poprzedniego. Roznica polega na zastosowaniu innego systemu rozpoznawania ruchu. W Pro-85 zastosowano mechanizm optyczny, ktory zdecydowanie poprawia komfort pracy, wymaga jednak uzywania specjalnej podkladki (znajdujacej sie w zestawie). Myszka ta ma jednak przewage nad innymi, poniewaz mechanizm odczytujacy pozycje nigdy sie nie brudzi, a jak wiadomo zabrudzenia sa najwiekszym wrogiem myszek. Dlatego mozna ja stosowac w miejscach szczegolnie zabrudzonych, np. w hali fabrycznej. Pro-85 zawiera identyczne oprogramowanie jak Pro-7, kosztuje 76,70 zl. Dla bogatych i wymagajacych Najdrozsza, ale za to zdecydowanie najlepsza z opisywanych myszek jest urzadzenie produkowane przez Microsoft. Uwage zwraca niezwykle dopracowany pod wzgledem ergonomicznym ksztalt urzadzenia. Sama mysz jest dosc ciezka, co w przypadku tych urzadzen jest zaleta - kursor nie lata jak oszalaly po ekranie. Podobnie jak w przypadku poprzednich modeli, w zestawie jest specjalne oprogramowanie o nazwie IntelliPoint. Program zawiera kilka przydatnych narzedzi, jak np. Sonar. Po nacisnieciu klawisza CTRL komputer wykrywa polozenie myszki na ekranie i zaznacza je koleczkiem. Dla uzytkownikow Win95 mam niestety smutna wiadomosc - IntelliPoint nie dziala w nowych okienkach. Na szczescie wiekszosc jego funkcji jest w Win95. Myszka jest jak na polskie warunki niezwykle droga, dlatego kupuja ja przewaznie uzytkownicy profesjonalni albo dosc bogaci. Stanislaw Marcin Stanuch ========================================================= Z jednego numeru cztery Abonencka Centrala Telefoniczna Elnix CTL 104 Chcialbys miec wiecej niz jeden aparat telefoniczny w domu? Albo ulatwic pracownikom Twojej firmy korzystanie z jednej linii telefonicznej? Abonencka Centrala Telefoniczna Elnix CTL 104 pozwala wlascicielowi jednej linii miejskiej podlaczyc cztery aparaty wewnetrzne. Przeznaczona jest dla malych firm i biur, jak rowniez duzych mieszkan. Ta mala i stosunkowo niedroga centrala (cena ok. 600zl) ma wiele uzytecznych funkcji. Gdy ktos dzwoni do nas z miasta, odzywaja sie po kolei wszystkie aparaty telefoniczne, a rozmawiac bedzie osoba, ktora odbierze pierwsza. Oczywiscie, jesli chcemy, zadzwoni tylko jeden, dwa lub trzy aparaty (np. jesli nie chcemy budzic spiacego dziecka albo wlasciciel firmy ma gosci). Jesli rozmowe chcemy przekierowac na inny aparat lub wlaczyc do rozmowy kolejnego rozmowce (jest to tzw. polaczenie konferencyjne), uczynimy to bez klopotu. Prowadzac konferencje telefoniczna z rozmowca dzwoniacym z miasta, mozemy korzystac tylko z dwoch wewnetrznych aparatow. Mozna do centralki podlaczyc rowniez alarm i zainstalowane w budynku czujniki. Po wlaczeniu sie alarmu spowoduje ona, ze w calym domu rozdzwonia sie telefony. Zadzwoni takze pod dwa wybrane przez nas numery (np. na policje i do sasiada) informujac o wlamaniu. Dzieki temu urzadzeniu mozemy rowniez z kazdego aparatu otworzyc brame, jesli posiadamy bramofon. Wbudowany timer pozwala nam na zaprogramowanie czasu uruchamiania sie roznych urzadzen domowych, np. swiatel, telewizora, radia. Podczas naszego wyjazdu mozemy w ten sposob udawac, ze jestesmy w domu. Odleglosc aparatu od centrali nie wplywa na jakosc polaczenia, jesli jest ona mniejsza od kilometra. Istnieje rowniez mozliwosc podlaczenia centralki do naszego komputera i zaprogramowania jej przy jego uzyciu. Poprzez wbudowany uklad antypiracki centralka czuwa, by nasze rachunki odpowiadaly rzeczywistosci. Centrala Elnix CTL104 moze zliczac oplaty za przeprowadzone przez uzytkownikow rozmowy, jak rowniez rejestrowac dane o polaczeniach. Jesli chcemy, mozemy ustawic restrykcje -- niektore aparaty beda wychodzic bezposrednio na miasto, inne nie. Pewien klopot sprawiac moze to, ze gdy wlaczymy opcje ``don't disturb'' (nie przeszkadzaj), odzywac sie bedzie sygnal dzwonienia (jakby nikogo nie bylo w pokoju), a nie zajetosci, jak to zwykle bywa. Centrala telefoniczna Elnix CTL 104 ma homologacje. Producent oferuje takze nieco prostsze centralki Elnix CTL w cenie ok. 350 zl brutto. Adam Jadczak, Marek Szulejko Producent: Elektronix, tel. (022) 364421 w.117 ========================================================= DECT Telefonik do biura W niemal kazdej firmie bywaja dni, kiedy sekretarki nie nadazaja z odbieraniem telefonow. Poirytowani klienci domagaja sie polaczenia z odpowiednim pracownikiem, wszyscy szukaja sie nawzajem. Slowem: obled. Swoja recepte na spokoj w firmie proponuje firma Alcatel. Jest nim instalacja systemu DECT (Digital European Cordless Telephone), czyli malutkich telefonow przenosnych, ktore pracuja na czestotliwosci 1880- 1900MHz. Pracownicy mogliby je nosic przemieszczajac sie np. po biurze. Byliby wowczas osiagalni dla szefa, ale i dla osob spoza firmy. Na Zachodzie telefonikow DECT uzywa sie juz w szpitalach. Lekarze sa wowczas zawsze osiagalni i moga sie ze soba natychmiast konsultowac w naglych przypadkach. I nie sa to bynajmniej drogie telefony komorkowe. Placi sie jak za rozmowe ze zwyklego aparatu ``kablowego''. Niestety dla Polski DECT to jeszcze przyszlosc. Odpowiednie czestotliwosci sa wciaz zajete przez wojsko. paro ========================================================= Bezpieczne i multimedialne WWW. Na wojnie producentow skorzystaja uzytkownicy Dwa miesiace po premierze Win95, Microsoft pokazal, ze nie zamierza rezygnowac z prob opanowania wschodzacych rynkow Internetu. Pod koniec wrzesnia Microsoft udostepnil beta wersje Explorer 2.0, najnowszej przegladarki do WWW. W porownaniu do poprzedniej jest to program co najmniej o klase lepszy. Dodano kilka multimedialnych narzedzi, znacznie polepszono bezpieczenstwo przesylania informacji oraz rozwinieto wspolprace z Win95. Explorer jest jedyna przegladarka, ktora umozliwia bez dodatkowych programow odsluchiwanie plikow dzwiekowych i ogladanie sekwencji wideo, a wszystko to w czasie rzeczywistym. Wprowadzono modul umozliwiajacy czytanie newsow. Niektore nowosci wyraznie adresowane sa do komercyjnych uzytkownikow, ktorzy chca tworzyc reklamowki na swoich stronach WWW. Na przyklad jedno z rozszerzen HTML umozliwia tworzenie tabel (np. cennikow) i przesuwajacych sie po ekranie napisow. To tylko niektore z kilkudziesieciu zmian wprowadzonych w beta wersji. Podobne zmiany zapowiada Netscape. Zintegrowany z przegladarka edytor poczty, umozliwi przeslanie dowolna strone WWW w formie listu. Podobnie jak w przypadku Explorera znacznie poprawiona ma byc szybkosc pracy programu i bezpieczenstwo. Jeszcze niedawno ponad 70 proc. internautow na swiecie uzywalo Netscape. Malo prawdopodobne wydawalo sie wiec, aby jakakolwiek firma zdolala im zagrozic. Netscape mial najlepsze rozwiazania, jego przegladarka byla najszybsza i najbardziej uniwersalna. Wszystko jednak na to wskazuje, ze Microsoftowi uda sie zabrac spora czesc rynku i to glownie swojemu rywalowi. Firma z Redmond ma kilka atutow, do ktorych warto zaliczyc lepsza integracje z Windows 95, nowe rozwiazania w dziedzinie bezpieczenstwa przesylania danych. Netscape jest w trudnej sytuacji. W ciagu kilku ostatnich miesiecy kilka osob udowodnilo (a prasa calego swiata naglosnila), ze nie jest programem bezpiecznym, co niewatpliwie zawazylo na jego reputacji. Stanislaw Marcin Stanuch Komentarz Mozna sie bylo tego spodziewac, ze predzej czy pozniej pomiedzy dwiema firmami dojdzie do bezposredniego starcia. Oprocz drobnych potyczek, jak wypuszczenie beta wersji Exchanga 28 wrzesnia, zapowiada sie bitwa o to kto wprowadzi jak najwiecej nowych rozwiazan. Juz wkrotce mozemy sie wiec spodziewac, ze mozliwosci przegladarek WWW zbliza sie do wspolczesnych edytorow tekstu. Nowe wersje o numerze 2.0 obydwu firm sa dopiero zapowiedziami tego co nas czeka. SMS ========================================================= INTERNET Smiertelny pojedynek 30 pazdziernika o polnocy na serwerze Microsoftu (http://www.microsoft.com) rozpocznie sie Deathmatch (Smiertelny pojedynek) 95 Championship -- mistrzostwa swiata w Doom. Do ostatecznej rozgrywki zasiadzie dwoch najlepszych na swiecie graczy. Z pewnoscia poleje sie krew. Ponadto internauci z calego swiata beda mogli uczestniczyc w wirtualnej wystawie gier komputerowych dla Win95. Uczestniczyc w niej beda najwazniejsi na swiecie producenci programow rozrywkowych, ktorzy pokaza ``programy i sprzet ktorych jeszcze swiat nie widzial''. SMS - --------------------------------------------------------- Dla biologow i ekologow Pierwszym serwerem, ktory odwiedzilem serfujac po Internecie, bylo elektroniczne Muzeum Paleontologiczne na Uniwersytecie w Berkeley (http://ucmp1.berkeley.edu/). Kolekcja przeznaczona jest dla biologow, genetykow i ekologow oraz amatorow-pasjonatow. Znalezc tam mozna niemalze wszystko. Umieszczono tam m.in.: informacje o wszystkich grupach systematycznych, geologii, historii zycia na Ziemi i morfologii. Autorzy stworzyli tzw. geologiczna maszyne czasu, przekroj poprzez wszystkie ery i okresy oraz najwazniejsze wydarzenia w geologicznej historii Ziemi. Aby niewprawni nie pogubili sie wsrod ogromu umieszczonych na serwerze informacji, stworzono slownik terminow specjalistycznych. Na razie dostepne sa trzy z osmiu czesci (Filogenetyka, Biochemia, Biologia molekularna). Jednym z ciekawszych ``ekologicznych'' serwerow jest Ecology Chanel's Home Page (http://www.ecology.com/). Autorzy serwera umiescili tam informacje na temat ``Misiow Swiata'' -- sa tam zdjecia, krotka notka o trybie ich zycia, jak rowniez liczba zyjacych jeszcze osobnikow. Przykladowo, niedzwiedzi polarnych pozostalo tylko 25tys. Mozemy znalezc tam rowniez relacje z akcji ponownego wprowadzenia wilkow na teren Parku Narodowego Yellowstone. Dla dzieci przygotowano gre Captain Seaweed. Wraz z kapitanem szukamy ukrytej wyspy. Gra polega m.in. na tym, aby wybrac odpowiedni kierunek, w ktorym powinna poplynac nasza lodz. Adam Jadczak - --------------------------------------------------------- Szkola biznesu na Harwardzie http://www.hbs.harvard.edu/index.html to kolejny harvardski serwer. Podobnie jak z poprzedniego, mozemy sie z niego dowiedziec nad jakimi programami pracuje sie obecnie w tej renomowanej, amerykanskiej uczelni oraz na jakich wydzialach ucza sie jej studenci. W dziale badan znajduje sie wiele informacji dotyczacych poszczegolnych profesorow i studentow, zrodel, z ktorych czerpia materialy do swoich prac, tematow tych prac oraz ich publikacji. Mozemy rowniez zaprenumerowac niektore z wydawnictw Harvardu np. Harvard Business Review. Jedna z ciekawostek jest umieszczone na serwerze przykladowe zadanie, ktore musza rozwiazac studenci. Rozpatruja oni posuniecia Intela w Wielkiej Brytanii po wprowadzeniu w 1993r. ich nowego procesora Pentium. Na podstawie wynikow finansowych i przykladowych reklam telewizyjnych maja oni opracowac strategie firmy. Adam Jadczak ========================================================= Pokaz jaki jestes GRAFIKA PREZENTACYJNA. Komputerowy pokaz w kilka godzin Do komputerowych programow prezentacyjnych najszybciej przekonaly sie same firmy komputerowe. Bardzo czesto wystapienia ich przedstawicieli wzbogacane sa tekstami, wykresami, animacja i zdjeciami wyswietlanymi z komputera na duzym wiszacym ekranie. Taki pokaz jest bardziej sugestywny niz monotonny wyklad. Na jego przygotowanie nie trzeba wcale tracic calego dnia. Do pokazu poza komputerem wyposazonym w odpowiedni program grafiki prezentacyjnej potrzebny jest takze rzutnik oraz wspolpracujacy z nim tzw. panel LCD. Dzieki temu obraz z komputerowego monitora mozna wyswietlac na duzym tradycyjnym ekranie. Calosc mozna wzbogacic dyskretna muzyka, ktora wcale nie jest odtwarzana z magnetofonu, ale wlasnie z komputera. Szybki pokaz Mozna przyjac, ze osoba, ktora potrafi dobrze poslugiwac sie takim programem graficznym bedzie w stanie przygotowac polgodzinna prezentacje skladajaca sie z 20-30 slajdow w 2-4 godziny. Nie trzeba wiec tracic kilku dni na reczne przygotowywanie plasz czy folii, ani zlecac tego agencji reklamowej. Jesli ktos chce w ciekawy sposob w gronie kilkunastu czy kilkudziesieciu osob przedstawic swoja firme, jej wlascicieli, kierownictwo, wyniki finansowe czy oferowane produkty, komputer z zainstalowanym program prezentacyjny moze sie okazac rewelacyjnym narzedziem. Ceny tych programow sa jednak na tyle wysokie, ze warto dolozyc od kilkunastu do kilkuset zlotych i kupic od razu caly pakiet programow biurowych - dodatkowo z edytorem tekstu, arkuszem kalkulacyjnym i baza danych. Prawie wszyskie najpopularniejsze programy dzialaja pod systemem operacyjnym Windows i ten kto potrafi pracowac z ``okienkami'' nie powinien miec wiekszych klopotow z przygotowaniem prezentacji nawet kiedy bedzie to robil pierwszy raz w zyciu. Wiekszosc z nich prowadzi bowiem uzytkownika od poczatku do konca za reke. Pytaja np. o rodzaj tla dla slajdow, uklad napisow i grafik na stronie, sposoby przechodzenia jednego slajdu w drugi. Zanim zdecydujemy sie na wybor mozemy podgladnac wzor. To oczywiscie nie wszystko. Calosc mozna wzbogacic wybierajac sposrod setek tzw. clipartow, czyli gotowych malych obrazkow z roznych dziedzin zycia. Do dyspozycji sa takze dziesiatki wykresow, przy pomocy ktorych mozna przedstawic np. wzrost obrotow firmy w ostatnich latach, czy jej schemat organizacyjny. Co wybrac Nalezy pamietac, ze wszystkie programy grafiki prezentacyjnej sa bardzo pamieciozerne. Dlatego im mniej pamieci operacyjnej ma komputer tym wolniej dzialaja. Bywa to na tyle drazniace, ze przy tworzeniu bardziej zlozonej prezentacji dyskwalifikuje to pecety z 4 MB RAM. Najlepiej wiec miec 8, a nawet 16 MB pamieci operacyjnej. Im bedzie jej wiecej tym latwiej bedzie dolaczyc i korzystac z takich dodatkowych elementow prezentacji jak krotkie animacje czy sekwencje wideo. Stad jesli pokaz nie bedzie szczegolnie wyrafinowany, a mamy do dyspozycji slabszy komputer warto korzystac z takich produktow jak np. Freelance czy PowerPoint. Przy bardziej rozbudowanych pokazach, kiedy mamy dodatkowo silniejszy komputer mozna siegnac po Charisme (uznawana za jeden z najlepszych programow grafiki prezentacyjnej), Presentations czy Corela. Z tanszych programow mozna wybrac jeden z programow shareware, za ktore oplaty rejestracyjne nie sa wysokie. Jednym z lepszych jest dzialajacy pod DOS-em NeoShow wspolpracujacy z programem graficznym NeoPaint. Jego wada jest m.in. to, ze nie mozna korzystac z polskich czcionek. Janusz Zurek Orientacyjne ceny niektorych programow grafiki prezentacyjnej: Power Point (Microsoft) - 1506 zl Presentations (Novell) - 386 zl Freelance Graphics (Lotus) - 1445 zl Charisma (Micrografx) - 1034 zl CorelDRAW 3.0 - 300 zl CorelDRAW 5.0 - 2025 zl NeoPaint + NeoShow (OSCS Software) - (shareware) 10+17,5 dolarow Orientacyjne ceny pakietow biurowych zawierajacych programy grafiki prezentacyjnej: Microsoft Office Standard - 1830 zl Perfect Office Standard (Novell) - 872 zl Smart Suits (Lotus) - 1458 zl ========================================================= Rewolucja w prezentacji KODAK. Kompakt zamiast albumu Nowe urzadzenie Kodak Portable Player P2000 moze zrewolucjonizowac tworzenie prezentacji. Niewielki odtwarzacz plyt kompaktowych pozwala przeprowadzac multimedialne prezentacje praktycznie wszedzie. Zamiast na ekranie komputera czy za pomoca drogiego panelu projekcyjnego - -- obraz wyswietlany jest na ekranie zwyklego telewizora, a prezentacja skladac sie moze zarowno z dzwieku, wysokiej jakosci zdjec jak i dajacego mozliwosc wyboru menu. Z wygladu Portable CD przypomina zwykly odtwarzacz plyt kompaktowych. Mozna go zmiescic do aktowki. Niewielkie, stad nazwa Portable (przenosny) urzadzenie spelnia dwie funkcje: narzedzia do prezentacji albo normalnego domowego kompaktu. Pokaze i odpyta Aby przeprowadzic prezentacje, uzytkownik musi miec kompakt zapisany w specjalnym formacie. Opracowany w laboratoriach Kodaka -- format Portfolio zapisuje na jednej plytce rozne elementy: wysokiej jakosci zdjecia z dodana muzyka lub slownym komentarzem. Caloscia mozna sterowac opracowanym podczas produkcji kompaktu systemem menu. Podobnie jak w klasycznym programie komputerowym, prezenter moze wybrac interesujace go elementy prezentacji lub odpowiednie jej atrybuty. Na przyklad kompakt moze zawierac komentarz lub graficzne elementy w roznych jezykach. Znacznie zmniejszy to koszty produkcji niz kilkanascie kompaktow w roznych wersjach jezykowych. Menu przyda sie do roznego rodzaju szkolen. Wykorzystujac je mozna np. sprawdzic zrozumienie przez uzytkownika materialu. Jesli zle odpowie na pytanie, program nie przedstawi nastepnej czesci. Tryby do wyboru Dyski Portfolio mozna odtwarzac na kilka sposobow. Pierwszy z nich, nazwany przez Kodaka normalnym (Normal) umozliwia sekwencyjne przegladanie zdjec lub grafiki. Drugim jest tzw. FPS (Favorit Picture Selection) i pozwala okreslic kolejnosc wyswietlanych zdjec, w tym trybie nie ma dzwieku. Najciekawszy jest trzeci z trybow -- Portfolio. Dopiero on umozliwia wykorzystanie w prezentacji menu, zdjec oraz efektow dzwiekowych. W sklad zestawu wchodzi rowniez pilot -- znakomicie ulatwiajacy prace prezenterowi. Sklada sie z dwoch elementow. W pierwszym, podstawowym znajduja sie najczesciej uzywane opcje np. uruchamianie wyswietlania zdjecia czy przejscie do nastepnego. Drugi element, sluzy do obslugi specyficznych dla dyskow Portfolio mozliwosci edycyjnych. Gdy zajdzie taka potrzeba, mozna na przyklad dowolny fragment zdjecia powiekszyc, obrocic, lub przesunac tak, aby widoczna byla czesc, ktora nie miesci sie na ekranie. Podczas prezentacji, mozna swobodnie przelaczac sie pomiedzy poszczegolnymi trybami -- przydatne gdy komentarz jest nieaktualny albo prezenter chce zaczac pokaz w innym miejscu prezentacji. Pomyslano nawet o takim szczegole jak specjalne gniazdo do podlaczenia kabla do zdalnego sterowania. Co prawda wydaje sie to absurdalne, jednak w niektorych sytuacjach np. gdy prezenter stoi za odtwarzaczem jest to jedyna praktycznie mozliwosc sterowania urzadzeniem. Zdjecie z wakacji Portable Player umozliwa takze przegladanie zdjec zapisanych w formacie Kodak Photo CD, ktory jest szczegolnie popularny w profesjonalnych agencjach. Sluzy tam do zapisu zdjec w roznych rozdzielczosciach. Przegladac mozna w nizszej rozdzielczosci, co znakomicie przyspiesza na przykad proces szukania odpowiedniego zdjecia, a drukowac w najwyzszej, co zapewnia doskonala jakosc. Oczywiscie, aby tworzyc prezentacje lub zapisywac zdjecia, nalezy albo skorzystac z uslug laboratoriow Kodaka, albo miec odpowiedni sprzet i oprogramowanie. Kodak produkuje nagrywarki do kompaktow, wspolpracujace z programem do skanowania zdjec i tworzenia profesjonalnych prezentacji. W USA, gdzie Portable Player zaczyna byc coraz bardziej popularny, wiele osob wykorzystuje kompakty Photo CD jako bezpieczny sposob przechowywania zdjec np. z wakacji. Za cene niewiele wieksza od zwyklej odbitki mozna przeniesc na kompakt dowolne zdjecie lub slajd, a nastepnie ogladac na ekranie telewizora. Przyzwyczajeni do tradycyjnej fotografii moga zlecic wykonanie dowolnej liczby odbitek, ktore jakoscia niewiele ustepuja klasycznemu zdjeciu. Zaleta kompaktow jest ich pojemosc (do 800 zdjec) oraz odpornosc na zniszczenie. Polskie przedstawicielstwo Kodaka sprzedaje Portable Playera. Jest on niestety znacznie drozszy niz za granica (clo i podatki). Takze przynajmniej na razie potencjalni kupcy beda mieli z niego maly pozytek, poniewaz powstaje dopiero siec punktow, wyposazonych w odpwiedni sprzet do skanowania i zapisywania kompaktow. Z pewnoscia jednak technologia ta bedzie coraz popularniejsza. Stanislaw Marcin Stanuch ========================================================= Zyj kolorowo BIURO. Laserowe kolory Xeroxa Dzieki wyposazeniu wspolczesnego biura w faksy, kopiarki, drukarki powstajace dokumenty sa coraz wyzszej jakosci. Jednak dokumentacja czarno-biala powoli przestaje juz wystarczac. Przyzwyczailismy sie do kolorowych magazynow, reklam, opakowan, ale jeszcze niewiele biur dysponuje urzadzeniami produkujacymi dokumenty kolorowe wysokiej jakosci. Kopiowanie i drukowanie w kolorze nadal jest okazjonalne i najczesciej zlecane wyspecjalizowanym agencjom. Kolorowe drukarki atramentowe -- stosunkowo tanie -- stanowia zazwyczaj pierwszy krok w kierunku koloru. W codziennym uzyciu okazuja sie zbyt kosztowne. Ponadto wyposazenie kazdego pracownika w kolorowa drukarke nie ma sensu, gdy komputery pracuja w sieci, a wydrukow jest duzo. Szybka, wysokiej jakosci kolorowa drukarka sieciowa, jest wtedy niezbedna. Xerox zaprezentowal w koncu wrzesnia, nowe kolorowe drukarki laserowe z serii 4900. Sa to XPrint 4920 i 4925 o rozdzielczosci 600 dpi (toner mikrodrobinowy -- 7 mikronow) dla wydrukow czarno-bialych i kolorowych. Przeznaczone sa dla firm sredniej wielkosci lub departamentow duzych instytucji. Maja niewielkie wymiary, co pozwala na umieszczenie ich np. na biurku. Sa tez przystosowane do pracy w sieci i wspolpracy z komputerami osobistymi PC, jak i Macintosh. Dzieki wbudowanemu interpreterowi jezyka opisu strony PostScript sa od razu gotowe do pracy z plikami PostScriptowymi, a w razie potrzeby moga drukowac bezposrednio z dyskietek (nie trzeba podlaczac drukarki do komputera). Szybkosc drukowania zalezy od liczby kolorow umieszczonych na stronie. Dla druku czarno-bialego jest to 12 stron na minute, dla 2 kolorow 6, a dla 4 (pelny kolor) 3 strony. Xerox 4925 ma zainstalowany twardy dysk o pojemnosci 340MB umozliwiajacy szybkie drukowanie kompletow dokumentow zgodnie z zasada RIP ONCE PRINT MANY, czyli drukarka raz przygotowuje wydruk dokumentu, a kolejne kopie drukuje korzystajac z wlasnej pamieci. W serii Xerox 4900 zastosowano tez opatentowana przez Xeroxa technologie ``quat-dot'', wprowadzajaca nowy standard jakosci kolorowego wydruku, a w nowych dodatkowo technologie ``lntelligent Colour'', dzieki ktorej kazdy moze uzyskac wydruki o wlasciwym rozlozeniu kolorow, bez wzgledu na rodzaj opracowywanego dokumentu i znajomosc zasad pracy z kolorem. Drukarka sama rozpozna, czy jest to np. grafika z Excella czy PowerPointa, tekst z Worda czy fotografia z Corel Draw i sama optymalnie ``dostroi'' wszystkie parametry wydruku, nawet jesli wszystkie te elementy beda na tej samej stronie. Zaawansowani uzytkownicy moga wylaczyc te opcje i samodzielnie regulowac sposob drukowania koloru, a co wazne zgodnie z PANTONE MATCHING SYSTEM (certyfikat na 952 kolory), Efi Color czy ColorSync. Cena nowych drukarek Xeroxa ma nie przekroczyc 10 tysiecy USD. Trzeba przyznac, ze oferta kolorowych drukarek laserowych jest coraz bogatsza. Sprzedaja je tacy producenci, jak np.: Hewlett Packard, QMS i Apple. Jaka drukarke wybrac? Najlepiej osobiscie obejrzec wydruki na roznych materialach (papier, folia itp.) i porownac koszty eksploatacji. Przewiduje sie, ze nastapi wzrost zapotrzebowania na elektroniczne kopiowanie i drukowanie w kolorze z 5 miliardow USD w 1994 do 11 miliardow USD w 1997 roku (dane za Rank Xerox Ltd). Bohdan Szafranski ========================================================= Mis Yogi z komputera ANIMACJE KOMPUTEROW. Pierwszy film stworzony komputerowo Jeszcze pare lat temu wydawalo sie, ze rodzinne niedziele spedzane w kinie na ``Krolewnie Sniezce'' i ``Bambim'' naleza do doswiadczen poprzednich pokolen. Tymczasem ``Piekna i Bestia'', ``Aladyn'', ``Krol Lew'' i ostatnio ``Pocahontas'' bija rekordy kasowe. Pierwsza komputerowa animacje z prawdziwego zdarzenie stworzono jednakze na potrzeby innej bajki. W czasie przygotowan do wyprawy Voyagera w okolice Wenus i Marsa opracowano matematyczny model tej czesci wszechswiata. Pozwolilo to na obserwacje przebiegu przyszlego lotu na ekranie i umozliwilo zaprogramowanie kamery pokladowej na momenty, kiedy oswietlenie jest najkorzystniejsze, a w polu widzenia znajduja sie odpowiednie planety. Pochlonelo to mnostwo czasu i pieniedzy, ale wysilek sie oplacil, bo cel zostal osiagniety, zas przy okazji rozwiazano wiele podstawowych teoretycznych i praktycznych problemow. Raz napisane oprogramowanie moze byc uzywane wielokrotnie, czasem do zupelnie innych zastosowan. Wlasnie dzieki ``Project Voyager'' i intensywnym badaniom wojskowym koszty produkcji kreskowek za pomoca komputera - wliczajac w to cene maszyny i software'u - sa juz od jakiegos czasu mniejsze niz wytwarzanie ich tradycyjnymi metodami. Kazde drzewo jest inne Dla uzyskania wrazenia plynnego ruchu, na kazda sekunde filmu musza przypadac 24 klatki. W klasycznej animacji na poczatek maluje sie pierwsza klatke, po czym te, ktora ma sie pojawic np. po 10 sekundach. Potem nastepuja tygodnie mozolnego wypelniania klatek posrednich, rozniacych sie nieznacznymi detalami, ale niezbednych dla zachowania ciaglosci obrazu. Komputer przydaje sie tu bardzo, bo przejmuje na siebie wyrobnicza czesc tego procesu. Dostaje dwie klatki kluczowe i polecenie, zeby stopniowo przeksztalcic jedna w druga produkujac po drodze 240 obrazkow. Gotowy film prezentuje sie atrakcyjniej, bez denerwujacych uproszczen i powtarzajacych sie sekwencji typowych dla tradycyjnej animacji. Oszczedzily one pracy rysownikom, ale na dluzsza mete trudno bylo wytrzymac Misia Yogi pokazywanego zawsze w niemal identycznych pozycjach (powielany w nieskonczonosc standard: Mis na spacerze - cialo i rece sztywne, glowa zwrocona do widza, tylko nogi pracuja jak skrzydla wiatraka). Nie znaczy to bynajmniej, ze komputerowa animacja jest prosta. Sporo klopotu sprawialo modelowanie zjawisk naturalnych, ktore wymykaja sie scislym ujeciom. Drzewa, krzaki, lancuchy gorskie, platki sniegu trudno poskladac z kostek, kul, piramid i cylindrow. Z pomoca przyszla tu geometria fraktalna. Dzieki niej komputer moze generowac skomplikowane obiekty o podobnych cechach, ale rozniace sie w szczegolach. Kazde drzewo jest drzewem - ma pien, galezie i liscie, ale jest nieco inne niz poprzednie drzewa. Ruch jest najtrudniejszy Trudnosci sprawia jednak ciagle nasladowanie ruchu istot zywych. Jest on zbyt zlozony i nie daje sie latwo opisac rownaniami matematycznymi. Na przyklad scena z pedzacym w poplochu stadem ktore zagraza malemu Simbie w ``Krolu Lwie'', trwa dwie i pol minuty. Jej wyprodukowanie zajelo pieciu animatorom Disneya dwa i pol roku, mimo ze mieli do dyspozycji najlepsze dostepne na rynku narzedzia: komputery graficzne Silicon Graphics i oprogramowanie z Softimage. Zaczeto od trojwymiarowego modelu pojedynczego zwierzecia symulujac jego galop, skok, charakterystyczne podrzuty glowy. Potem zabrano sie za opis ruchu stada po pofaldowanym terenie. Nie bylo to latwe, bo zwierzeta nie mogly na siebie wpadac, a jednoczesnie powinny byly podazac za przewodnikiem. Zastosowano tu jednak algorytmy uzywane przez fizykow do wizualizacji dynamiki czastek. Na koniec wkomponowano to wszystko w tlo i dodano konieczne detale. Te bowiem decyduja o jakosci obrazu - widzowie wychwytuja natychmiast wszystkie uproszczenia. Kazde z ponad 800 zwierzat musi miec nieco inny kolor, wielkosc, kazde rzuca cien, a cien tez sie porusza. Przystepujac do realizacji nastepnego filmu rysunkowego studio Disneya zaangazowalo Pixar, firme z zewnatrz. Rezultat, zatytulowany ``Toy Story'', jest juz na ukonczeniu. Ma on byc pierwszym filmem pelnometrazowym w calosci wygenerowanym przez komputer. Jego 1700 ujec i 76 postaci wykreowanych zostalo przez 4,5 miliona linii programu, nad ktorym przez dwa lata pracowalo 110 osob (w tym 28 animatorow). Pytanie tylko, czy te techniczne detale beda mialy wplyw na ocene widzow. Marek Holynski ========================================================= Cyfrowe wysypisko smieci Dlaczego komputer nie zastapil papieru Komputer rzadko kiedy spelnia role, ktorej wszyscy od niego oczekujemy - - - podnosi efektywnosc naszej pracy. Mimo to nie mozemy z niego zrezygnowac. Gdyby nie to, ze mieszkam w poblizu ``ekologicznego'' smietnika, potrzebowalbym ciezarowki, by pozbyc sie papierow, jakie nagromadzily sie tylko w ciagu ostatniego roku. Co ciekawe, wszystkie one dotycza komputerow i informatyki -- sa to przewaznie informacje z tych firm, ktore podkreslaja, ze dzieki ich technice o papierze mozemy calkowicie zapomniec. Moze i moglbym miec je na dyskietkach... tylko, ze przejrzenie juz pieciu dyskietek to stracona godzina. Moze i wystarczyloby to, co mozna znalezc w Internecie... tylko, ze tam mozna znalezc i za duzo naraz i zarazem NIC. Na granicy stabilnosci Rok temu, za sieciowymi analitykami pisalem o ``zagubieniu w hiperprzestrzeni''. Dzis redakcyjny kolega, ktory Internet poznal zaledwie miesiac temu z duma pokazuje mi, ze firme, o ktorej mu mowilem, zdolal zlokalizowac w zaledwie kilkanascie sekund. Po prostu jej nazwe wpisal w okienku Netscape'a i wcisnal ``Search''. Naiwny! Juz za pare miesiecy znalezienie czegokolwiek wartosciowego -- ta metoda nie bedzie juz mozliwe w Internecie. Ilosc dokumentow rosnie w tempie wykladniczym. Juz dzis programy przeszukujace World Wide Web delikatnie mowiac sa ``na granicy stabilnosci'' (ten wywodzacy sie z automatyki przemyslowej termin trafnie to oddaje) -- niewielka zmiana pytania, czy nawet dnia, kiedy go zadalismy powoduje, ze otrzymujemy coraz to drastyczniej rozniace sie wyniki. To niestety zjawisko naturalne, gdy tekstow zawierajacych szukane slowa wciaz przybywa, a nasze mozliwosci percepcji pozostaja tak samo ograniczone. Wiele roznych jezykow Na razie wiekszosc tekstow w sieci jest anglojezyczna. Jednak juz w sierpniu, poszukujac informacji o Windows 95, raz po raz napotykalem na strone po niemiecku. Co gorzej strone majaca z tym produktem bardzo malo wspolnego. Prawdopodobnie juz niedlugo zadajac pytanie o Windows 95 (czy jakikolwiek inny produkt), dostaniemy artykuly po japonsku, grecku, portugalsku, a te w jezyku przez nas znanym zostana -- zgodnie z przyjetym w programie limitem ilosci dokumentow -- odrzucone. Ale i to nie koniec niespodzianek. Zainteresowani nowym medium ogloszeniodawcy poszukuja tych stron WWW, ktore ciesza sie duza popularnoscia. Czesto jako miare przyjmuje sie raporty automatycznie tworzone przez serwer (powstaly juz nawet organizacje gromadzace takie dane i sprzedajace je agencjom reklamowym). Wystarczy, ze przypadkiem rzucimy okiem na strone i juz zostaje odnotowane, zesmy ja z zainteresowaniem przeczytali. Kto wiec bedzie chcial podbic wartosc swego ``miejsca na ogloszenia'', po prostu dorzuci do swego tekstu o niczym waznym, garsc slow-kluczy, ktore nastepnie zwabia tych, co Internet wertuja automatami do poszukiwan. 100 roznych DOSow Komputer jest glupi. Targiczne skutki tej jego immanentnej glupoty, czesto doskonale widac wlasnie przy probach zaprzegniecia go do automatycznego uporzadkowania zgromadzonych informacji. Z katalogu wystawcow ostatniego Softargu mozna bylo dowiedziec sie, ze na targach sa produkty dla kilkuset roznych systemow operacyjnych! Producentow oprogramowania podzielono tam bowiem m.in. na Windows, WINDOWS, Ms Windows, Windows 3.1, Windows 3.x, itd. -- setki utworzonych maszynowo DOSow, Windowsow, NetWareow... Inna sprawa, ze ten przyklad dowodzi, ze komputer o wiele latwiej potrafi podkreslic ludzka glupote niz wspomoc zdrowy rozsadek. Przeczytaj, zapamietaj i wyrzuc! Moj dysk zawalony jest setka megabajtow roznych dokumentow. Ograniczenia poprzednich systemow sprawily, ze wszystko miesci sie w plikach o tajemniczych nazwach (przy przenoszeniu z Unixa do DOS ulegaly czysto mechanicznej konwersji do 8 znakow np.``what-is-Internet-Society'' zmienilo sie na jedno z wielu ``what-is-''). Brak czasu sprawil, ze tylko czesc zdolalem podzielic tematycznie i rozlokowac w hierarchicznych katalogach. Archiwum poczty otrzymanej wyglada jeszcze gorzej -- podzielone na miesieczne pliki zawierajace zarowno prywatna jak i sluzbowa korespondencje, i nieraz rozne potezne biuletyny otrzymywane dokladnie ta sama droga. Przeszukanie tego wszystkiego przy uzyciu dostepnych w systemie narzedzi jest praktycznie niewykonalne. To, co zarchiwizowalem na dyskietkach, jest juz na pewno bezpowrotnie stracone (czas odszukania zbyt duzy). Czy da sie jeszcze to wszystko odratowac? Byc moze... gigabajtowy dysk (tanieje z godziny na godzine!) i szybki program do indeksowania i pelnotekstowych poszukiwan. Takie programy wlasnie dzis pojawiaja sie w popularnych biurowych pakietach (PerfectOffice i Microsoft Office 95). Watpie jednak, by na wiele sie zdaly... Poslugujac sie w pracy elektroniczna i papierowa informacja od paru lat, dochodze dzis do smutnego wniosku, ze najlepiej wszystko, co czytam... na ile to tylko mozliwe -- zapamietac i koniecznie natychmiast wyrzucic. Andrzej Gorbiel ========================================================= Tylko dla bogatych CORELDRAW. Program dla profesjonalistow Trzeba miec duzo pieniedzy, albo byc wyjatkowo cierpliwym, aby korzystac z Corela 6.0 -- nowej wersji jednego z najbardziej znanych pakietow graficznych. Co prawda wprowadzono wiele nowych mozliwosci, jednoczesnie jednak znacznie podniesiono wymagania sprzetowe. Nie ludzcie sie, ze Pentium 120 MB i 32 MB RAM to zestaw, na ktorym tak naprawde mozna pracowac z nowym CorelDraw! Choc producent twierdzi, ze minimalna konfiguracja jest 486 66 MHz -- sam sprawdzilem -- taki sprzet nadaje sie dla szachisty, a nie grafika. Tak wygorowane wymagania sprzetowe sa cena jaka trzeba zaplacic za nieprawdopodobne wprost mozliwosci programu. Stal sie on nie tylko w niektorych sytuacjach szybszy, ale rowniez stabilniejszy i bardziej ``bajerancki''. Wielka piatka CorelDraw w nowej wersji to graficzny kombajn. Na caly pakiet sklada sie piec odrebnych aplikacji, ktore moga ze soba wspolpracowac. Trzon programu stanowi oczywiscie Draw -- program do tworzenia, obrobki i edycji grafiki wektorowej. Do pracy nad zdjeciami przyda sie PhotoPaint. Dream 3D jest doskonalym programem dla osob, ktore chca sprobowac wlasnych sil w tworzeniu trojwymiarowych obrazow. Ostatnim elementem jest Motion 3D -- pakiet do animacji, dzieki ktoremu mozna m.in. tworzyc proste wideoklipy. Uzytkownicy poprzednich wersji moga byc zdziwieni brakiem Ventury, znakomitego programu do lamania zakupionego przed kilku laty przez Corela. Producent zapowiada w nim powazne zmiany i dlatego ma byc sprzedawany jako osobny produkt. Byc moze dolaczanie do poprzedniej wersji pakietu Ventury bylo sprytnym zabiegiem reklamowym, majacym na celu upowszechnienie tego programu, by obecnie, gdy zdobyl popularnosc zrobic z niego osobny produkt. Sam go dopasujesz CorelDraw jest programem dla Windows 95. Oznacza to, ze nie bedzie mozna go uzywac ze starszymi wersjami okienek. Corel zapewnia jednak, ze nadal bedzie produkowal wczesniejsze wersje programu (od 3.0), glownie z mysla o wlascicielach slabszych komputerow. Czesc zmian wynika z faktu pracy w srodowisku Win95. Zgodnie z panujaca obecnie tendencja, programisci stworzyli wspolny interfejs dla wszystkich aplikacji. Te same funkcje przypisane sa do tych samych ikon, wystarczy wiec poznac je w jednej z aplikacji, a w innych nie powinno byc klopotu. Przybornik zawierajacy narzedzia pracy (symbolizuja je ikony) mozna dowolnie konfigurowac i rozmieszczac na ekranie, podobnie zreszta jak poszczegolne narzedzia. Operacja ta jest niezwykle prosta dzieki zastosowaniu znanej wszystkim uzytkownikom Windows techniki zlap&upusc. Nowe narzedzie umozliwia rysowanie spiral. Jest to co prawda figura rzadko uzywana, ale odpowiednie jej wkomponowanie w zdjecie pozwala np. na stworzenie wrazenia ruchu. Inna nowoscia jest elektroniczna gumka. Narzedzie znane w programach do grafiki bitmapowej, chocby nawet w popularnym Paintbrushu. Udostepnienie go w pakiecie grafiki wektorowej, gdzie dotychczas nie mozna bylo usunac fragmentu obiektu jest nowoscia. Pomimo braku Ventury, edycja tekstu nadal jest na bardzo wysokim poziomie, wlasciwie nie ustepujacym prostym edytorom tekstow. 75 filtrow do wyboru Grafika utworzona przy pomocy CorelDraw moze zostac na przyklad wzbogacona przez wkomponowane w nia zdjecia lub jego fragmentu. Wszelkie retusze, korekty, a nawet bardziej powazne ingerencje w wyglad fotografii mozna zrobic w PhotoPaint. Rowniez w tym programie uzytkownik znajdzie wiele nowych rozwiazan. Czesc z nich dawno juz wprowadzono w programach konkurencji. Niewatpliwie na uwage zasluguja specjalne filtry pozwalajace na uzyskanie niebywalych efektow -- czesto niemozliwych w ciemni. W sumie w programie uzytkownik ma do dyspozycji ponad 75 filtrow, jest wiec w czym wybierac. Prawie jak magnetofon Przydatna w pracy z duzymi plikami jest nagrywarka polecen (command recorder). Jej umiejetne wykorzystanie pozwala znacznie przyspieszyc obrobke zdjecia. Nawet na mocnym komputerze stosowanie wyrafinowanych metod do obrobki zdjec o wysokiej rozdzielczosci zdecydowanie spowalnia prace systemu. Rozwiazanie tego problemu okazalo sie niezwykle proste, a pierwszy raz zastosowal je bodajze najwiekszy konkurent Corela firma Micrografx -- ona tez jest pomyslodawca nagrywarki polecen. Stworzono mianowicie mozliwosc wczytania zdjecia w nizszej rozdzielczosci (bez ingerencji w oryginal). Wszystkie polecenia jakie wykonal uzytkownik sa zapamietywane przez nagrywarke. Pozniej wystarczy wczytac plik w oryginalnej rozdzielczosci i spowodowac, aby nagrywarka wykonala zapamietane polecenia. Dosc efektownie wygladaja efekty stworzone przy pomocy Dream 3D i Motion 3D. Z pewnoscia jednak nie sa to programy dla profesjonalistow. Mozna je jednak wykorzystac do prezentacji firmowych, tworzonych w pakiecie Presentation. Dla wyrafinowanych Uzytkownik Corela otrzymuje wielotysieczna biblioteke clipartow -- przygotowanych lub zakupionych przez Corela grafik, ktore swobodnie mozna wykorzystywac we wlasnych projektach. Z pewnoscia przyda sie rowniez blisko 1000 nowych krojow pisma -- niektore z nich zawieraja polskie znaki. Liczba ta powinna zadowolic nawet najbardziej wybrednych. Stanislaw Marcin Stanuch ========================================================= LISTY Nieporozumienie i darmocha W ostatnim wydaniu dodatku do ``Gazety Wyborczej'' prosicie Panstwo o nadsylanie propozycji nazw dla akcji rozdawnictwa programow shareware oraz maszynki ulatwiajacej ich kopiowanie. Osmielony ta propozycja pozwalam sobie przeslac kilka uwag tyczacych nie tyle nazw, co samej akcji. Otoz budzi ona we mnie mieszane uczucia. Z jednej strony prezentujecie Panstwo w opisach, czesto bardzo atrakcyjne, oprogramowanie nie tylko nie gorsze od komercyjnego, ale i czesto w formie komercyjnej niedostepne. Takie pobiezne nawet opisy sa bardzo przydatne i o wiele bogatsze od skrotowych (jakze czesto niezrozumialych) jednowierszowych opisow wystepujacych w katalogach firm handlujacych oprogramowaniem shareware. I to jest niewatpliwy punkt dodatni akcji. Staram sie nawet zrozumiec, choc przychodzi mi to z trudem, geneze rozdawnictwa opisywanych programow za darmoche. Nie moge natomiast pojac dlaczego lekcewazycie Panstwo szerokie grono czytelnikow, ktorzy czesto sa zainteresowani kupieniem opisywanych programow a maja tego pecha, ze nie mieszkaja akurat w Krakowie, Tarnowie czy Saczu. Wcale nie oczekuje od redakcji, ze bedzie zajmowac sie masowa dystrybucja oprogramowania w takiej czy innej formie. Uwazam jednak, ze czas wziac przyklad z innych czasopism o tematyce komputerowej, w ktorych dobrym zwyczajem stalo sie zamieszczanie przy opisach, recenzjach czy nawet krotkich notkach informacyjnych (tak w przypadku oprogramowania komercyjnego jak i shareware), krotkich notek o tresci: powyzszy program jest dostepny w firmie XXXX w miescie YYYY adres, telefon, ewentualnie nr katalogowy i cena. Jesli poczytujecie sobie Panstwo za sukces, ze za okolo poltora roku z waszej akcji skorzystalo okolo 1000 osob, to jest to delikatnie mowiac megalomania lub nieporozumienie. Naklad dodatku razy ilosc tygodni podzielone przez ten tysiac to nawet przy zalozeniu bledu wynik zenujaco niski. Z moich pobieznych wyliczen wynika, ze z opisywanego oprogramowania skorzystal co osmiotysieczny entuzjasta komputerow, a jednoczesnie Wasz czytelnik. Zapewne teraz padnie argument, ze taki dzialanie jak proponuje byloby reklama. Otoz uwazam, ze nie. Byloby tylko rzetelna informacja. Reklama to bylaby wtedy, gdybyscie Panstwo pisali, ze taki to a taki program rozprowadza firma XXXX, ktora gwarantuje najszybsze dostawy za najmniejsze pieniazki lub gdyby redakcja brala za takie anonse pieniadze. Licze, ze sie poprawicie. Marek Fabera, Tychy - --------------------------------------------------------- Shareware to nie darmocha Nasza akcja nie ma na celu ``rozdawnictwa opisywanych programow za darmoche''. Upowszechniamy piekna ide shareware, ktora polega na rozprowdzaniu oprogramowania za niewielka cene. Tak wiec wcale nie sa to programy za darmo, po okresie probnym uzytkownik powinien za nie zaplacic autorowi! Tylko my, w przeciwienstwie do innych, nie pobieramy oplat za dystrybucje programow shareware. Co do drugiego zarzutu to gdy piszemy o produkcie rzadkim - podajemy nazwe producenta. Niestety, nie mozemy tego stosowac do programow shareware. Wiekszosc z nich pochodzi z sieci Internet i polscy dystrybutorzy rzadko je maja, przynajmniej w chwili gdy je opisujemy. Co do trzeciego zarzutu dotyczacego delikatnie rzecz ujmujac ``malej popularnosci'' naszej akcji, to wydaje mi sie, ze nie bardzo sie zrozumielismy. Pisalem, ze rozdalimy ponad 300 programow, a liczbe osob ktore skorzystaly z naszej akcji oceniamy na 1000. Niestety, nie dodalem, ze na tyle oceniamy liczbe stalych uzytkownikow, czyli takich, ktorzy przychodza do nas co najmniej raz w miesiacu (zarowno w Krakowie, Tarnowie jak i w Nowym Saczu). Program obslugujacy maszynke do kopiowania liczy ile osob skopiowalo dany program. Stad wiemy, ze srednio odwiedza nas w Krakowie 150-200 osob tygodniowo, a w Nowym Saczu i Tarnowie ok 50-70 osob. Czy to jest malo - nie wiem. Mysle jednak, ze kazdy shareware house chcialby miec tyle zamowien. Wystarczy zreszta policzyc. W popularnym Shareware House wydawnictwa Lupus skopiowanie wybranej dyskietki kosztuje 6 zl + 22 proc. VAT. Przyjmujac, ze raz na tydzien rozdajemy jedna dyskietke oprogramowania - czasem bylo ich wiecej - to placac za nie jak w Lupusie musialby Pan wydac ponad 300 nowych zlotych. Prosze teraz samemu ocenic, czy nasza akcja jest ``nieporozumieniem''. Stanislaw Marcin Stanuch - --------------------------------------------------------- Szanowna Redakcjo Przegladajac w miesiacu czerwcu wczesniejsze numery Waszego pisma, natknalem sie na wzmianke o miesieczniku ``PC GREG''. Wyslalem pod podany adres pismo z prosba o przyslanie mi owego miesiecznika za zaliczeniem pocztowym, chcac sie z nim zapoznac. W bardzo krotkim czasie otrzymalem listownie ulotke (ktorej kopie zalaczam) okreslajaca warunki otrzymania miesiecznika. W pierwszych dniach lipca wplacilem na konto i przeslalem kopie zamawiajac 3-miesieczna prenumerate. We wrzesniu wyslalem karte pocztowa z zapytaniem w ww. sprawie i do tej pory nie otrzymalem zamowionych wydan miesiecznika ``PC GREG'', a takze ani slowa wyjasnienia. Poniewaz wiadomosc ta nie byla anonsem reklamowym, prosze o wyjasnienie tej sprawy. Jednoczesnie jestem zdziwiony i zaniepokojony, ze Oddzial Katowicki redakcji nie udostepnia programow shareware tak jak to robia inne oddzialy. Na zakonczenie tego listu chcialbym powiedziec, ze wydanie ``Komputery i Biuro'' czytam regularnie i uwazam, ze jest przydatne, ciekawe i dosc dobrze opracowane. Z powazaniem Jerzy Zukowski - --------------------------------------------------------- Shareware w Katowicach Jeszcze pod koniec tego roku akcje rozdawania programow shareware bedziemy prowadzic w redakcji naszej gazety w Katowicach. Szczegoly w nastepnych wydaniach gazety ``Komputery i Biuro'' Redakacja ========================================================= Sprostowanie W artykule pt. ``Telefon, modem i troche pieniedzy'' popelnilismy blad. Podana przez nas firma CCNS Convex-Computer Network-Service Ltd. zmienila zarowno nazwe jak i siedzibe. Obecnie nazywa sie CCNS Sp. z o.o., a siedzibe ma w Krakowie przy ul. Przegorzalskiej 10a (tel. 34-11- 24). Oferuje dwa rodzaje uslug: e-mail za 150 zl i konto z pelnym zakresem uslug za 250 zl. W artykule pominelismy rowniez firme Akademickie Centrum Komputerowe Cyfronet-Krakow przy ulicy Nawojki 11 (tel. 229622, 333426) w Krakowie. W zakresie jej uslug jest m.in. przylaczanie do Internetu za pomoca lacz dzierzawionych. Za pomylke Czytelnikow i zainteresowane firmy przepraszamy. Redakcja ========================================================= Krolewska gra i kosmiczna szachownica GRA. Czy pokona Cie maszyna? Program szachowy VirtuaChess jeden z kilku naprawde udanych komputerowych szachowych rywali czlowieka. Poza slawnym i chyba najlepszym Fritz'em i niezlym Gambicie Kasparowa - sprzedawanym rowniez w Polsce i przedstawianym przez ``Gazete'' - jest to program, z ktorym gra jest wyzwaniem. Komputer z procesorem Pentium w ciagu pieciu sekund analizuje okolo 100 000 mozliwych posuniec, a jezeli jest to poczciwe 386 to ``tylko'' dziesieciokrotnie mniej... Aby zatem grac z komputerem w szachy trzeba byc naprawde odwaznym. Przegrac z kolega czy sasiadem mozna, ale zeby bezduszna maszyna gromila nas na drugim poziomie trudnosci to juz przesada. Wedlug miedzynarodowej klasyfikacji sila VirtuaChess jest okreslana na poziomie 2645 punktow ELO czyli jest to juz poziom miedzynarodowych mistrzow. Na szczescie zawsze mozna ograniczyc mozliwosci programu limitujac czas namyslu komputera lub ograniczajac dostep do biblioteki otwarc, ale o tym za chwile dokladniej. VirtuaChess sa sprzedawane na jednej CD-ROMowej plytce i praktycznie nie zajmuja miejsca na dysku twardym. Program jeszcze przed rozpoczeciem gry i zaprezentowaniem swoich mozliwosci szachisty przyjemnie zaskakuje. Graficznie szachy sa perfekcyjne. Program moze pracowac w maksymalnym trybie 1024x768 punktow w 256 kolorach, a to powoduje, ze trojwymiarowa szachownica na ekranie wyglada jak ``zywa''. Oczywiscie jej wielkosc, miejsca na ekranie i kat ustawienia mozemy plynnie zmieniac. Zmieniac tez mozemy kolory figur i szachownicy, ksztalty figur oraz liczbe wyswietlanych na ekranie dodatkowych okien z roznymi informacjami. Zabawa ustawianiem tych parametrow moze spowodowac, ze na ekranie bedziemy widziec zamiast klasycznej szachownicy abstrakcyjne obrazy rodem z pracownii wpolczesnych tworcow. Na szczescie zawsze mozna wylaczyc trzeci wymiar i wtedy mozna sie skoncentrowac na grze, a nie podziwianiu widoczkow. Program nie jest aplikacja srodowiska Windows, ale ma wlasny interfejs bardzo do Windows zblizony. Na ekranie mozna wiec ``poustawiac'' dodatkowe okna z informacjami o wyeliminowanych juz z gry figurach, ostatnich posunieciach, czasie gry, itp. Program mozna dostosowac do wlasnych umiejetnosci lub, co jest unikatowe, moze sprobowac zrobic to sam. Jest kilkanascie poziomow gry. Na pierwszym z nich komputer probuje nawiazac rownorzedna walke z przeciwnikiem. Jezeli ``czuje'', ze gra toczy sie mniej wiecej rownomiernie wykonuje jeden slabszy lub kilka slabszych ruchow. Czlowiek to wykorzystuje i wtedy maszyna probuje za wszelka cena zrekompensowac sobie poniesione straty. Sa poziomy gdzie komputer dostosowywuje sie do rytmu gry i ``mysli'' mniej wiecej tak samo dlugo jak czlowiek lub gdzie mozna indywidualnie okreslic czas namysly komputera np. (trzy dni). Komputer moze korzystac z klasycznej biblioteki otwarc, turniejowej lub stosowanej w szachach blyskawicznych. Moze zwracac szczegolna uwage na ustawienie swoich pionow badz mobilnosc figur (nie moga byc zablokowane), itd. VirtuaChess pozwalaja stoczyc pojedynek nie tylko z komputerem, ale rowniez przeciwnikiem w sieci lub kolega siedzacym obok Ciebie (jezeli nie masz klasycznej drewnianej szachownicy). W dwoch ostatnich przypadkach program moze na biezaco dokonywac analizy spotkania. Program potrafi tez korzystac z PC Auto Chessboard firmy Saitek (jest to szachownica z interfejsem umozliwiajacym jej podlaczenie do komputera) co znakomicie umila gre. Calosc jest to wiecej niz udany program grajacy w szachy i uczacy tej subtelnej rozrywki. Jezeli kochasz szachy nie bedziesz sie nudzil. Natomiast jezeli nie znasz zadnych regul, albo slabo to tez nie powinienes sie przejmowac. VirtuChess moze czegos Cie naucza. Producent: Titus Ltd. Dystrybutor: Mirage Software. Wymagania sprzetowe: komputer IBM PC 386SX 16 z minimum 4 MB pamieci RAM lub kompatybilny, dysk twardy, karta graficzna VGA lub SVGA, mysz, naped CD-ROM. Marcin Kaczmarczyk ======================================================================== ------- CUT --- CUT --- CUT --- CUT --- CUT --- CUT --- CUT -------