This digest for list kib has been created on Fri Mar 6 20:18:44 1998 ------- THIS IS A RFC934 COMPLIANT DIGEST, YOU CAN BURST IT ------- From daemon Fri Mar 6 20:18 MET 1998 Subject: KIB: kib_nr10.txt Date: Fri, 6 Mar 1998 20:18:15 +0100 (MET) From: GW@Krak.Gazeta.PL (KiB ListOwner) ======================================================================== Komputery i Biuro nr 10/98 10 marca 1998 Cotygodniowy dodatek do Gazety Wyborczej (Polska poludniowa) Redaguja: Albina STEFANSKA Albina.Stefanska@kato.gazeta.pl Adresy redakcji: 40-061 Katowice, ul.Kopernika 26/28, tel.(+48-32)512225, fax 512472 31-009 Krakow, ul.Szewska 5, tel.(+48-12)231000, fax 219906 Adres e-mail do korespondencji: KiB@krak.gazeta.pl Informacje (FAQ): http://www.krak.gazeta.pl/gazeta/gazeta-faq.html Elektroniczne wydanie KiB na WWW: http://www.krak.gazeta.pl/KiB/ Opisywane programy shareware: http://www.tl.krakow.pl/gw-kib/ Aby otrzymywac KiB e-mailem, wyslij list do ListServ@uci.agh.edu.pl W _tresci_ listu: ``SUB KiB imie nazwisko''. Rezygnacja: ``SIG KiB'' ======================================================================== Dzis w numerze: Policjant jak cybor Kto ma prawa do Leonarda Armia bez tajemnic Kochamy Cie, Tom USLUGI. Bank w Internecie po polsku INTERNET. Polska przoduje w regionie Visa Yahoo! Wprowadza JTT Uspiona NASA Dziurawa siec Pentagonu Wyznania hakera SHAREWARE. Po co sie meczyc Nie wypada dukac Historia Sekta Heaven's Gate NATURAL COMPUTING. Rozpoznawanie gestow i mowy WIEDEN. Plany Digital Equipment Corp. Komputer, ktory mysli? Nie ma granic czasu i przestrzeni Dobra Opera, ale.. SYSTEMY. To nie NT, to w Linuxie tonie Internet za trudny dla Wlochow? Amiga nadal ma sie dobrze Tania i szybka drukarka PROCESORY. 0,08 mikrona! INTEL. Zmiana strategii BADANIA. Komputery w szkole Nie zabijac na ekranie Globalnie i lokalnie APPLE. Mac OS wszedzie? BIZNES. Jak uzywac strony? Wiecej Javy Narzedzia z USA Java na Merceda Adaptec w ABC Data Multimedialna encyklopedia czlowieka GRA. Liczy sie tylko Formula I Gdzie jest Daikatana? ======================================================================== Policjant jak cybor Kamery wideo znajda sie niedlugo w ekwipunku policjantow patrolujacych ulice San Diego. Aby sprzet nie ograniczal ruchow funkcjonariuszy, a zwlaszcza nie zajmowal rak, zostanie przymocowany do sluzbowych uniformow. Rejestrowany przez kamere obraz bedzie przekazywany droga do samochodu patrolowego. Poszerzy to mozliwosci istniejacych juz w policyjnych wozach systemow wideo, bazujacych na zainstalowanych na dachu kamerach. Rejestrowaly one obraz tylko w ograniczonym polu widzenia. Uzbrojony w kamere policjant bedzie zas mogl oddalic sie od samochodu (maksymalnie o pol mili) i przeslac bardziej szczegolowy raport z tego, co dzieje sie w najblizszej okolicy, z tropienia podejrzanego itp. dog ________________________________________________________ Kto ma prawa do Leonarda Corel Corp. zlamal prawa autorskie, wydajac serie CD-ROMow z elektronicznymi reprodukcjami najwiekszych dziel malarstwa swiatowego. Z oskarzeniem takim wystapila wobec firmy brytyjska agencja Bridgeman Art Library. Na wydanych przez Corela siedmiu krazkach z serii "Mistrzowie" znalazly sie dziela takich tworcow jak np. Leonardo da Vinci, Michal Aniol, Paul Cezanne. Muzea, w ktorych posiadaniu sa obrazy tych mistrzow pedzla wydaja zgode na ich fotografowanie jedynie agencjom, w zamian za profity ze sprzedazy reprodukcji. Bridgeman jest wlasnie jedna z takich uprawnionych agencji. Czesc zamieszczonych na krazkach reprodukcji obrazow byla w jej gestii. Agencja domaga sie od Corela odszkodowania w wysokosci 100000 USD za kazda wydana na CD-ROM-ie reprodukcje. Zada rowniez zaprzestania sprzedazy krazkow. Swoich praw bedzie dochodzic w nowojorskim sadzie. Obie strony spotkaja sie tam w kwietniu. dog ______________________________________________________ Armia bez tajemnic Rosyjskie ministerstwo obrony dorobilo sie niedawno wlasnej strony WWW. Jak podal Reuters, batalia o jej powstanie trwala pare lat. Przeciw byla konserwatywnie nastawiona czesc kadry. Za - mlodsi, zaznajomieni z komputerami i Internetem oficerowie. Na ozdobionej wizerunkiem dwuglowego orla stronie mozna znalezc podstawowe informacje o ministerstwie i ministrach, ponadto materialy omawiajace strukture armii rosyjskiej, mozliwosci wojskowej kariery. Jest tez troche publikacji historycznych. Wszystkie te materialy podano w jezyku rosyjskim. Inne wersje jezykowe sa przygotowywane. http://rian.ru/mo/mo.htm dog ________________________________________________ Kochamy Cie, Tom Tom Clancy jest ostatnio bardzo lubianym autorem sensacyjnych powiesci typu political science w przemysle gier komputerowych. Nie tak dawno powstala strategiczna gra Politika oparta na jego ksiazce (bedzie wydana w Polsce przez Optimusa), a juz Red Storm poinformowalo o grze, nad ktora programisci pracuja juz pare miesiecy i ktora trafi do sklepow w polowie roku. Gra zatytulowana Rainbow Six bedzie oparta na ksiazce Toma Clancy noszacej ten sam tytul. Gracz wcieli sie w postac dowodcy miedzynarodowych sil specjalnych przeznaczonych do walki ze swiatowymi ruchami terrorystycznymi. Program bedzie laczyl w sobie elementy gier strategicznych i zrecznosciowych. mk ________________________________________________________________ Kto bedzie pierwszy? USLUGI. Bank w Internecie po polsku oraz wiecej bankow daje swoim klientom dostep do kont za posrednictwem Internetu. Nic dziwnego - moze to byc nawet sto razy tansze niz obsluga w oddziale. Interesuja sie tym rowniez polskie banki. Do pierwszej transakcji w internetowym banku doszlo nieco ponad dwa lata temu. 18 pazdziernika na konto Czerwonego Krzyza w Security First Network Bank trafilo 1000 dolarow. Dzis na liscie internetowych bankow "Netbankera" jest okolo stu pozycji z calego swiata. Ponad 3 mln osob ma juz dostep do konta przez WWW. Tanio i wygodnie Klienci z kont banku udostepnianych przez WWW moga korzystac przez cala dobe. Nie musza stac w kolejkach. Operacje zajmuja im kilka minut. Dla bankow koszty obslugi elektronicznej sa znacznie mniejsze niz tradycyjnie. - Mozna oferowac szeroka game uslug dla wielu klientow za niewielkie pieniadze - - mowi agencji Reuters Philip Molyneux z Instytutu Europejskich Finansow Uniwersytetu Walii. Nieoficjalnie wiadomo, ze do uslug w WWW przymierza sie WBK i Pekao S.A. Ich nowe uslugi mialyby byc dostepne juz w pierwszej polowie tego roku. W zadnym z bankow nie udalo nam sie potwierdzic tej informacji. Ich przedstawiciele mowili, ze sklonni sa informowac jedynie o uslugach, z ktorych juz mozna korzystac. Ze wzgledu na konkurencje nie chca podawac informacji o planach. Wiadomo, ze jesli konto przez WWW udostepni jeden z bankow, to inne rowniez beda to tego dazyc. Rzecznik WBK Marek Szczepanski, zwrocil uwage, ze glowny akcjonariusz banku - Irlandzki AIB - oferuje juz uslugi za posrednictwem WWW. - Ale to nie znaczy, ze my mozemy je uruchomic na zasadzie prostego transferu technologii - - powiedzial nam Szczepanski. Slyszal, ze ktos w branzy pracuje nad podobnym rozwiazaniem. Ma ono byc oparte na technologii Informixa. Slaska jaskolka Na razie polskie banki uruchomily sobie strony WWW. Na wiekszosci z nich nie ma jednak niczego uzytecznego. Strony Pekao sa np. zapchane grafikami. Wszystko zaczyna sie od rysunku budynku banku, potem sa windy, a konkretne informacje dopiero na pietrach w regalach. Urocze. Sporo sie trzeba naklikac, zeby dojsc do jakiejkowiek informacji. A za kazdym kliknieciem trzeba sciagnac okolo 50 KB rysunku. Jedyny ratunek, to od razu przejsc do "recepcji", w ktorej znajduja sie skroty do informacji. Aktualne informacje o banku sa na stronach gieldowego BWR, Banku Handlowego czy Kredyt Banku PBI. Jedyne naprawde pozyteczne narzedzie znalazlem na stronach Banku Slaskiego http://www.bsk.com.pl. Pozwala ono na planowanie oszczedzania w kasie mieszkaniowej. Przystepujac do takiej kasy godzimy sie na oszczedzanie na mniej korzystnych warunkach aby, za kilka lat zyskac korzystnie oprocentowany kredyt. Gdybym zdecydowal sie od stycznia odkladac w kasie mieszkaniowej Banku Slaskiego po 300 zl miesiecznie, to moglbym dostac w 2001 roku 14 tys. zl kredytu. Do tego czasu zaoszczedzilbym z odsetkami 11,4 tys. Mialbym na mieszkanie 26 tys., a kredyt splacalbym do marca 2005 roku. To wszystko obliczylem w niecala minute za pomoca kalkulatora kwotowego na stronie banku. W kilka okienek wpisalem odpowiednie wartosci i nacisnalem za pomoca myszy jeden przycisk. Kalkulator wartosciowy pozwala natomiast obliczyc, ile musze oszczedzac jesli chce np. w 2001 roku kupic 100-metrowe mieszkanie placac tysiac zl za metr. Na stronie znajduje sie wersja w aplecie Javy, ktory bez problemow blyskawicznie oblicza wszystkie wartosci. Tomasz Bienias - ------------------------------------------------------ WWW.najwiecej.com INTERNET. Polska przoduje w regionie Najwiecej komputerow podlaczonych do Internetu nalezy do firm. Styczniowy raport Network Wizards podaje, ze jest to 28 procent wszystkich maszyn. Mark Lottor z firmy Network Wizards juz od 1988 roku publikuje szczegolowe dane statystyczne dotyczace komputerow podlaczonych do Sieci. Oprocz ich liczby, podaje jak wyglada podzial na tzw. domeny. Wynika z niego, w jakich krajach i do jakich organizacji nalezy najwiecej komputerow. W badaniach liczone sa tzw. hosty, czyli serwery www, poczty elektronicznej, routery i przelaczniki. Pecety internautow tez, ale nie wszystkie. Kazdy z tych komputerow oprocz numeru IP, ktory jest jego unikalnym adresem cyfrowym na swoja nazwe. Np. glowny host producenta Windows nazywa sie microsoft.com. Ostatnia czesc:.com mowi, ze nalezy on do firmy. Wedlug ostatnich badan NW, takich maszyn w Internecie jest najwiecej, bo az 8,2 z ponad 29 mln (28 proc). Znacznie mniej jest komputerow instytucji naukowych i uczelni (koncowka.edu - 5,3 mln) i firm zajmujacych sie uslugami sieciowymi (.net - 3,9 mln). Te najbardziej ogolne adresy - - razem z .gov dla instytucji rzadowych i .mil dla armii USA - dotycza 66 procent maszyn w sieci. Nalezacy do "Gazety" host nazywa sie gazeta.pl. Koncowka.pl to polska domena narodowa. Wg NW, komputerow zawierajacych ja w nazwie jest 77,6 tys. Najwiecej jest natomiast komputerow zarejestrowanych w Japonii i w narodowej domenie USA (.jp i .us - po 1,1 mln). Te ostatnie najczesciej sa wlasnoscia organizacji amerykanskich dzialajacych lokalnie - np. szkol podstawowych. Gdyby raport potraktowac jak wyscigi, Polska nie wypada tak zle na tle innych krajow postsocjalistycznych. Przed nami, i to nieznacznie, jest tylko byly Zwiazek Radziecki, a nastepne Czechy maja 52 tys. komputerow. Ukraina, Litwa czy Bulgaria nie maja nawet 10 tys. Wyniki badan mozna znalezc pod adresem: http://www.nw.com/zone/WWW/top.html. tb - ------------------------------------------------------ Firmy -.com 8.201 mln - 28 proc. Uczelnie -.edu 5.284 mln - 18 proc. Sieciowe -.net 3.944 mln 13 proc. Japonia -.jp 1.169 mln - 4 proc. Armia USA -.mil 1.099 mln - 4 proc USA-lokalne -.us 1.077 mln - 4 proc. Inne 28 procent - ------------------------------------------------------ Visa Yahoo! Marka Yahoo!, znanego katalogu WWW znalazla sie na nowej karcie Visa Platinum. Firmy wydajace karte gwarantuja uzytkownikom zwrot pieniedzy, gdyby zdarzylo sie, ze z ich rachunkow skorzystaja hakerzy. Karte wspolnie z Yahoo! zaprezentowal First USA - bank obslugujacy okolo 40 mln kart kredytowych. Karty mozna uzywac rowniez przy tradycyjnych zakupach. Do zainteresowania karta kusza promocyjne oplaty za korzystanie, oprocentowanie, nagrody za zakupy w Sieci. Za kazdego wydanego dolara wlasciciel karty dostaje 1 punkt. Za 1,4 tys. punktow moze miec plyte CD. Wlasciele kart beda mogli sprawdzac stan swojego konta za posrednictwem WWW, gdy wprowadza swoj identyfikator i kod dostepu. Rachunek i system platnosci jest zabezpieczony przed wlamywaczami. Gdyby jednak na rachunku znalazly sie nie autoryzowane oplaty, ich koszty pokryja wydawcy kary. tb - ------------------------------------------------------ Wprowadza JTT HSBC zostalo doradca finansowym wybierajacej sie na gielde firmy JTT Computer. Liderem Konsorcjum Doradcow, z ktorym podpisala ona umowe jest HSBC Investment Services. Biuro maklerskie HSBC Guziejewski & Albrecht bedzie pelnic role oferujacego, a jedna z najwiekszych firm prawniczych w Europie - Cameron McKenna - bedzie doradca prawnym wroclawskiej spolki. Firmy przygotuja prospekt emisyjny, pomoga okreslic wielkosc i strukture oferty. Przygotuja tez krajowa kampanie promocyjna emisji. HSBC zorganizuje konsorcjum biur maklerskich oraz bedzie obslugiwac subskrypcje akcji. JTT planuje emisje akcji na IV kwartal. tb - ------------------------------------------------------ Uspiona NASA Komputery amerykanskiej agencji kosmicznej NASA zostaly unieruchomione przez nieznanego hackera. Nie wlamal sie do sieci, lecz zaatakowal je niewielkim programikiem, ktory "zawiesza" komputer. Zaatakowane komputery pracowaly na Windows NT. Program - - "New Tear" wykorzystuje znana juz wczesniej dziure w obsludze internetowego protokolu TCP/IP Microsoftu. Jest to mutacja znanego wczesniej WinNuka (opisywalismy go w KiB). Zaatakowany komputer po prostu sie zawiesza - zostaje wyswietlony niebieski ekran, zwany w Internecie "Niebieskim ekranem smierci". Teoretycznie, zawieszenie nie powoduje zadnych zniszczen, ale w praktyce moze doprowadzic do utraty przetwarzanych w danej chwili danych. Administratorzy z NASA, twierdza, ze nic sie nie stalo i wystarczylo ponowne uruchomienie serwerow. Przerwa byla tak krotka, ze uzytkownicy sieci w wiekszosci przypadkow nawet jej nie zauwazyli. Sprawe potraktowano jednak bardzo powaznie, poniewaz atak na komputery NASA, wykorzystywal nowo technologie omijania zabezpieczen w systemie Windows NT. Microsoft natychmiast zareagowal i obiecal dostarczenie "laty". Jest ona pod internetowym adresem: http://www.microsoft.com/security. Sprawa zajala sie najprawdopodobniej FBI. Atak hackera, jest przestepstwem w mysl amerykanskiego prawa, zagrozonym kara wiezienia. sms - ------------------------------------------------------ Dziurawa siec Pentagonu W wyswietlanym przed laty filmie "Gry wojenne" nastoletni hacker wlamal sie do wojskowego komputera i o maly wlos nie wywolal nuklearnej wojny. Teraz scenariusz sie powtorzyl, tyle ze bez az tak dramatycznych konsekwencji. Pod koniec lutego na zwolanej w Departamencie Obrony USA konferencji, sekretarz John Hamre ujawnil, ze przez dwa tygodnie wojskowe komputery byly nekane przez nieznanych hackerow. Pod obstrzalem znalazly sie sieci Sil Lotniczych oraz marynarki. Wedlug samego Hamre'a byl to "najlepiej zorganizowany i systematyczny" ze wszystkich atakow, jaki przezywal dotad Pentagon. Na dodatek byl to rowniez atak udany. Hackerom udalo sie wejsc do systemu i dobrac do niektorych dokumentow. - - Ale wylacznie nieutajnionych - uspokajal sekretarz. Wiecej szczegolow nie podal, zaslaniajac sie "dobrem sledztwa". Powiedzial tylko, ze jego zdaniem nie mialo to zadnego zwiazku z planowana interwencja zbrojna USA w Iraku. Wedlug niego byla to raczej sprawka ludzi, ktorzy chca udowodnic, ze zadne zabezpieczenia im niestraszne. Pare dni pozniej wspolpracujaca w tej sprawie z Pentagonem FBI wpadla na trop domniemanych hackerow. Podejrzani to dwaj nastoletni uczniowie z kalifornijskiego miasta Cloverdale. Jak donosila lokalna gazeta, The San Francisco Chronicle, agenci FBI nakryli nawet jednego z chlopcow na goracym uczynku. W czasie, gdy skladali mu nieoczekiwana wizyte, chlopak wlasnie "zwiedzal" siec Pentagonu. Co ciekawe, nie zostal zatrzymany. FBI zajela jedynie nalezacy do niego komputer. Czy rzeczywiscie ta dwojka potrafila rozpracowac system Pentagonu - jest jeszcze sprawa otwarta. Powatpiewa w to wielu komentatorow. Zdarzenie sprowokowalo tez krytyczne uwagi pod adresem samego Pentagonu. A zwlaszcza zatrudnionych tam specow od sieci i zabezpieczen. - Jesli to trwalo pare tygodni, i oni przez ten czas nie potrafili sobie z tym poradzic, znaczy to, ze ich umiejetnosci sa zadne - cytuje opinie fachowca magazyn "Wired". Niektorzy zwietrzyli nawet intryge, majaca na celu pozyskanie pieniedzy na nowe komputerowe inwestycje Pentagonu, zwlaszcza na rozbudowe systemu zabezpieczen. Dorota Gut ___________________________________________________ To ja sie wlamalem Wyznania hakera Buszowalem po 400 wojskowych komputerach. Widzialem tam nawet tajne dokumenty, choc sie w nie nie zaglebialem. Rewelacje te pochodza z wywiadu, jakiego udzielil magazynowi Wired nieznany haker, podajacy sie za sprawce niedawnego wlamania do sieci Pentagonu. Dziennikarze magazynu rozmawiali z nim przez 90 minut za posrednictwem IRC-a. Haker nie chcial ujawnic swoich personaliow ani narodowosci. Laczyl sie spoza USA. Podal tylko swoj przydomek - Analyzer. Powiedzial tez, ze jest bylym konsultantem do spraw bezpieczenstwa sieci. Przyznal sie do zwiazkow z grupa izraelskich hackerow, Israeli Internet Underground. Analyzer wyjasnil na poczatku, dlaczego w ogole postanowil sie ujawnic. - Nie chcialem, aby zamkneli niewlasciwe osoby - - tlumaczyl. Mial tu na mysli dwoch nastolatkow z Kalifornii, ktorych FBI oskarzylo o wlamanie. Okreslil ich jednak takze jako swoich "uczniow" w hakerskim rzemiosle i wyjawil, ze pracowali na jednym z jego kont. Stwierdzil, ze udalo mu sie zdobyc uprawnienia administratora i przejac kontrole nad serwerami internetowymi bazy lotniczej w Panamie, serwerem NASA i laboratorium wojskowego w Kalifornii. Potem instalowal na nich swoje wlasne tajne konto, z ktorego mogl korzystac nawet po zmianie hasla, chroniacego prawa administratora. Przegladal zgromadzone tam dokumenty, w tym podobno takze tajne. Zaprzeczyl tym samym twierdzeniom fachowcow od zabezpieczen, ktorzy po ujawnieniu faktu wlaman twierdzili, ze dostep do wszystkich tego typu materialow nie jest mozliwy z poziomu serwera internetowego. Analyzer wyjasnil, ze motywem wszystkich tych dzialan byla chec sprawdzenia sie, rzucenie wyzwania administratorom i stawianym przez nich barierom. W innym wywiadzie, przeprowadzonym przez Johna Vranesevicha (szefa grupy AntiOnline, zajmujacej sie problemami bezpieczenstwa), powiedzial tez, ze przewaznie robi "wiecej dobrego niz zlego", bo wykrywa dziury w systemie i zawiadamia o tym administratorow. W sporadycznych przypadkach, jesli napotka wrogo nastawionego rozmowce, robi jakas zlosliwosc - np. zmienia wyglad internetowej strony. - Nienawidze, kiedy oni (administratorzy) udaja wszechwiedzacych bogow" - wyjasnil. Analyzer wyjawil mu tez, ze mysli o zakonczeniu swojej hakerskiej kariery i rozwaza pomysl pracowania "dla drugiej strony". Podczas rozmowy z Analyzerem Vranesevich probowal go namierzyc. Bezskutecznie. Dorota Gut - ------------------------------------------------------ Na piecset sposobow SHAREWARE. Po co sie meczyc W wersji trzeciej okienek mielismy do dyspozycji Rejestrator makr. Program ten umozliwial zautomatyzowanie dowolnych czynnosci w niemalze kazdej aplikacji. W Windows 95 tworcy systemu "zapomnieli" o tym pozytecznym narzedziu. Keyboard Express wynagrodzi ten brak. Mamy oto do dyspozycji prawie piecset kombinacji klawiszowych, ktorym mozemy przypisac dowolna sekwencje polecen wydawanych z klawiatury. Takie makro moze swym dzialaniem obejmowac tylko jeden program lub cale srodowisko. To zalezy od jego przeznaczenia. W jednym makrze moze sie znalezc ciag pieciu tysiecy komend klawiaturowych, co pozwala na najbardziej wyrafinowane zastosowania. Najczesciej bedziemy jednak uzywac tych najprostszych. W aplikacjach, ktore nie maja takich funkcji, mozemy jedna kombinacja klawiszy wstawiac aktualna date, godzine, wlasny podpis, dowolne symbole lub wiekszy fragment tekstu. Makro moze uruchamiac dowolne programy. Co prawda, mozna to robic i bez Keyboard Express, gdyz jest to funkcja wbudowana w Windows. Nie mozna natomiast w okienkach automatycznie uruchamiac progamu o okreslonej godzinie lub w stalych odstepach czasu. Jezeli nie posiadasz pakietu Plus!, takze mozesz ustawic czestotliwosc uruchamiania programu Scandisk lub Defragmentatora dyskow. Dzieki bardzo przejrzystemu interfejsowi, stworzenie makra zabiera tylko krotka chwile. Nazwa: keybexpr.zip Dl.:468 kB Sr.: Windows 95 Status: shareware Zrozumiec Internet Neotrace jest programem, ktory pozwoli zobaczyc Internet "od srodka". Oprocz walorow edukacyjnych, w pewnym zakresie bedzie przydatny dla specjalistow, lokalizujacych problemy z Siecia. Akcja uzytkownika ogranicza sie do wpisania adresu URL dowolnego komputera na swiecie. Neotrace pokaze cala droge laczaca twoj komputer z miejscem docelowym. "Droga" oznacza tu wszystkie komputery, przez ktore biegnie polaczenie. Mozemy zobaczyc adresy internetowe i numery IP (unikalne dla kazdej maszyny wlaczonej do Internetu), lokalizacje geograficzna i krotka informacje o miejscu (np. uniwersytet w USA). Program potrafi rozroznic i pokazac, czy dany wezel jest tylko zwyklym komputerem, dostawca Internetu, czy tez czescia tzw. backbone'u czyli "kregoslupa" sieci Internet. Najwiekszym walorem programu jest zapewne szata graficzna. Schemat polaczenia nie pozostawia watpliwosci "co i gdzie" - - od komputera stojacego w domu, przez Twojego dostawce (z ktorym laczysz sie przez modem), serwer DNS (serwer nazw domenowych), az do celu. Natura najwiekszej sieci na swiecie jest taka, ze kazde polaczenie moze przebiegac przez inne wezly. Daje to swietna lekcje pogladowa i pozwala latwiej zrozumiec jej dzialanie. Nazwa: neotrc10.zip Dl.:318 kB Sr.: Windows 95/NT Status: shareware Przezyj to raz jeszcze Nie wierze, Drogi Czytelniku, bys nie znal gry Pac Man. Mam nadzieje, ze zgodzisz sie ze mna, ze zasluguje na okreslenie mianem "kultowej". WinPac 2 to najnowsze wcielenie tej sympatycznej gry. Zasad przedstawiac nikomu chyba nie trzeba. Wersje dla Windows wyroznia bardzo przyjemna grafika, a takze dolaczony edytor poziomow. Grac mozna samemu lub we dwoje. W wolnej chwili. Nazwa: winpac2.exe Dl.: 1,44 MB Nazwa: winpac2.r00 Dl.: 280 kB Sr.: Windows 95 Status: shareware Marcin Swat Opisywane w naszej rubryce programy mozecie skopiowac od wtorku do piatku w godzinach od 10 do 17 w naszych oddzialach w Katowicach - Biuro Ogloszen "Gazety w Katowicach" (pl. Oddzialow Mlodziezy Powstanczej 1), w Krakowie (ul. Szewska 5, I p.). Mieszkancow Tarnowa (ul. Krakowska) oraz Nowego Sacza (ul. Jagiellonska) zapraszamy w srode pomiedzy 15 a 16 do filii "Gazety" w tych miastach. Programy sa dostepne w Internecie pod adresem: http://www.krak.gazeta.pl/kib/shareware. Zapraszamy Was do przesylania swoich programow. ------------------------------------------------------ Nie wypada dukac SYSTEMY ROZPOZNAWANIA MOWY Aby porozmawiac z komputerem, nalezy go nauczyc rozpoznawac nie tylko poszczegolne slowa, ale rowniez oddzielac mowe od zaklocen otoczenia. Rzadko zdarza sie, aby czlowiek przebywal w pomieszczeniu, gdzie panuje absolutna cisza. Piszac ten artykul slysze odglosy samochodow, cwierkajacych ptakow, kroki domownikow. Wszystko to powoduje, ze nie moglbym, uzywajac prostego systemu rozpoznawania mowy podyktowac mojego tekstu komputerowi. Na poczatku lat 90. w IBM Research rozpoczeto prace nad sposobami oddzielania mowy od zewnetrznych zaklocen. Waznym etapem bylo "nauczenie" komputera identyfikacji mowiacego, a wlasciwie jego glosu. Powstal model glosu tzw. voice font - czyli czcionka glosowa. Znajac ja - glos kazdego z nas ma przeciez swoja barwe, ton, tempo - mozna wyodrebnic go z otaczajacego swiata dzwiekow i poddac dalszej obrobce. Wspolczesne systemy rozpoznawania mowy jak np. IBM-owski ViaVoice potrafia juz po kilku zdaniach "nauczyc" sie glosu lektora. Jak nauczyc komputer sluchania? Wyodrebnienie podstawowych dzwiekow, z grubsza rzecz biorac, jest juz technologia opanowana. Jednak kolejny etap, czyli polaczenie ich w calosc oraz przypisanie odpowiednim slowom, sprawia wiele problemow i jest jedna z przyczyn, dla ktorej systemy rozpoznawania mowy nie daja nam 100-proc. pewnosci. Poczatkowo probowano trenowac system. Czlowiek, ktory mial go uzywac np. do dyktowania, musial czytajac odpowiedni tekst, "nauczyc" komputer wlasnej mowy. Proces ten w zaleznosci od wielu czynnikow np. szybkosci mowienia, jakosci mikrofonu, zaklocen zewnetrznych trwal nawet do godziny, a i tak nie gwarantowal, ze pozniejsze rozpoznawanie bedzie dokladne. Pierwsze systemy rozpoznawania mowy, jak np. znany Dragon Dictate wymagaly, aby lektor wypowiadal pojedyncze wyrazy w niewielkich przerwach pomiedzy kazdym slowem. Przerwa byla potrzebna programowi po to, aby przede wszystkim wiedziec kiedy konczy sie slowo i miec czas na jego zinterpretowanie. Takie dukanie jest nienaturalne i troche smieszne. Dlatego naukowcy postawili sobie cel: czlowiek mowi normalnym glosem, a komputer to interpretuje. Najwazniejsza statystyka Kiedys slowa, ktore mowilismy do komputera porownywalo sie z fonemami, takim komputerowym slownikiem dzwiekow dla danego jezyka. Dzis te metode nieco zmodyfikowano i tworzy sie tzw. prototypy, czyli dzieli mowe na charakterystyczne dzwieki, ktore oczywiscie sa inne dla roznych jezykow. Wystarczy posluchac jak mowia Arabowie, Anglosasi, Chinczycy czy Slowianie, by zrozumiec o co chodzi. Prototypy sa podobne do fonemow, ale zawieraja duzo wiecej szczegolow. Uzywa sie ich do tworzenia akustycznego modelu poszczegolnych slow, z ktorych tworzony jest "slownik". To jednak nie koniec problemow. Dlaczego? Albowiem sa jezyki jak np. mandarynska odmiana chinskiego, w ktorym jeden i ten sam dzwiek w zaleznosci od intonacji i akcentu oznacza zupelnie rozne slowo! Przykladem, ktory podali naukowcy z IBM Research podczas specjalnego pokazu dla dziennikarzy w Monachium jest chinskie slowo "ma" oznaczajace miedzy innymi slowo: "matka", "kon", "pytanie", ale takze "przeklenstwo" i "szorstki". W takiej sytuacji nie wystarczy wylapanie slowa, ale trzeba je zinterpretowac. Stosuje sie do tego przewaznie metody statystyczne. Jedna z nich jest "ukryty model Markova". Metoda z grubsza polega na porownaniu analizowanych prototypow (dzwiekow) z podobnie brzmiacymi, ktore wypowiedzieli rdzenni mieszkancy. Gdy prototyp jest wyodrebniony i polaczony z innymi w przypuszczalne slowo, nastepuje porownanie powstalego slowa, skladajacego sie z prototypow z pisanymi (slowami), ktore sa w slowniku programu. Tutaj tez nie obeszlo sie bez problemow, poniewaz zarowno w chinskim, jak i np. w jezyku angielskim sa slowa, ktore tak samo brzmia (albo bardzo podobnie), ale maja rozne znaczenie. W tym przypadku program musi analizowac caly slownik i miedzy innymi na podstawie czestotliwosci i prawdopodobienstwa wystepowania poszczegolnych slow, otoczenia w jakim wystepuja (innych slow) wybrac te, ktore sa wedlug niego najlepsze. Biznesmen juz pogada Pomimo ze mozna dzis juz rozmawiac z komputerem normalnym jezykiem - bez pauz i przerw - to nie mozna z nim rozmawiac na kazdy temat. Problem tkwi w zasobach slownikowych. Systemy do rozpoznawania slow maja zastosowanie w konkretnej sytuacji. Na przyklad, moze to byc program do tworzenia korespondencji biznesowej. Dostosowany do takiej grupy odbiorcow program potrafi rozpoznawac mowe ciagla. Naukowcy zapewniaja, ze powstana systemy, ktore beda potrafily rozpoznawac mowe nie tylko profesjonalnego lektora, ale rowniez wyrazenia mowione z silnym akcentem, albo przez osoby, ktore mowia niezbyt dobrze w danym jezyku. Na to jednak przyjdzie poczekac kilka lat. Stanislaw M. Stanuch - ------------------------------------------------------ Historia 1950 - Lucent oraz IBM rozpoczynaja prace badawcze nad rozpoznawaniem mowy 1960 - 1970 - podczas Wystawy Swiatowej IBM po raz pierwszy pokazal system, ktory rozpoznaje dzwieki. Stworzono metody, ktore pozwalaly komputerowi wyszukiwac zadane dzwieki i zapamietywac je do porownania i analizy. Rozpoczeto stosowanie metod statystycznych do rozpoznawania mowy. 1980 - 1984 - IBM zademonstrowal pierwszy system do rozpoznawania mowy. Potrafil rozpoznac jedynie 5 tys. slow i robil to z dokladnoscia 95 proc. 1987 - zwiekszono slownik do 20 tys. znakow, a wielki komputer zredukowano do specjalistycznej karty. 1989 - nowy system opracowany przez IBM moze uczyc nowych slow. 1990 - 1992 - IBM wprowadza pierwszy komercyjny system do rozpoznawania mowy (Speech Server Series). 1993 - IBM wprowadza pierwszy system rozpoznawania mowy dla popularnych pecetow. Dziala na 486 z OS/2. Przy jego pomocy mozna dyktowac z szybkoscia 80 slow/minute. 1996 - IBM wprowadza nowy system dyktowania - VoiceType 3.0, ktory potrafi juz rozpoznawac wypowiadane ciagla mowe. 1997 - program IBM Via.Voice jest pierwszym, ktory odniosl komercyjny sukces. Wedlug IBM sprzedano go w ponad 2 mln sztuk. sms Na podstawie materialow IBM i innych - ------------------------------------------------------ Spozniony do nieba? Sekta Heaven's Gate W marcu ub. roku popelnilo samobojstwo 39 czlonkow sekty Heaven's Gate. Niedawno dolaczyl do nich pozostaly przy zyciu czlonek grupy, 55-letni Charles Humphrey. Przez rok od tamtej tragedii dbal o internetowa strone sekty. Wyglaszal tez odczyty na temat ideologii grupy. Humphrey nie pozostawil watpliwosci co do motywow samobojstwa. Ubrany byl identycznie jak uczestnicy tamtego wydarzenia. Okryl sie narzuta z napisem: "Heaven's Gate - the Away Team". Pare dni wczesniej wyslal do corki list. Wyjawil w nim zamiar pozbawienia sie zycia. Jak ujawnila policja, nie byla to pierwsza samobojcza proba Humphreya. Podobna, tyle ze nieskuteczna, podjal w maju ub. roku wraz z innym czlonkiem sekty. Obaj przeslali wtedy do CNN tasme wideo - jego towarzysz wyrazil tam nadzieje, ze jeszcze zdaza na statek kosmiczny podazajacy za kometa Hale-Boppa, i spotkaja sie na jego pokladzie z reszta sekty. DoG - ------------------------------------------------------ Nie ucz sie jezykow obcych! NATURAL COMPUTING. Rozpoznawanie gestow i mowy Wyobrazcie sobie swiat, w ktorym porozumiewanie sie z komputerem jest tak proste, jak rozmowa z najlepszym przyjacielem. Komputer bedzie Cie slyszal, widzial i odpowiadal na Twoje zyczenia - mowil Mark Lucent z IBM podczas prezentacji dla dziennikarzy, ktora odbyla sie pod koniec lutego w Monachium. Stojac przed sciana, na ktorej wyswietlany byl obraz z komputera, Lucent robil rzeczy nieprawdopodobne. - Pokaz mi molekule proteiny - powiedzial do "sciany" - i po chwili na ekranie pokazal sie obraz molekuly. Zlap ja i przenies tutaj - ciagnal dalej przesuwajac w lewo reke. Oczywiscie komputer poslusznie wykonal jego polecenie. Nastepnie powiedzial: "daj mi swiat". Myslalem, ze sie przeslyszalem, ale po chwili pokazala sie kula ziemska. Lucent wykonujac na przemian ruchy reka oraz wydajac slownie polecenia - przesuwal ja po obrazie wyswietlanym na scianie. - Komputer wyodrebnia z widzianego przez kamere obrazu czlowieka, tylko zarys postaci i na tej podstawie interpretuje jego ruchy. Rozumieniem slownych polecen zajmuje sie ViaVoice - - program do rozpoznawania mowy - mowil zupelnie spokojnie Lucent, tak jakby opowiadal przepis na szarlotke. No, przeciez to takie proste! Wyprawa do wnetrza mrowki Technologia, ktora reklamowana jest jako uzywanie komputera bez: klawiatury, monitora, myszy, kabli ma byc zastosowana tam, gdzie chcielibysmy poruszac sie po swiecie nie istniejacym lub bardzo od nas odleglym. Na przyklad IBM wyobraza sobie, ze kiedys beda klasy szkolne, ktorych uczniowe w ten wlasnie sposob beda poruszac sie po nieznanych miastach, sklepach i organizmach. Po Lucencie swoja wizje przedstawiala Sue Medeiros, zajmujaca sie automatycznym tlumaczeniem przez komputer tekstow z jednego jezyka na inny. Medeiros, germanistka oraz informatyk jest jednym z tworcow Webtranslatora - programu, ktory automatycznie tlumaczy strony WWW, e-mail oraz kazdy inny tekst na rozne jezyki. Na ekranie pojawia sie przegladarka Netscape i Sue wczytuje strone laboratorium IBM. Podczas laczenia sie z serwerem, ekran dzieli sie na dwie czesci - w jednej jest tekst oryginalny, a w drugiej jego tlumaczenie na niemiecki. Caly proces tlumaczenia jest praktycznie niezauwazalny - dzieje sie podczas sciagania strony. - Zarowno AltaVista, jak i WebTranslator dzialaja podobnie. Roznica jest tylko taka, ze AltaVista tlumaczy jedynie strony WWW, a nasz WebTransaltor praktycznie wszystko i robi to w czasie rzeczywistym - powiedziala mi po prezentacji Medeiros. System tlumaczacy potrafi nie tylko wlasciwie dobrac slowa, ale rowniez przetlumaczone zdania sa zgodne z gramatyka danego jezyka. Medeiros twierdzi, ze z tradycyjnym jezykiem program nie ma problemow, gorzej, gdy czlowiek, szczegolnie w poczcie elektronicznej uzywa skrotow lub wyrazen slangowych i to glownie z dziedziny komputerowej. Takich slowek jest mnostwo i ciagle powstaja nowe. Tlumacz w telefonie Kiedys zapewne dojdzie do polaczenia dwoch technologii - - rozpoznawania mowy i tlumaczenia na inne jezyki. Mozna sobie wowczas wyobrazic, ze nauka jezyka obcego bedzie hobby. Producenci telefonow dostarczac je beda z programami do tlumaczenia w czasie rzeczywistym. W podobne gadzety wysposazone beda telewizory, radioodbiorniki itp. Kazdy bedzie wiec mowil swoim naturalanym jezykiem, a jego rozmowca bedzie to doskonale rozumial. Obcy jezyk potrzebny bedzie byc moze jedynie w kontaktach bezposrednich. Choc pewnie predzej czy pozniej i to zapewne zostanie rozwiazane. Tlumacze straca prace, a nam sie bedzie zylo latwiej - pytanie tylko, czy przyjemniej? Stanislaw M. Stanuch - ------------------------------------------------------ Palmer: nie znikamy WIEDEN. Plany Digital Equipment Corp. Bedziemy nadal rozwijac wszystkie dotychczasowe produkty Digitala. Compaq nie wydal 10 mld dolarow tylko po to, by przejac naszych klientow - mowi Robert Palmer, szef Digitala. Palmer nie uchyla sie od odpowiedzialnosci za upadek Digitala. - - Nie da sie przewidziec przyszlosci - mowi. Uwaza, ze mariaz z Compaqiem bylo najlepszym rozwiazaniem dla wszystkich. Polaczenie firm, ktore ma trwac od 6 do 8 miesiecy i na pewno bedzie trudne. Wg Palmera, nie nalezy spodziewac sie wiekszych zwolnien. - Potrzeba coraz wiecej specjalistow, ktorzy beda pomagac naszym klientom - twierdzi Palmer. Zaprzeczyl informacjom, jakoby Compaq i Digital mialy przygotowac w ciagu trzech lat specjalny spsob przejscia z systemu OpenVMS na Windows NT. - Bedziemy rozwijali OpenVMS, natomiast jesli klienci beda chcieli migrowac na WindowsNT, ulatwimy im to zadanie. Obecnie nie ma jednak finansowego uzasadnienia, aby dokonac takiej zmiany - uspokajal szef Digitala. Stanislaw M. Stanuch, Wieden - ------------------------------------------------------ Zamiast sie wsluchiwac Komputer, ktory mysli? Chce jutro leciec z Bostonu do Nowego Jorku - powiedzial David Nahamoo z IBM do swojego komputera. Po chwili w oknie Netscape Navigatora ukazala sie sie lista mozliwych lotow. Tak dziala prototyp jednej z aplikacji, w ktorych wykorzystywana bedzie technologia rozpoznawania mowy. Pokazywano ja w Monachium pod koniec lutego na pokazie dla dziennikarzy. Komputer Nahamoo, ot zwykly notebook 486, nie tylko poprawnie rozszyfrowal to co powiedzial lektor, ale rowniez zrozumial! Zaczyna sie skromnie Przewiduje sie, ze, dopiero raczkujacy, rynek oprogramowania wykorzystujacego rozpoznawanie mowy bedzie sie szybko rozwijal. Na razie wedlug Voice Information Associates, na calym swiecie w 1997 roku sprzedano oprogramowanie tego typu za jedynie 245 mln USD i sa to raczej ostrozne szacunki. Dawno, dawno temu... Juz dzis jest mnostwo praktycznych zastosowan dla systemow rozpoznawania mowy. Czesto korzystaja z nich firmy telekomunikacyjne. Lucent Technologies sprzedaje program rozpoznawania mowy dla operatorow (call centers) i bankow. Komputery zastepuja prace armii ludzi. UPS, znana poczta kurierska poczatkowo wprowadzila sledzenie przesylek poprzez Internet. System ten z radoscia przyjeli klienci, bo jest tani, szybki i wygodny. Idac za ciosem, zdecydowano sie na podobne rozwiazanie, ale sterowane oprogramowaniem do rozpoznawania mowy stworzonym przez niewielka firme Nuance Communications. Obydwa systemy o 2/3 obnizyly koszty pracy serwisu dla klientow. Na rynku sa bardzo rozne rozwiazania - od prostych, ale skutecznych i efektownych, po skomplikowane, wielozadaniowe giganty. Na przyklad Jupiter, ktory informuje o pogodzie, czeka az padnie nazwa miasta, lub jakis inne charakterystyczne slowo klucz dotyczace pogody w danym regionie i dopiero na tej podstawie podaje informacje. Naukowcy opracowuja rowniez o wiele bardziej interesujace z punktu widzenia naukowego projekty. Jeden z nich praktycznie na ukonczeniu, pokazany przez Namahoo w Monachium, potrafi wykonac za nas nasluch stacji telewizyjnych i radiowych. Multimedialny serwer ma zapisany w pamieci dziennik CNN, fragment rozgrywek pilkarskich itp. Na rozkaz czlowieka, potrafi ze zgielku stadionu, towarzyszacego relacji pilkarskiej, wydobyc slowa komentatora i zapisac je w normalnym tekscie. Jeszcze bardziej efektowne jest przeszukiwanie dziennika CNN. Namahoo podal kilka slow kluczowych i kazal je znalezc w wypowiedzi spikera. Po chwili na ekranie ukazal sie tekst z zaznaczonymi wyrazami. Wystarczylo kliknac na odpowiedni fragment, by go uslyszec. W rzeczywistosci to taka madrzejsza AltaVista, tyle ze w pelni multimedialna. Mozna latwo wyobrazic sobie zastosowanie takiego programu. Na przyklad dziennikarze zamiast wsluchiwac sie w rozne serwisy informacyjne, zleca to komputerowi, a nastepnie przegladna tylko naglowki informacji, lub przeszukaja baze danych. Predzej czy pozniej w ten sposob "prewencyjnie" podsluchiwany bedzie Internet - wystarczy indeksowac jego warstwe multimedialna i kazac wyszukiwac okreslone slowa! Gadajaca przegladarka Przyjaciele niewidomego Chieko Aksakawa, japonskiego uczonego z IBM w Tokio, zrobili mu gadajaca przegladarke Internetu! Zamknijcie oczy i sprobujcie wyobrazic sobie zeglowanie po Internecie za pomoca takiego programu. Co z tego, ze program przeczyta glosem cyborga zawartosc strony, jesli nie bedziemy mogli sie po niej poruszac. Koledzy Aksakawy pomysleli i o tym. Program "wyglaszajac" zawartosc strony, wymawia odnosniki do innych stron WWW. Pojawila sie juz wersja komercyjna tego programu. Uzywa go kilka tysiecy niewidomych Japonczykow. Wkrotce ma pojawic sie w wersji dla jezyka angielskiego. Przyklad ten pokazuje, ze jest potezny rynek dla zastosowania technologii rozpoznawania mowy. Paradoksalnie jednak, wraz z coraz wiekszym rozwojem rynku, na tego typu technologiach, mniej beda zarabiali ich tworcy, a wiecej ci, ktorzy je wykorzystaja w produkowanych przez siebie urzadzeniach. Tak bylo z telewizorami, magnetowidami, pecetami. Stanislaw M. Stanuch - ------------------------------------------------------ PRZECZYTALISMY Nie ma granic czasu i przestrzeni FRAGMENT ARTYKULu KRZYSZTOFA KROLA I WIOLETTY NOWACKIEJ "CYBERWIZYTOWKI" Z "Wprost" Jacek Santorski, wydawca i psycholog na swojej angielskojezycznej wizytowce umiescil adres poczty elektronicznej. - W biznesie wydawniczym e-mail to koniecznosc. Przekonali mnie do tego zagraniczni kontrahenci, dla ktorych [jest] to oszczednosc czasu i pieniedzy - mowi Santorski. [...] Rezyser Jaroslaw Zamojda ma dwa adresy poczty elektronicznej: prywatny i firmowy. - - Lacznosc elektroniczna jest plynna; tu zacieraja sie roznice czasu i przestrzeni. Ostatnio pracuje nad nowym scenariuszem wspolnie z kolega z Los Angeles i nie musze sie martwic o to, ktora tam jest godzina. Kiedy on wstaje odpowiada na moje uwagi, a ja z kolei kontynuuje dialog. Co dzien spedzam przy poczcie okolo godziny - tlumaczy Zamojda." wybral tb - ------------------------------------------------------ Dobra Opera, ale.. Pare uwag do przegladarki Opera 2.xx 3.xx. (www.operasoftware.com). O tym, ze jest ogolnie dobra nie bede sie rozpisywal. Zwrocilem uwage na niedostosowanie do narodowych kodow liter, co objawialo sie zawieszeniem pracy programu przy wczytywaniu niektorych polskojezycznych stron. Aby temu zaradzic nalezy zmienic format liter w "Preferences|Font and.." na wersje CE w Wind3.xx lub w W'95 wybrac styl Srodkowoeuropejski. Mozna sprobowac zainstalowac czcionki ISO, choc takiej zmiany nie testowalem. Dodatkowo duza czesc stron WWW nie uzywa formatu ISO. Marcin Danilewicz - ------------------------------------------------------ Linux pokazal katastrofe SYSTEMY. To nie NT, to w Linuxie tonie Komputery z procesorami Alpha wyposazone w system Linux uzywane byly przez firme Digital Domain do stworzenia efektow specjalnych w "Titanicu". To moze obalic argumenty osob sceptycznych wobec systemu. Linux jest darmowym systemem operacyjnym opartym na Uniksie i rozwijanym przez programistow z calego swiata. Digital Domain to studio efektow specjalnych z Kalifornii. Powstaly w nim m.in. "Wywiad z wampirem", "Prawdziwe klamstwa" Apollo 13" czy "Gora Dantego". Daryll Strauss, inzynier z firmy opisal proces produkcji "Titanica" w artykule zmieszczonym w "Linux Journal". Do krecenia wielu scen filmu uzywane byly miniatury statku. Niektore ujecia skladane byly z roznych elementow: oceanu, ludzi, ptakow, dymu itp. Czesc z nich powstala w komputerze: artysci fotografowali je z roznych stron a zdjecia wykorzystywali do tworzenia animacji. Do procesu tworzenia kolejnych klatek "sztucznego" obrazu Digital Domain wykorzystala siec wspolnie pracujacych szybkich stacji roboczych. Kupila 160 komputerow, z ktorych 105 obslugiwal Linux, a reszte Windows NT. Do pracy potrzebna byla jeszcze szerokopasmowa szybka siec komputerow (Ethernet 100 Mbps) i dostep do duzej pamieci (5 terabajtow). Komputery staly w jednym pokoju podlaczone do centralnego ekranu, klawiatury i myszy. Operator pracowal na dowolnej maszynie z jednej konsoli. Wykonywaly razem 400 mld instrukcji na sekunde. Co ciekawe, sercem komputerow nie byly procesory Intela, tylko Alphy Digitala taktowane czestotliwoscia 433 MHz. Procesory maja duza wydajnosc obliczeniowa, a wyposazone w nie systemy dobrze nadaja sie do laczenia z sieciami i oferuja duzo pamieci po atrakcyjnych cenach - napisal Strauss. Informatycy z D2 musieli jeszcze zdecydowac, jaki wybrac system operacyjny. W gre wchodzily Windows NT, UNIX Digitala i Linux. System Microsoftu odpadl, bo nie ma dla niego standardowej aplikacji potrzebnej przy pracy, a normalnie dzialajaca na sprzecie Silicon Graphics. Poza tym NT nie moglo np. obslugiwac protokolu NFS, ktory pozwala na dostep do plikow znajdujacych sie na komputerach podlaczonych do sieci jakby byly lokalnie. Ograniczeniem Uniksa byly koszty i brak elastycznosci. System mial tez klopoty z komunikacja z wykorzystywanymi w pracy serwerami plikow dzialajacymi w NT. Najmniej problemow przyniosl Linux. Mozna go dostosowywac do swoich potrzeb, poniewaz kod zrodlowy jest powszechnie dostepny. Natomiast Linux wymaga, przy takim zastosowniu, sporej wiedzy. Pewne problemy wynikaly ze wspolpracy systemu z procesorami Alpha. - Linuxy pracowaly niewiarygodnie dobrze, a ryzyko sie oplacilo - stwierdzil Strauss. Od czerwca do sierpnia zeszlego roku powstalo ponad trzy tysiace klatek filmu. System dzialal non stop 24 godziny na dobe. Wiele z maszyn nie przerywalo pracy przez ponad miesiac. Przy produkcji filmu uzywana byla dystrybucja Linuxa Red Hat 4.1. Tomasz Bienias - ------------------------------------------------------ Internet za trudny dla Wlochow? Telefon komorkowy najlatwiejszy Wiekszosc Wlochow zywi obawy wobec nowych mediow takich, jak Internet, CD-Rom-y, platna telewizja cyfrowa - wynika z sondazu przeprowadzonego przez instytut Eurisko. Sondazem objeto tysiac gospodarstw domowych. Ankietowanych wybrano z 30-proc. populacji osob, ktore wedlug Eurisko wykazywaly jakakolwiek znajomosc nowych mediow. 28 proc. ankietowanych stwierdzilo, ze czuja sie bezradni wobec nowej technologii oraz ze obawiaja sie rozwoju sektora tych mediow. Takich odpowiedzi udzielali glownie ludzie starsi, przede wszystkim gospodynie domowe i emeryci z wyksztalceniem podstawowym. 23 proc. osob przyznalo sie, ze nie potrafi swobodnie korzystac z technologii informacyjnej, ale chcieliby, aby ich dzieci radzily sobie z nowoczesnymi urzadzeniami. Do tej grupy, okreslonej przez Eurisko jako "staroswiecka", nalezaly osoby w wieku od 45 do 54 lat, w wiekszosci wykonujace zawody z grupy srednio i nisko platnych rzemieslnikow, sklepikarzy i handlowcow. 19 proc. badanych stanowili zaciekawieni" i zaintrygowani nowymi technologiami - glownie ludzie mlodzi, studenci, osoby pochodzace z rodzin o srednim dochodzie. 2 proc. pozostawilo ankiete bez odpowiedzi. Wsrod pozostalych 28 proc. ankietowanych wyrozniono trzy grupy: - ostroznych (12 proc.); - otwartych, ale nie majacych doswiadczenia z nowymi technologiami; - opowiadajacych sie za nowymi mediami (8 proc.) i wykorzystujacych z korzyscia nowe narzedzia oraz - entuzjastow (8 proc.), korzystajacych z nowych technologii w pracy, w celach edukacyjnych i rekreacyjnych. Ankietowani uznali, ze najprostszy i najlatwiejszy w uzytkowaniu jest telefon komorkowy. pap - ------------------------------------------------------ Amiga nadal ma sie dobrze Bez wielkiego brata Przelom roku przyniosl dobre wiadomosci uzytkownikom komputerow Amiga: na rynku sprzetu pojawily sie wreszcie od dawna oczekiwane karty z procesorami PowerPC, a gracze dostali wreszcie amigowe wersje Dooma, Quake'a i Mysta. Nie byloby w tym nic dziwnego, gdyby nie to, ze dzieje sie to wszystko w cztery lata po bankructwie Commodore, producenta Amig. Czy pecety przetrwalyby bankructwo IBM? Czy Macintoshe przezylyby upadek Apple? Komputery jako takie zapewne by przetrwaly, ale ich rozwoj uleglby zamrozeniu. Bez centralnej firmy finansujacej i nadzorujacej badanie nowych technologii nie byloby ani nowych procesorow, ani nowych systemow operacyjnych. Tak w kazdym razie twierdza duze firmy. Przyklad Amigi daje jednak duzo do myslenia. W chwili upadku Commodore, w kwietniu 1994 roku, w swiecie pecetow nowoscia byly procesory Intel 80486. Commodore wybralo dla Amigi (podobnie jak Apple dla makow) inna rodzine procesorow, niekompatybilnych z Intelami - Motorola 68xxx. Najdrozszy model Amigi A4000 wykorzystywal wowczas procesor Motorola 68040, taki sam jak w makach serii Quadra (z grubsza bedacy odpowiednikiem 486). Zgodnie ze swiadoma polityka Commodore, A4000 wyceniona byla jednak daleko poza mozliwosciami przecietnego uzytkownika. Jemu firma oferowala zas skromny model A1200, wyposazony w procesor Motorola 68EC20 (w przyblizeniu odpowiadajacy 386SX) i dwa megabajty RAM. Od tego czasu pecety przezyly przynajmniej dwie technologiczne rewolucje, zwiazane z wykorzystaniem nowych procesorow Pentium i Pentium II, w swiecie makow pojawily sie zas procesory rodziny PowerPC. Te technologiczne skoki pozwolily na osiagniecie nie spotykanych dotad predkosci procesorow, ktore taktuje sie dzis zegarami rzedu 200 MHz i wiecej. Bankructwo Commodore zastalo zas Amige na etapie, na ktorym najszybszym procesorem byla Motorola 68040, taktowana zegarem 40 MHz. A jednak dzis kazdy, kogo na to stac, moze miec Amige rownie szybka jak najszybszy Macintosh czy pecet. Rzecz w tym, ze po upadku Commodore Amiga nadal rozwijala sie w warunkach, ktore internetowe pismo "Wired" nazwalo elegancko "polkonspiracyjnymi". Cyberkonspira Czy komputery mozna produkowac w podziemiu? Czemu nie. Bankructwo Commodore stworzylo dziwaczna sytuacje. Prawny status pozostalosci po upadlej firmie (a wiec m.in. praw autorskich do Amigi i wykorzystywanych w niej procesorow specjalizowanych, tzw. custom chips) dlugo pozostawal nie wyjasniony. W ciagnacych sie miesiacami przetargach i procesach sadowych wlascicielem Amigi zostal w koncu niemiecki Escom. Ten wznowil produkcje Amig, ale wkrotce potem... rowniez zbankrutowal. Ostatecznie wlascicielem szczatkow po Commodore zostal wielki producent pecetow Gateway 2000. Przez caly ten czas pozbawiona wlasciciela Amiga zyla wlasnym zyciem. Po roku 1994 amigi oficjalnie nie byly produkowane, a jednak w sklepach na calym swiecie (rowniez w Polsce) wciaz mozna bylo dostac nowe egzemplarze najpopularniejszego modelu A1200. Pytani o to sprzedawcy robili dziwne miny. Nic dziwnego, znaczna czesc owczesnej sprzedazy byla po prostu nielegalna. Kilkadziesiat tysiecy doslownie wykradziono z zamknietych zakladow Commodore na Filipinach (rzad Filipin chcial zajac majatek po firmie pod zastaw zaleglych podatkow, ale grupa sprytnych przedsiebiorcow przemycila wyprodukowane juz Amigi przez Tajwan do Europy). Znaczna czesc montowana zas byla piracko i pokatnie z wyprodukowanych jeszcze przez Commodore czesci zamiennych. Co dziwniejsze, polkonspiracyjnie produkowany komputer wciaz sie rozwijal! Bankructwo zostawilo Amigi wciaz tkwiace w wielu dziedzinach w przestarzalych technologiach. Czasem te luki byly nawet zabawne. Stosowane w Amigach stacje dyskow nie zmienily sie od 1984 roku. Byly wtedy bardzo nowoczesne (pecetowcom w 1984 roku nawet sie jeszcze nie snilo o dyskietkach 3,5 cala, uzywali jeszcze przedpotopowych dyskow pieciocalowych), ale staly sie przestarzale razem z pojawieniem sie dyskietek HD. To tylko jeden z drobiazgow utrudniajacych zycie owczesnym amigowcom. Bankructwo Commodore mialo rowniez miejsce tuz przed upowszechnieniem sie CD-ROM-ow. Wprawdzie to wlasnie model Amiga CDTV byl pierwszym domowym komputerem wyposazonym w stacje CD-ROM, ale niewiele z tego przychodzilo sfrustrowanemu posiadaczowi "tysiacdwusetki". Kto ma szybszego DOOM-a... Frustracja posiadaczy Amig rodzila jednak podaz, ktora predzej czy pozniej musial wymusic popyt. Zdolni elektronicy, pracujacy doslownie w garazach i w piwnicach, kolejno wynajdywali metody na podlaczenie do Amigi taniego, pecetowego CD-ROM-u czy tez tzw. gestej (HD) stacji dyskow. Cokolwiek nowego pojawialo sie w swiecie makow czy pecetow, amigowcy w koncu dostawali to z mniejszym lub wiekszym opoznieniem. Najdluzej czekac musieli na wykorzystanie procesorow PowerPC. Podobnie wygladalo to na rynku oprogramowania. Duze firmy softwarowe opuscily rynek amigowy razem z bankructwem Commodore, uznajac, ze ta marka nie ma przyszlosci. I tym razem amigowcy zostali sami we wlasnym gronie. Pojawily sie malenkie kilkuosobowe lub wrecz jednoosobowe firmy programistyczne, oferujace funkcjonalne odpowiedniki programow pecetowych. Najciekawiej wygladalo to na rynku gier. Poczatkowo amigowcy z zazdroscia spogladali na pecetowego DOOM-a i z frustracja sluchali wykladow roznych znawcow informatyki wyjasniajacych, dlaczego napisanie takiego programu na Amige nie jest mozliwe. Premiera DOOM-a zbiegla sie z bankructwem Commodore. Juz rok pozniej rynek Amigi doslownie zalaly podrobki gier doomopodobnych (z najslynniejszymi: "Gloom" i "The Killing Grounds"). Wreszcie razem z upublicznieniem przez ID Soft kodu zrodlowego DOOM-a pojawily sie jego amigowe wersje (dostepne bezplatnie w Internecie). Po pieciu latach amigowcy mogli rozstrzygnac dyskusje: DOOM na najszybszej Amidze z 1994 roku (z procesorem 68040/40 MHz) chodzi szybciej niz na najszybszym pececie z 1994 roku (486DX). ...a kto legalniejszego Quake'a? Pouczajaca jest historia amigowej wersji gry "Quake". Jej kod zrodlowy zostal wykradziony przez hakerow i nielegalnie przekonwertowany na Amige. Byl to wprawdzie akt piractwa, ale dosc nieszkodliwego (wszak wydawca "Quake'a", firma ID Soft i tak nie zamierzala wydawac amigowej wersji produktu). Ogromna popularnosc amigowego "Quake'a" sprawila, ze pojawila sie w koncu firma gotowa wydac konwersje gry legalnie. Podjal sie tego kanadyjski ClickBoom, ktory wczesniej odniosl wielki sukces rynkowy, wydajac amigowa wersje slynnej przygodowki "Myst". Rynek normalnieje To przyklad tego, jak amigowy rynek stopniowo normalnial. Firmy zakladane przez jednego zdolnego programiste w koncu rozrastaly sie i zaczynaly nabierac komercyjnego charakteru. Produkcja przechodzila z rzemieslniczej do masowej, dzieki czemu wszystko tanialo. Do dzisiaj nie ma jednak zadnej centralnej firmy zajmujacej sie produkcja Amigi. Niemiecka spolka Amiga International, ktora wylonila sie z procesow i przetargow, to niewielka firma, zajmujaca sie tylko sprzedaza licencji wszystkim tym, ktorzy chca produkowac Amigi i czesci do nich. Sama nie produkuje niczego i - w gruncie rzeczy - ma coraz mniej do gadania. To ostatnie jest bardzo wazne. Apple prowadzi wobec posiadaczy Macintoshow bezwzgledna polityke swiadomego utrudniania im korzystania z taniego sprzetu i oprogramowania pecetowego (to samo robilo Commodore z Amiga, dopoki nie zbankrutowalo). Odkad Amiga jest w rekach samych amigowcow, jej rozwoj dokonuje sie z mysla o wygodzie i kieszeni uzytkownika, a nie z mysla o globalnej strategii koncernu. Dzieki temu dzis mozna do Amigi podlaczyc np. tanie pecetowe karty graficzne poprzez sloty PCI czy tez korzystac ze standardowych kosci pamieci typu SIMM (uzytkownik Macintosha moze tylko o tym marzyc). Rynek bez reklam Pozbawiony centrali monopolistycznego wielkiego brata jak IBM czy Microsoft rynek amigowy przykuwa uwage futurologow. Tak wlasnie moze wygladac wolny rynek nadchodzacej ery cyberdemokracji. Ogromne znaczenie w integracji Amigi ma Internet, bez ktorego prawdopodobnie nie udaloby sie jej przetrwac. Centralnym miejscem spotkan amigowcow w Internecie jest slynny Aminet, najwieksze w sieci archiwum oprogramowania. To tutaj trafiaja darmowo dostepne programy public domain (np. amigowe DOOM-y) oraz wersje demo programow komercyjnych. Z Aminetu bezplatnie mozna sciagnac emulatory, pozwalajace amigowcom uruchamiac programy pisane na inne komputery (w tym Macintosha i peceta). Na rynku amigowym, praktycznie rzecz biorac, nie istnieje reklama. Klient dowiaduje sie o nowym produkcie albo z Aminetu, albo z list dyskusyjnych. Sciaga sobie wersje demonstracyjna i kupuje produkt albo nie. Producent programu kiepskiego czy wieszajacego sie, nie znajdzie klientow. Nie moze nadrobic brakow halasliwa reklama (co zdarza sie dosc czesto na rynku pecetowym). To samo dotyczy sprzetu: kilka zlych recenzji na liscie dyskusyjnej comp.sys.amiga.hardware moze puscic z torbami kazdego przedsiebiorce. Co za tym idzie, przedsiebiorcy staraja sie sledzic listy dyskusyjne, odpowiadac na zarzuty i poprawiac usterki w swoich produktach. Niedawno wydany na kompakcie wyscig samochodowy "Flying High" mial wspaniala grafike i jeden maly defekt: niewygodnie rozwiazane sterowanie samochodu. Pod wplywem krytyki w grupach dyskusyjnych firma wydala latke na program, umozliwiajaca dowolna konfiguracje joysticka. Dlaczego Amiga? Czemu jednak amigowcy decyduja sie na uzeranie ze swoimi niekompatybilnymi komputerami? Dzis, w cztery lata po upadku Commodore, w samej Polsce pozostalo ich ok. 100 tys., wedlug szacunkow Marka Pampucha, wydawcy i redaktora miesiecznika "Magazyn Amiga" (pismo ma ok. 65 tys. czytelnikow). Wedlug Pampucha Amiga wyroznia sie wyjatkowo stabilnym i szybkim systemem operacyjnym. Amigowy Workbench (w przyblizeniu odpowiadajacy pecetowym Windowsom czy makowemu Finderowi) nie wiesza sie nigdy sam z siebie, jak zdarza sie to czasem Windowsom. Pozwala na pelny multitasking (wielozadaniowosc): na Amidze mozna sciagac cos sobie z Internetu, pisac tekst i rownoczesnie od czasu do czasu grac sobie w jakas gre. Kazdy uruchomiony program zuzywa tylko tyle pracy procesora, ile naprawde potrzebuje do pracy, dzieki czemu nie gryza sie one ze soba nawzajem. Nawet w Windowsach 95 wielozadaniowosc nie jest jeszcze tak latwo osiagalna, tymczasem Amiga dziala w ten sposob od 14 lat. Amiga zadowala sie bardzo skromnym sprzetem: jeden megabajt RAM i procesor 7 MHz pozwala juz na calkiem powazna prace. Na rozbudowanej konfiguracji Amiga dziala zdumiewajaco szybko. Dosc powiedziec, ze Macintosh emulowany na Amidze jest o 10 proc. szybszy od oryginalnego Macintosha z tym samym procesorem! Bycie niekompatybilnym ma swoje uroki: Amidze nie moga zaszkodzic pecetowe wirusy. Dzieki emulatorom (wiele z nich jest dostepnych za darmo) niekompatybilnosc nie jest zreszta bardzo uciazliwa. Sama przyjemnosc bycia odrebnym od reszty tez ma zas swoja wartosc! Wojciech Orlinski - ------------------------------------------------------ Nowa atramentowka Tania i szybka drukarka W Stanach Zjednoczonych odbyla sie premiera nowej drukarki atramentowej Lexmarka - Color Jetprinter 5700. Europejscy klienci musza poczekac do CeBIT-u - targow w Hanowerze. Color Jetprinter 5700 drukuje z rozdzielczoscia 1200 x 1200, co powoli staje sie standardem w klasie popularnych plujek. Potrafi wydrukowac 8 stron z czarnym atramentem i 4 kolorowe na minute. Pamietajmy, ze jeszcze niedawno laserowe drukarki drukowaly do 4 stron na minute! Dzieki rozdzielczosci oraz odpowiedniemu atramentowi uzyskamy nie tylko jakosc dostepna jedynie dla drogich drukarek laserowych, ale takze mozliwosc drukowania kolorowych zdjec. Na rynku atramentowek jest silna konkurencja. 5700 bedzie musiala stoczyc boj z innymi podobnej klasy urzadzeniami. Na przyklad Canonem BJ 7000, Epsonem Stylus Color 600 oraz dostepnym od lutego w Polsce HP 722. SMS - ------------------------------------------------------ Jaki malutki kabelek PROCESORY. 0,08 mikrona! Naukowcom z Teksasu udalo sie stworzyc uklad, w ktorym obwody maja szerokosc osmiu setnych mikrona. Do tej pory najwiekszym osiagnieciem byly obwody ponaddwukrotnie grubsze. Moze to byc przelom w technologii produkcji procesorow. - - Nie wierzylem, ze to sie da zrobic. A to dziala lepiej niz zakladalem w najsmielszych wyobrazeniach. To znaczy, ze obwody mozna pomniejszyc jeszcze bardziej - mowi dr Grant Willson. Obwody o szerokosci 0,08 mikrona na plytce krzemowej uzyskala grupa jego doktorantow. Pracowali na Uniwersytecie Teksanskim w ramach projektu fundowanego przez Sematech, konsorcjum badawcze zrzeszajace 10 producentow polprzewodnikow. Dzis najbardziej zaawansowane technologie pozwalaja na produkcje aluminiowych sciezek o szerokosci 0,25 mikrona. IBM stosujac miedz osiagnal 0,18 mikrona. Natomiast Stowarzyszenie Przemyslu Polprzewodnikow (SIA) do niedawna prognozowalo, ze szerokosc 0,08 mikrona nie zostanie osiagnieta przed 2009 rokiem. Na szerokosci 0,08 mikrona miesci sie 320 atomow. Naukowcy zwracaja uwage, ze nie musieli rozwijac nowej technologii "wypalania" obwodow. Uzyli fal ultrafioletowych o dlugosci 193 nm (nanometrow). tb Wiecej: http://www.utexas.edu/coe/. http://www.photomask.com ------------------------------------------------------ Kazdemu jego chip INTEL. Zmiana strategii Ktory salon samochodowy sprzeda wiecej aut? Ten, w ktorym stoja tylko lsniace porsche, maserati i lamborghini, czy taki, w ktorym oprocz porsche'a mozna kupic malucha i kombi dla calej rodziny? To analogia do zmian, jakie wlasnie zachodza w Intelu, najwiekszym na swiecie dostawcy mikroprocesorow. Do tej pory firma dostarczala w zasadzie same "sportowe wozy", ktore odpowiednio slono kosztowaly. Dla mniej zasobnych byly obnizki cen starszych modeli. Ale czy kazdemu potrzebne jest lamborghini? Po co nam wiecej? Od premiery Pentium MMX, przecietny uzytkownik ma juz procesor, ktory wystarczy mu w zupelnosci. Da sie na nim uruchomic atrakcyjne gry, pozwala na prace z edytorem tekstu czy arkuszem kalkulacyjnym pod Windows czy korzystanie z Internetu. Kiedy pojawia sie aplikacje sterowane glosem czy rozpoznajace obraz potrzeba bedzie silniejszych procesorow, ale teraz? Jesli ktos jednak nie prowadzi studia grafiki lub nie projektuje odrzutowcow, to wazniejszym kryterium przy wyborze komputera jest dlan cena. Przedstawiciele Intela powtarzaja przy kazdej okazji: gdyby samochody tanialy w takim tempie jak procesory, kazdy moglby sobie pozwolic na rolls-royce'a, ktory w ciagu kilku sekund przebylby odleglosc od Ziemi do Ksiezyca, spalajac przy tym krople paliwa. Po powrocie zas nie oplacaloby sie go parkowac - taniej wyszloby kupic nowy. W USA firmy komputerowe pokonuja kolejne bariery ceny peceta. Micro Center sprzedaje za 499 dolarow komputer z procesorem Cyrixa 180 MHz, dyskiem 1,6 GB, ale bez monitora. Taka cene ma tez Presario 2200 Compaqa. Komputer kosztujacy 500 dolarow mozna juz uznac za kolejne urzadzenie domowej elektroniki, takie jak telewizor, magnetowid, zestaw stereo czy kuchenka mikrofalowa. Tanio, a dobrze Tak chyba mysleli szefowie Intela, decydujac sie na jedna z najwazniejszych w historii firmy zmian. Uznali, ze klucz do jeszcze wiekszego sukcesu lezy nie w kolejnych obnizkach starszych modeli procesorow lecz w tym, by klient dostal nowy produkt, przystosowany do niego zarowno pod wzgledem mozliwosci jak i ceny. Podzial rodziny procesorow Intela zapowiedziany 17 lutego w San Jose przez prezesa firmy Andy'ego Grove'a zacznie sie juz w tym roku. Najpierw - prawdopodobnie juz w kwietniu - - pojawi sie Covington (jak widac Intel trzyma sie zasady, by kolejne procesory okreslac kodowo nazwami oregonskich rzek z dorzecza Pacyfiku). Bedzie to zubozone Pentium II - - pozbawione pamieci podrecznej cache drugiego poziomu. W ten sposob cala rodzina procesorow Intela bedzie oparta na mikroarchitekturze P6 (Pentium Pro). Covington ma ponoc pozwolic na ustalenie cen komputerow na poziomie nawet 700 dolarow, choc jego wydajnosc bedzie wieksza niz obecnych Pentium i Pentium MMX. W trzecim kwartale tego roku na rynek trafi Mendocino - niemal identyczny, ale wyposazony w pamiec cache drugiego poziomu (zintegrowana z procesorem). Bedzie taktowany zegarem 300 MHz . wszystko za niecale tysiac dolarow. A moze troche szybciej? Koneserow architektura taniego peceta moze ograniczac. Dla nich wlasnie Intel bedzie mial nieco lepsze procesory - - nieco podrasowane Pentium II. Zwiekszona bedzie np. czestotliwosc zegara taktujacego procesor. Pod koniec roku ujrzymy Pentium II 450 MHz. Ale to nie wszystko - na plytach z nowym chipsetem Intel 440, ktore juz wkrotce pojawia sie na rynku, magistrala PCI bedzie taktowana zegarem 100 MHz (dzis stosuje sie 66 MHz). Poprawi to znacznie wydajnosc systemu, ale na tym nie koniec. Od pewnego czasu popularnosc zdobywa opracowane przez Intela zlacze graficzne AGP. AGP umozliwia transfer danych z szybkoscia dwukrotnie wieksza niz PCI. Kolejne poprawki do tego standardu (obecne juz AGP 2x i przyszle AGP 4x) pozwola w koncu na przekroczenie bariery 1 GB/s. Oprocz tego wprowadzony bedzie zupelnie nowy zestaw instrukcji graficznych o nazwie Katmai. Podobna rewolucja szykuje sie rowniez w pamieci operacyjnej. W 1999 r. czeka nas dziesieciokrotny wzrost jej szybkosci (do 1,6 GB/s). Odbedzie sie to dzieki zwiekszeniu czestotliwosci taktowania magistrali pamieci do 800 MHz. Technologie opracowala firma Rambus przy aprobacie Intela i najwiekszych producentow pamieci (LG Semiconductor, Samsung itp.). Raz, dwa, trzy... i tak dalej Czy po tych wszystkich zmianach mozna jeszcze cos ulepszyc? I owszem. Sa bowiem jeszcze bardziej wymagajacy uzytkownicy. Do serwerow i szybkich stacji roboczych potrzebne beda jeszcze lepsze procesory. Znow Intel wyszedl od Pentium II, dodal kilka "wynalazkow" zwiazanych ze wspolpraca z plyta glowna, wyposazyl nowy procesor w szybka pamiec cache L2 (taktowana z taka sama czestotliwoscia jak procesor) i mozliwosc skalowania, czyli bezproblemowej rozbudowy komputera o kolejne procesory (to niezwykle istotne w przypadku serwerow). Intel zmieni nawet gniazdo procesora. W serwerach procesory beda montowane w gniezdzie typu Slot 2. Maly, a rownie szybki Kolejny segment rynku, o ktory chce zawalczyc Intel, to rynek komputerow przenosnych. Ktos kto widzial Pentium II moze zadac pytanie: jak procesor wielkosci paczki cygar mozna wtloczyc do malenkiego notebooka? Okazuje sie, ze mozna. Specjalne Moduly MMO Pentium II nie tylko zajmuja znacznie mniej miejsca (nie 139 cm szesc. lecz 22 cm szesc.) i sa lzejsze (35 g, a nie 150 g). Pobieraja tez znacznie mniej mocy (nie 17 W lecz 8,6 W). Przy tym wszystkim maja taka sama wydajnosc jak normalne Pentium II. Moduly z Pentium II sa juz dostepne na rynku. Dariusz Cwiklak - ------------------------------------------------------ Dyrektor na dywaniku BADANIA. Komputery w szkole Jedna czwarta szkol podstawowych i srednich w Polsce nie ma w ogole komputerow. 13.5 procent ma dostep do Internetu wynika z badan, przeprowadzonych w grudniu ub.r. na zlecenie firmy Vulcan - producenta programow komputerowych dla szkol. Wlasciwym tematem badan byl "Wizerunek dyrektora polskiej szkoly". W zestawie pytan majacych pomoc w nakresleniu takiego profilu znalazly sie tez pytania o stopien komputeryzacji danej szkoly oraz stosunek dyrektorow do komputerow. Ogolniak na czele 25 procent szkol nie ma w ogole komputerow. Tylko okolo 20 proc. przebadanych szkol moze pochwalic sie co najmniej 16 komputerami. 25 proc. ma od pieciu do dziewieciu sztuk (w tym przypadku chodzi o komputery uzywane wylacznie do celow dydaktycznych). To jest mniej, niz potrzeba na wyposazenie jednej pracowni komputerowej. W ankiecie znalazlo sie tez pytanie o dostep do Internetu. Ma go tylko 13,5 proc. przebadanych szkol. Najbardziej uprzywilejowane okazaly sie w tym wzgledzie licea ogolnoksztalcace. Dostep do Sieci moglo zaoferowac uczniom 42 proc. z objetych badaniem ogolniakow. W tyle pozostaly szkoly zawodowe i Zespoly Szkol Ogolnoksztalcacych (okolo 27 proc.). W raporcie omawiajacym wyniki ankiety skojarzono te dane z niektorymi cechami okreslajacymi sylwetki dyrektorow. Wynika z tego, ze w szkolach podlaczonych do Sieci czesciej wladze sprawuja mezczyzni - 65 proc%. Wiek dyrektora okazal sie w tym kontekscie nieistotny. W gabinecie i w domu Pytania dotyczyly tez uzycia komputerow w zarzadzaniu i administrowaniu szkola. Roznica pomiedzy odpowiedzia "tak" i "nie" byla w tym przypadku niewielka. Na pierwsze pozytywnie odpowiedzialo 48,9 proc dyrektorow, na drugie - 51,1. Uzywanie komputerow do administrowania czesciej deklarowali dyrektorzy szkol srednich niz podstawowych. Odpowiedzi rozkladaly sie tez roznie, w zaleznosci od tego, jak duza byla dana szkola (wielkosc mierzono przy tym liczba oddzialow i uczniow) oraz miejsce, w ktorym sie ona znajduje. Jak sie mozna bylo spodziewac, prym wiodly duze szkoly w duzych miastach. Co trzeci dyrektor powiedzial, ze uzywa komputera do codziennej pracy, tzn. jako narzedzia usprawniajacego kierowanie szkola (a wiec: do ukladania planow lekcji, zarzadzania kadrami, przygotowywania harmonogramu zastepstw itp.). Wsrod pozostalych powodow uzywania sprzetu wymieniano najczesciej: przygotowywanie roznych pism, sprawdzanie przepisow (np. dotyczacych prawa oswiatowego, Karty Nauczyciela), sporzadzanie statystyk i sprawozdan itd. Polowa z deklarujacych to osob miala komputer we wlasnym gabinecie (jest to okolo 17 proc. wszystkich przebadanych szefow). W raporcie zestawiono te dane z innym wynikiem, mowiacym o posiadaniu sprzetu w domu. Prawie polowa z ogolnej liczby ankietowanych dyrektorow twierdzila, ze ma wlasny komputer. Przy wykorzystywaniu w pracy komputera istotny okazal sie wiek i miejsce zamieszkania dyrektora. Chetniej siegali po to narzedzie ludzie mlodsi. Jesli chodzi o kryterium geograficzne, zdecydowanie wybijali sie dyrektorzy z Wielkopolski, wojewodztwa warszawskiego oraz z Malopolski. Dyrektorzy mieli tez okreslic wlasny stosunek do komputeryzacji szkoly. Wiekszosc pytanych sklonna byla przyznac, ze jest to rzecz "normalna i niezbedna". I w tym przypadku ujawnily sie pewne roznice wynikajace z tego, czy odpowiadala kobieta, czy mezczyzna. Kobiety-dyrektorki czesciej uwazaly, ze bez komputerow nadal mozna sie obejsc. Podzielaly czesciej opinie, ze do poslugiwania sie komputerem trzeba miec specjalne przygotowanie. Opinie taka prezentowali tez czesciej starsi wiekiem dyrektorzy szkol. Dorota Gut Badania zostaly przeprowadzone na losowo wybranych szkolach (miejskich i wiejskich) z 27 wojewodztw. Lacznie bylo to 406 placowek ze 164 miejscowosci (w tym z 80 wsi). Badania przeprowadzila Agencja Badan Marketingowych i Spolecznych ARC. - ------------------------------------------------------ Nie zabijac na ekranie Brazylijskie Ministerstwo Sprawiedliwosci zakazalo sprzedazy gry komputerowej Grand Theft Auto. W uzasadnieniu podano, ze gra ta zacheca uzytkownikow do przemocy i promuje zachowania sprzeczne z prawem. W programie tym, aby zdobyc punkty, trzeba krasc samochody i zabijac policjantow. Na mocy decyzji ministerstwa gra musi zniknac z polek sklepowych. Osobom handlujacym programem mimo zakazu grozi grzywna w wysokosci 9.611 reali (czyli okolo 8.580 dolarow). W grudniu ub. roku zakazane zostalo rozpowszechnianie innej gry, Carmageddon. Z tych samych powodow - w grze trzeba bowiem wykazac sie sprawnoscia w zabijaniu przechodniow. Jak podaje Reuters, podobne obiekcje pod adresem Grand Theft Auto maja tez inne kraje: Wielka Brytania, Niemcy, Australia. DoG - ------------------------------------------------------ Globalnie i lokalnie CBS jest kolejna siecia telewizyjna, ktora zdecydowala sie na rozpowszechnianie informacji w WWW. W swoich serwisach wspolpracujace z nia stacje lacza lokalne informacje z powstajacymi w centrali stacji. W uruchomionym 1 lutego systemie wspoldziala 155 sposrod 200 pracujacych w sieci stacji. Kazda z nich moze jednoczesnie udostepniac informacje globalne i oferowac wlasne dodatki - - np. lokalne newsy, program telewizyjny czy prognoze pogody. Odwiedzajacy strony widzi rozne informacje zaleznie od czesci USA, w ktorej sie znajduje. CBS to kolejna po CNN stacja, ktora obsluguja narzedzia Oracle. Dzieki nim, www.cbs.com bedzie w stanie wygenerowac ponad 100 mln stron WWW miesiecznie. tb - ------------------------------------------------------ Koniec Newtona! APPLE. Mac OS wszedzie? Gdyby Apple postanowilo porzucic produkcje komputerow, nastepnego dnia siedzibe firmy szturmowalyby rzesze zwolennikow jej produktow. Zycie szefa firmy byloby zagrozone. Swiadczy o tym reakcja na informacje o porzuceniu Newtona. W ostatnich dniach lutego Apple podalo, ze nie zamierza dalej rozwijac systemu operacyjnego Newtona i zwiazanych z nim produktow - przenosnych komputerkow MessagePad 2100 i eMate 300. Decyzje oprotestowali uzytkownicy systemu i wykorzystujacy go programisci. Kilka dni temu zapowiedziano marsz pod siedzibe producenta Makow. Firmy wykorzystujace platforme mialy listami elektronicznymi i telefonami nekac wladze Apple. - Nasze dzieci wroca do domu z placzem "mamo zabrali mi eMate!". Jak szkoly beda mogly zaufac czemukolwiek co firma zrobi w przyszlosci - pyta Adam Tow, szef stowarzyszenia firm rozwijajacych Newtona. Komputer eMate byl bardzo popularny w szkolach. Rezygnacja z Newtona, to kolejny ruch w walce o przetrwanie restrukturyzujacej sie firmy. Spekulowano o nim od ponad roku. Ale firma, a szczegolnie dzial Newtona kategorycznie temu zaprzeczaly. - Caly nasz wysilek chcemy skupic na systemie Macintosha - - wyjasnia dzis Steve Jobs, tymczasowy szef Apple. Firma bedzie wyprzedawac wyprodukowane komputerki z Newtonem. Nadal bedzie obslugiwac ich uzytkownikow. Na poczatku przyszlego roku pokaza sie podreczne komputery wyposazone w Mac OS. Od wprowadzenia na rynek w 1993 roku sprzedano okolo 200 tys. MessagePadow. Konkurencyjny Palm Pilot w znacznie krotszym czasie znalazl ponad milion uzytkownikow. W produkcje podrecznych komputerow Apple wlozyl okolo polowy miliarda dolarow. Nigdy na tym nie zarobil. Tomasz Bienias - ------------------------------------------------------ Marnuja pieniadze na WWW BIZNES. Jak uzywac strony? Strony WWW wielkich firm nie spelniaja dobrze swojej roli - stwierdzila firma Shelley Taylor & Associates. Z jej raportu wynika, ze marnuja one pieniadze na sama obecnosc w Sieci. Posiadanie stron WWW stalo sie modne. Jednak jest to cos wiecej niz tylko wizytowka. Raport ST&A mowi, ze firmy nie zastanawiaja sie, co chca osiagnac uruchamiajac strony. WWW daje szanse przekazania informacji klientom, inwestorom i potencjalnym pracownikom. Nie jest ona wykorzystywana. WWW jest narzedziem komunikacji - pozwala na podawanie uzytecznych informacji: chocby adresow poczty elektronicznej. Jednak na badanych przez autorow raportu stronach nawet jesli one byly, to rzadko dzialaly zgodnie z przeznaczeniem. Strony nie prezentuja strategii firm, rzadko daja informacje o zatrudnieniu potencjalnym pracownikom, a jeszcze rzadziej pozwalaja im na przeslanie elektronicznego podania o prace. Badane byly strony 100 wielkich firm z 11 krajow i 14 branz. Mniej niz polowa dawala informacje jak i z kim kontaktowac sie w rozmaitych sprawach. Raport stwierdza m.in., ze choc telewizja NBC ma ladne strony, to nie mozna oczekiwac odpowiedzi na zadane na nich pytania. Rowniez wymiana informacji z firma 3Com sie nie udala. To przyklady o tyle drastyczne, ze obie firmy dzialaja w branzy zwiazanej z wymiana informacji. Raport za najlepsze uznal strony Sun Microsystems, AT&T i Bell Atlantic. Francuskie firmy dawaly duzo uzytecznych dla klientow informacji. tb, reuters - ------------------------------------------------------ Wiecej Javy Wdrozeniem jakichkolwiek rozwiazan opartych o jezyk Java zajela sie blisko polowa (45 proc.) amerykanskich firm badanych przez International Data Corporation. Jest to o 11 punktow procentowych wiecej niz trzy miesiace temu. - - Wzrost jest bardzo wysoki - oceniaja analitycy. Narzedzia z USA Wroclawska firma Computer Communication Systems (CCS), bedzie sprzedawac na polskim rynku oprogramowanie amerykanskiej firmy Compuware. Beda to narzedzia do testowania aplikacji klient/serwer tworzonych przez dzialy informatyczne firm. Produkty istniejacego od 1973 r. Compuware sa wykorzystywane w 11 tys. firm na calym swiecie. Java na Merceda HP kupilo kompilator Javy od firmy Tower Technology. Zostanie on wykorzystany w stworzeniu wydajnego srodowiska do uruchamiania aplikacji Javy w rozwijanym przez firme Unixsie. Java zapewnia wieksza efektywnosc niz tradycyjne jezyki programowania - podaje HP. Zwieksza sie wiec rola Javy w programach uruchamianych z serwerow firm. Hewlett-Packard chce tez, by Java dzialala na platformie IA-64. Pod skrotem ukrywa sie znany tez jako Merced procesor, nad ktorym firma pracuje z Intelem. Adaptec w ABC Data Dystrybutorem produktow firmy Adaptec zostala ABC Data. Sluza one do przesylania danych z komputera do urzadzen peryferyjnych. Sa to m.in. kontrolery SCSI do dyskow twardych. tb - ------------------------------------------------------ Skad to mruganie? Multimedialna encyklopedia czlowieka Zdjecia rentgenowskie przedstawiajace ludzki szkielet, filmy wideo ilustrujace dziesiatki zachodzacych w ludzkim ciele procesow, budowe ukladu kostnego, oddechowego, hormonalnego itp. - mozna znalezc w Encyklopedii Czlowieka wydanej przez firme Optimus Pascal. W pierwszej czesci - Przeglad ukladow, posrodku ekranu pojawia sie rysunek czlowieka. Za pomoca myszki i rozwijalnego menu mozna wybrac uklad, ktoremu chcemy sie przyjrzec. Moze to byc uklad oddechowy, krazenia, szkieletowy, miesniowy, limfatyczny itp. Jesli teraz klikniemy na jednym z podpisow miesni lub kosci, to na ekranie pojawi sie nowe okno ze zblizeniem tego elementu i tekstem mowiacym o jego roli i funkcjach. Czesto w dodatkowym oknie sa odwolania do dodatkowych mikroskopowych zdjec lub krotkich filmow wideo i animowanych prezentacji. Filmy te i prezentacje sa bardzo dobrze zrobione. Wysoka jakosc obrazu i zgrany z nia spokojny ciekawy glos lektora moga sie podobac. W tej czesci tez jest tzw. Maszyneria ciala. Mozna sie dowiedziec: Dlaczego mrugamy okiem?, W jaki sposob slyszymy?, Dlaczego zujemy pokarm?, Jak czesto kurczy sie serce czlowieka?, Skad czerpiemy energie? itp. Po wybraniu jednego z tych pytan pojawi sie okno z tekstem i prawie zawsze prezentacja wideo, ktora ma wyjasnic konkretny mechanizm pracy organizmu. Druga duza czescia Encyklopedii Czlowieka jest: Przeglad trojwymiarowy. Tutaj z rysunku czlowieka mozna wybrac jeden z kilkudziesieciu narzadow lub kosci, a nastepnie obejrzec powiekszony rysunek wybranego organu. Obok obrazka zawsze jest slowny komentarz. Ponadto kazdym z wybranych elementow mozna obracac w dowolnym kierunku. Ostatnia duza czescia encyklopedii jest Przeglad RTG. Tutaj zobaczyc mozna zdjecie rentgenowskie calego ludzkiego szkieletu. W encyklopedii jest quiz, ktory sprawdzi zdobyta w trakcie jej przegladania wiedze oraz indeks, ktory zainteresowanych odesle do wlasciwych opisow ukladow, narzadow lub kosci. Calosc jest profesjonalnie i kompetentnie zrobiona multimedialna aplikacja adresowana do uczniow ostatnich klas szkoly podstawowej i szkol srednich. Marcin Kaczmarczyk ______________________________________________________ Jak na torze w Monte Carlo GRA. Liczy sie tylko Formula I Tworcy nowej gry F1 Racing zrobili niemal wszystko, aby z maksymalna wiernoscia oddac atmosfere wielkich wyscigow. Dzieki niej mozna faktycznie poczuc sie jak na torze w Monte Carlo. Gra na ekranie wyglada niemal jak film w telewizji. Zadbano o maksymalne odwzorowanie prawdziwych torow (np. tor w Monte Carlo byl modelowany w oparciu o setki zwyklych i satelitarnych zdjec). Odwzorowano wrecz z maniakalna dokladnoscia boksy techniczne poszczegolnych zespolow, wyglad samochodow w srodku i na zewnatrz (deski rozdzielcze sa jak prawdziwe), a nawet dzwiek pracy ich silnikow. Programisci nawiazali bliska wpolprace z Christianem Blumem, glownym inzynierem-mechanikiem teamu Renault-Sport. W programie uwzgledniono specyficzna telemetrie kazdego samochodu, wlasciwosci opon, strategie wyscigow, sposob zachowania sie kierowcow, aerodynamike pojazdow itp. Dzwiek pracy silnika V10 samochodu Renault Sport byl nagrywany na specjalnym stanowisku probnym! Pelny realizm powoduje, ze gra jest trudna. Ale tylko wtedy, gdy wylaczymy wszystkie ulatwienia obecne na poczatkowych poziomach trudnosci. Z wylaczona automatyczna skrzynia biegow, urzadzeniem ABS i TCS (tracking control system) oraz opcja realnych zderzen dluzszy pobyt na torze jest niemal niemozliwy. Lekka dekoncentracja konczy sie efektownym zderzeniem z barierka. W programie bardzo rozbudowano mozliwosc indywidualnego "dostrojenia" samochodu do potrzeb kierowcy. Ustawic mozna ponad 30 opcji wplywajacych na zachowanie samochodu na torze. Ustawia sie typy przelozen skrzyni biegow, reguluje hamulce, zawieszenie itp. Program oferuje kilka typow wyscigow. Jezdzic mozna w pojedynczych wyscigach, w calych mistrzostwach oraz w wyscigach na czas. Z kolega poscigac sie mozna przez modem, w sieci lokalnej lub, co mile, na jednym komputerze korzystajac z opcji dzielonego ekranu. Tytul: F1 Racing Producent: UbiSoft Entertainment. Dystrybutor: Hurtownia Oprogramowania "USER". Wymagania sprzetowe: Pentium 120, karta graficzna 3Dfx lub Direct 3D, Windows 95. Marcin Kaczmarczyk _____________________________________________________________ Gdzie jest Daikatana? Romero sie spoznia John Romero, zywa legenda swiata gier komputerowych, czolowy programista takich gier jak Doom i Quake, czlowiek, ktory opuscil id Software i zalozyl wlasna firme ION Storm ma pewne problemy z dotrzymaniem terminow ukazania sie gier. Program, ktory mial zmiesc wszystko co bylo dotad na rynku - - Daikatana mial pojawic sie w sklepach wiosna tego roku. Tak sie jednak nie stanie. Premiera zostala przesunieta na lato. - Jak tylko John rozpoczal prace nad nowa gra zauwazylismy niemal natychmiast, ze ten program ma szanse stac sie prawdziwym majstersztykiem i niestety zabierze nam wiecej czasu niz planowane osiem miesiecy - mowi Todd Porter, prezes ION Storm. - My musimy ja sprzedac w nakladzie co najmniej pol miliona egzemplarzy. Mniej nas nie interesuje. Byc moze jakas czesc prawdy w tym jest, ale fakty mowia co innego. Znakomita wiekszosc pracownikow ION Storm jest zajeta realizacja wlasnych projektow. Wiceprezes ION Storm Tom Hall jest mocno zaangazowany w produkcje gry Anachronoc (fantastyczno-naukowa role-playing, premiera jesienia), jeden z glownych programistow Warren Spector pracuje nad trojwymiarowa gra Unreal, a sam Todd Porter koncentruje swe wysilki na grze Dominion, ktora ma byc RTS-em, jakiego dotad nie bylo. Trudno sie wiec dziwic, ze premiera nowej gry z rak Johna Romero nieco sie opoznia... mk - ------------------------------------------------------  ------- CUT --- CUT --- CUT --- CUT --- CUT --- CUT --- CUT ------- From daemon Fri Mar 13 20:09 MET 1998 Subject: KIB: kib_nr11.txt Date: Fri, 13 Mar 1998 20:09:53 +0100 (MET) From: GW@Krak.Gazeta.PL (KiB ListOwner) ======================================================================== Komputery i Biuro nr 11/98 17 marca 1998 Cotygodniowy dodatek do Gazety Wyborczej (Polska poludniowa) Redaguja: Albina STEFANSKA Albina.Stefanska@kato.gazeta.pl Adresy redakcji: 40-061 Katowice, ul.Kopernika 26/28, tel.(+48-32)512225, fax 512472 31-009 Krakow, ul.Szewska 5, tel.(+48-12)231000, fax 219906 Adres e-mail do korespondencji: KiB@krak.gazeta.pl Informacje (FAQ): http://www.krak.gazeta.pl/gazeta/gazeta-faq.html Elektroniczne wydanie KiB na WWW: http://www.krak.gazeta.pl/KiB/ Opisywane programy shareware: http://www.tl.krakow.pl/gw-kib/ Aby otrzymywac KiB e-mailem, wyslij list do ListServ@uci.agh.edu.pl W _tresci_ listu: ``SUB KiB imie nazwisko''. Rezygnacja: ``SIG KiB'' ======================================================================== Dzis w numerze: NOWINKI Intel: bedzie mniej Hurt JTT w Sieci Micomp w Czestochowie Konsultacje w Oracle Olivetti bez systemow JBA w Katowicach PikDSL Globalstar na orbicie ATA obslugiwane Alcatel z AMD Acery nie na dworce NA zakupach Oracle Polska inaczej SunSoft w Polsce System w kasie Niewiele wiecej HP Karma urosla ABC plus 40 10 tys. notebookow z Karen Delta chce HP Po Polsce tez w Czechach Plac to Cie znajda NT Digitala dla Reutera Tajwan liderem PROGRAMY EDUKACYJNE. Dla dzieci i doroslych USLUGI. Zlecenia przez Internet Czas na klopoty? TELEFONY. Deutsche Telekom kontra AT&T Multimedialny spacer po Luwrze Konkurs na koniec wieku Komputerowe Cannes Czy Billy Crystal wystapi nago? Oscarowe ciekawostki z Internetu Magia ekranu Sieciowe Oscary juz rozdane Laur dla Titanica? ZDROWIE. Odwyk od Sieci Modny strach Komputer i medycyna INTERTELECOM 98. Nowosci i trendy w telekomunikacji Targowe trofea Zapomnij o przepisywaniu O Szkotach, tasmach i karteczkach SPRZET. Mikroprocesor + radar = odkurzacz? Pa braciszku... PREMIERY. Polska gra na DVD W obronie ISP-ow Akademia intranetow Mlodziez rzadziej przed pecetem Halo, sluzbowo czy prywatnie? Wzbogaca telewizory Nasza wlasna Java zy Billy CeBIT 98. Biuro, sieci, komputery Muzyka z liczb Wkrotce Paint Shop Pro 5.0. Z szybkoscia swiatla AKCESORIA. Co moze klawiatura? SPRZET. Jak zapisac dane na plytkach CD-R i CD-RW Kieszonkowy komputer PROGRAMY. Ilustracje po polsku GRA. Walka o flage ======================================================================== NOWINKI Intel: bedzie mniej Najwiekszy producent procesorow ostrzega, ze jego sprzedaz w pierwszym kwartale jest o okolo 10 procent mniejsza niz wczesniej prognozowal. Maja na to wplyw glownie mniejsze zamowienia od producentow komputerow osobistych. Wczesniej firma mowila, ze bedzie miala sprzedaz podobna jak w ostatnich trzech miesiacach roku: na poziomie okolo 6,5 mld dolarow. Spadaja tez marze Intela, ale nadal utrzymuja sie na imponujacym poziomie 53 procent. tb ______________________________________________________________ Hurt JTT w Sieci JTT Computer udostepnia dealerom i klientom swoja pelna oferte za pomoca WWW. Dzialajacy od poczatku marca serwer (http: //isws.jtt.com.pl) ma zapewnic im szybszy dostep do informacji. Kazda grupa uzytkownikow moze ogladac dane z pewnego zakresu. Jest tu tez sieciowa hurtownia - autoryzowani posrednicy moga zamawiac produkty dostepne w magazynie. Klienci "koncowi" moga przegladac tylko cennik i opisy techniczne. JTT odswiezylo tez swoj serwis firmowy pod adresem http:// www.jtt.com.pl. tb _______________________________________________________ Micomp w Czestochowie Katowicka firma Micomp wygrala trwajacy blisko rok przetarg na informatyzacje Urzedu Miasta Czestochowy. Miala czterech konkurentow. W ciagu 4 lat firma wdrozy w urzedzie system Magistrat II. Bedzie on pracowal na bazie danych Microsoftu SQL Server i systemie Windows NT. Tegoroczny budzet miasta przeznaczony na komputeryzacje wynosi 900 tys. zl. tb ____________________________________________________ Konsultacje w Oracle Oracle Polska reorganizuje swoj dzial konsultingu. Do konca roku zatrudnienie w nim moze sie podwoic. Firma chce zwiekszyc liczbe wdrozen swojego oprogramowania i opartych na nim systemow dla przedsiebiorstw. Nowym dyrektorem dzialu zostal Andrzej Bigaj, wczesniej zastepca Dyrektora Generalnego SAP Polska. tb _________________________________________________ Olivetti bez systemow Wang Laboratories za rownowartosc 390 mln dolarow kupuje Olsy - zajmujaca sie systemami i uslugami czesc wloskiej firmy Olivetti. Po transakcji Olivetti stanie sie najwiekszym udzialowcem amerykanskiej firmy, posiadajacym 19 procent akcji. Oprocz nich dostanie 70 mln dolarow w gotowce. Po operacji Wang bedzie mial okolo 3,6 mld dolarow sprzedazy i 20 tys. pracownikow. Spolke Olsy Olivetti chcial sprzedac juz od zeszlego roku. Firma skupia sie na branzy telekomunikacyjnej i przeksztalca sie w holding z udzialami w spolkach informatycznych. tb, Reuters _______________________________________________________ JBA w Katowicach Oddzial w Katowicach uruchomila firma JBA Polska. Jest to czesc angielskiej korporacji, dostawcy systemow wspomagajacych zarzadzanie. Na rynku europejskim zajmuje ona drugie miejsce, po SAP. Jej programow uzywaja Reebok, Panasonic, Browar Praga a w Polsce Polmos Zielona Gora, raciborskie Elektrody i Grajewo. tb ______________________________________________________ PikDSL Firma PiK-Net uruchamia w Katowickim komercyjne lacza wykorzystujac technologie ADSL (Asymetryczna Cyfrowa Linia Abonencka). Dzieki nim mozna z pomoca zwyklych miedzianych kabli przesylac dane nawet z szybkoscia 6 Mbps - prawie 200 razy szybciej niz z wykorzystaniem zwyklych modemow. Usluga nie jest tania. Uruchomienie lacza kosztuje 4 tys., a miesieczny abonament 1,9 tys zl. Klient potrzebuje tez sprzetu za okolo 2,5 tys. Wezly pozwalajace na korzystanie z technologii znajduja sie w Katowicach, Gliwicach i Rybniku. tb ____________________________________________________ Globalstar na orbicie Pierwsze cztery satelity ogolnoswiatowego systemu lacznosci Globalstar zostaly wyniesione na orbite. W ramach projektu na pulapie 1,4 tys. km umieszczone zostanie 48 satelitow, ktore od 1999 roku beda posredniczyc w przesylaniu danych. tb ___________________________________________________ ATA obslugiwane Quantum podalo, ze nastepna generacja sterownikow dyskowych ATA/IDE Ultra ATA/66 bedzie obslugiwana przez przyszle uklady Intela. tb ___________________________________________________________ Alcatel z AMD AMD bedzie produkowac na licencji Alcatela systemy telekomunikacyjne wykorzystujace technologie ADSL. Pozwala ona na znaczne przyspieszenie transmisji danych po zwyklych kablach telefonicznych. AMD bedzie robic chipset Alcatela umozliwiajacy przeplyw informacji z szybkoscia 8 Mbps. tb ____________________________________________________ Acery nie na dworce 120 komputerow Acer Entra kupia do konca marca Polskie Koleje Panstwowe. Uzywane beda w biurach dyrekcji okregowych PKP. Kontrakt zrealizuje firma Sekom z Warszawy. tb ____________________________________________________ NA zakupach Network Associates za 300 mln dolarow kupi Trusted Information Systems - producenta oprogramowania do zabezpieczen sieci komputerowych. Network Associates rosnie dzieki zakupom. W zeszlym roku firma powstala po polaczenia McAfee i Network General. Zaraz potem kupila juz PGP. NA podaje, ze dzieki fuzji stanie sie jednym z najwiekszych dostawcow oprogramowania zwiazanego z bezpieczenstwem. Sprzedawana przez TIS Gauntlet, to wg Zona Research druga z najczesciej uzywanych na swiecie "zapor przeciwogniowych". Tego typu oprogramowanie chroni sieci przed intruzami. Zwiazek zaaprobowaly obie firmy. Teraz musza sie nan zgodzic ich udzialowcy. tb ____________________________________________________ Oracle Polska inaczej Polski oddzial Oracle reorganizuje sie. Dotad firma miala jeden dzial sprzedazy. Od poczatku lutego zostal on podzielony na trzy odrebne czesci. Pierwsza to sektor sprzedazy dla klientow strategicznych. Drugi zajmuje sie kontraktami zawieranymi za posrednictwem partnerow oraz pozostalymi klientami, dla ktorych prowadzona jest sprzedaz bezposrednia. Trzeci dzial, to "Oracle Applications". Zostanie on rozbudowany, gdyz firma planuje zwiekszyc zwiazana z nim sprzedaz. tb __________________________________________________ SunSoft w Polsce Od poczatku roku w Polsce dziala SunSoft - zajmujacy sie produkcja i dystrybucja oprogramowania oddzial Sun Microsystems. tb ________________________________________________ System w kasie ComputerLand podpisal z firma Bausparkasse Schwaebisch Hall AG kontrakt na zbudowanie kompleksowej infrastruktury informatycznej. BSH to wiodaca niemiecka kasa mieszkaniowa. ComputerLand dostarczy systemy, oprogramowanie oraz zabezpieczenia do polskiego oddzialu firmy. Kontrakt zrealizowany zostanie w 1998 roku. tb ______________________________________________ Niewiele wiecej HP Do 929 mln dolarow - tylko o 2 procent - wzrosl zysk Hewlett-Packarda w pierwszym kwartale w porownaniu z poprzednim rokiem. Sprzedaz w tym czasie urosla o 15 procent do 11,8 mld. - - Jestesmy calkiem zadowoleni - powiedzial Lewis E. Platt, szef firmy. Przychody firmy zwiazane z branza komputerowa wzrosly o 15 procent do 9,9 mld. HP wyroznia tu wyniki sprzedazy komputerow przenosnych i stacjonarnych dla biznesu. Nieco gorzej bylo ze sprzedaza serwerow. Dobrze sprzedawaly sie Unixowe, ale z pecetowe daly tylko nieznaczny wzrost przychodow. W Europie HP mial 4,2 mld dolarow przychodow - o 8 procent wiecej niz rok temu. tb _________________________________________________ Karma urosla Sprzedaz Karma Polska wzrosla w zeszlym roku z 16,7 do 35 mln zl. Trzeba jednak uwzglednic fakt, ze firma jest na polskim rynku od marca 1996. Karma jest jednym z najwiekszych dystrybutorow podzespolow komputerowych i produktow takich firm jak Quantum czy Toshiba. Sprzedaje glownie: twarde dyski (38 procent przychodow) i napedy CD-ROM (32 proc). Firma powstala w 1990 roku, w zeszlym roku miala 1,2 mld dolarow sprzedazy. Zatrudnia 500 osob. TB ______________________________________________ ABC plus 40 Dystrybutor sprzetu i oprogramowania ABC Data mial w zeszlym roku 197 mln zl sprzedazy, co oznacza wzrost o 40 procent. Firma spodziewa sie, ze w tym roku urosnie do poziomu ok. 300 mln. ABC Data dziala w Polsce od 1990 roku. Od pazdziernika 1995 nalezy do amerykanskiego koncernu CHS Electronics, ktory ma obroty rzedu 6 mld dolarow. TB ________________________________________________ 10 tys. notebookow z Karen W zeszlym roku Grupa Karen sprzedala 10369 notebookow. Rekordowy byl ostatni kwartal, na ktory przypada 36 procent sprzedazy. Najwiecej firma sprzedala komputerow California Access (31 proc). Na kolejnych miejscach sa IBM (24 proc.) Toshiba (17,9 proc) i wprowadzony w zeszlym roku do oferty Fujitsu (11,7 proc). Zalozona w 1983 roku Karen byla jedna z pierwszych firm komputerowych w Polsce. TB _______________________________________________ Delta chce HP Linie lotnicze Delta kupia w ciagu trzech lat sprzet Hewletta Packarda o wartosci 300 milionow dolarow. Umowa miedzy firmami dotyczy komputerow PC, serwerow unixowych i intelowych, drukarek i innego sprzetu. Delta chce stosowac we wszystkich swoich placowkach zunifikowany sprzet. tb ________________________________________________ Po Polsce tez w Czechach Acer otworzyl kolejne przedstawicielstwo w Europie Srodkowo-Wschodniej. Po Polsce i Wegrzech, swojego biura doczekali sie Czesi. Szefem czeskiego biura zostal Jaroslav Tvardek. Wedlug IDC Acer zajmuje 9. miesjce w Europie w sprzedazy pecetow i 4. notebokow. Ponad polowa sprzedazy na rynku europejskim dotyczy krajow naszego regionu. SMS __________________________________________________ Plac to Cie znajda Idealab! uruchomilo wyszukiwarke www.goto.com. Wlasciciele serwerow WWW musza jej placic, jesli chca by ich strony trafialy do wynikow wyszukiwania. Wsrod firmy, ktore na to poszly znalazla sie siec ABC News. Obserwatorzy sa jednak sceptyczni - nie wiadomo czy serwis wzbudzi zainteresowanie klientow. TB ___________________________________________________ NT Digitala dla Reutera Digital poinformowal, ze agencja Reuters podpisala z nim kontrakt na dostawe serwerow Windows NT. Beda one uzywane na calym swiecie w centrach danych i u klientow. Digital bedzie zajmowal sie obsluga i zarzadzaniem nimi. TB ___________________________________________________ Tajwan liderem Tajwan utrzymal w zeszlym roku pozycje pierwszego dostawcy obudow komputerowych - podaje "Taipei News". Wyspiarska produkcja stanowi az 73 proc. rynku swiatowego. W 1997 r. wyprodukowano 53 mln sztuk o wartosci ponad 1 mld dolarow, co oznacza 31-proc. wzrost w porownaniu z 1996 r. W tym roku zaklady tajwanskich wytworcow opuscic maja 62 mln sztuk obudow do komputerow. Jednym z liderow jest Aopen Inc., ktora w najblizszym czasie zacznie swe produkty wyposazac m.in. w CD-ROM-y. PAP _____________________________________________ Plus 66 procent O 66,7 proc zwiekszyla sie w lutym w porownaniu ze styczniem produkcja maszyn biurowych i komputerow, a sprzetu i aparatury radiowej, telewizyjnej i komunikacyjnej - o 42,3 proc. - - podal GUS. PAP ____________________________________________________ Profesor Klaus uczy niemieckiego PROGRAMY EDUKACYJNE. Dla dzieci i doroslych Programow do nauki jezyka niemieckiego nigdy nie bylo specjalnie wiele na polskim rynku. Warto wiec zwrocic uwage na multimedialny program - Profesor Klaus. Slownictwo. Ma nauczyc 9 tysiecy najczesciej uzywanych niemieckich slow. Profesor Klaus jest programem uniwersalnym. Cwiczenia sa opracowane dla trzech poziomow zaawansowania. Moga z niego korzystac dzieci powyzej szostego roku zycia oraz mlodziez i osoby dorosle. Program zostal podzielony na dwie duze czesci. Pierwsza sa Prezentacje. Tutaj uzytkownik moze wybrac jeden z kilkunastu proponowanych tematow: czesci ciala czlowieka, narzedzia, dom, geografia, zawody itp. Kiedy to zrobi na ekranie pojawi sie plansza z kolorowymi, humorystycznymi obrazkami. Kazda rzecz, przedmiot lub czlowiek na tych ilustracjach jest podpisany. Podpis jest w jezyku niemieckim. Wszystkie podpisy moga byc przeczytane przez niemieckiego spikera. Mozna tutaj uruchomic dwa rodzaje cwiczen. W obydwoch podpisy pod obrazkami znikaja. W pierwszym z nich (trudniejszym) uzytkownik musi recznie z klawiatury wpisac cale wyrazy, w drugim wstawic w puste miejsca wlasciwe wyrazy z wyswietlonej listy. Uzytkownik moze tez w tej czesci programu skorzystac z obecnego caly czas w programie slownika niemiecko- -polskiego. Kazdy wyraz ze slownika moze byc przeczytany przez niemieckiego lektora. Druga, znacznie wieksza czesc programu to Cwiczenia. Obejmuja bardzo szeroki zakres calej sfery ludzkiego zycia. Mozna uczyc sie niemieckich slowek z zakresu historii, sprzetu domowego, uczuc, emocji, jedzenia, kolorow, medycyny, techniki, komunikacji miejskiej, a nawet milosci i seksu. Dziewiec tysiecy najczesciej uzywanych slow to troche wiecej niz w przecietnych codziennych rozmowach uzywaja nasi zachodni sasiedzi. Autorzy programu zwrocili szczegolna uwage na wlasciwy przebieg procesu nauczania jezyka obcego. Istotna jest tutaj pewna kolejnosc. Najpierw uczen musi nauczyc sie rozumiec slyszany tekst, nastepnie ma nauczyc sie mowic, potem czytac, a na koncu pisac. Program pozwala tez porownac swoja wymowe z wymowa lektora. Praktycznie w kazdym udzwiekowionym cwiczeniu mozna nagrac swoja wypowiedz za pomoca mikrofonu podlaczonego do karty dzwiekowej komputera i porownac z glosem lektora. Profesor Klaus moze pracowac w dwoch trybach: nauki i sprawdzianu. W pierwszym przypadku Klaus jest wyjatkowo cierpliwy i powtarza cwiczenia, do chwili, w ktorej uczen nie opanuje calosci zagadnienia. W drugim przypadku niepoprawne odpowiedzi sa jedynie liczone, az w koncu wystawiana jest koncowa cenzurka. Program wie tez, podobnie jak SuperMemo, ze raz opanowany material moze zostac zapomniany. Dlatego mozna ustawic w nim liczbe i czestotliwosc powtorek. Nie jest to tak skomplikowane jak w SuperMemo (gdzie wlasciwie technika powtorek stanowi najwieksza sile tego programu), ale dziala i wg autorow programu powinno wystarczyc. Program mozna polecic niemal wszystkim. Zakres materialu, ktory obejmuje odpowiada mniej wiecej rozszerzonemu programowi nauczania jezyka niemieckiego w szkole sredniej. Program moze byc rowniez wykorzystywany w szkolach dzieki mozliwosci prowadzenia oddzielnej statystyki dla kilku uzytkownikow. Program pracowac moze w srodowisku Windows 3.11 lub 95. Tytul: Profesor Klaus. Slownictwo Producent i dystrybucja: Edgar Multimedia, skr. poczt. 83, 02-588 Warszawa, (www.edgard.com.pl.). Wymagania sprzetowe: 486DX, 4 MB RAM, Windows 3.11 lub 95, CD-ROM o podwojnej predkosci, karta dzwiekowa zgodna z Windows. Marcin Kaczmarczyk - ------------------------------------------------------ Siecia na dogrywke USLUGI. Zlecenia przez Internet W Domu Maklerskim Banku Ochrony Srodowiska zlecenia przez Internet mozna skladac nawet w czasie dogrywki. To jedyne biuro w Polsce, ktore oferuje taka usluge. Juz od listopada 1996 na stronach WWW "Stocks online" biura BOS mozna skladac zlecenia przed sesja gieldy, ktore wezma udzial w ustalaniu kursow dnia poszczegolnych spolek. Bank oferowal usluge swoim klientom, nie promujac jej specjalnie. Dopiero niedawno zaczal sie nia chwalic. Dodal tez mozliwosc skladania zlecen w czasie dogrywki - czesci sesji, w ktorej kursy juz sa ustalone, a handluje sie nadwyzkami akcji do sprzedazy i kupna. Wyniki dogrywki trzeba jednak sledzic np. przez telegazete. DM BOS ma jeden oddzial w Warszawie, a dzieki Internetowi zyskal klientow z czterech kontynentow. Najczesciej sa to Polacy mieszkajacy za granica, bo obsluga serwisu jest w naszym jezyku. - Dla osob np. z USA jest to chyba najtanszy sposob inwestowania w Polsce - mowi Michal Wojciechowski z zespolu uslug Internetowych DM BOS. W sumie z posrednictwa Sieci korzysta okolo 120 osob. Biuro jest jednak dosyc elitarne: klienci musza miec na rachunku aktywa o wartosci co najmniej 15 tys. zlotych. Skladajacy przez WWW zlecenie wybiera akcje, ktore go interesuja za pomoca okienek z opcjami, okresla rodzaj zlecenia - kupno czy sprzedaz i kurs, ktory go interesuje. Moze tez przegladac swoje ostatnie zlecenia, stan rachunku i dokonac przelewu pieniedzy na konto. Systemowi podaje imie, nazwisko, a takze numer rachunku i tajne haslo dostepu. Transmisja szyfrowana jest z wykorzystaniem protokolu SSL dzialajacego na serwerze Netscape. Najlepiej wspolpracuje on z przegladarka tej firmy. - Wiem, ze istnienie takiej uslugi moze kusic hakerow, ale nie maja oni zbyt wielu mozliwosci odniesienia korzysci z dostepu do rachunkow. Pieniadze moga byc bowiem przelewane jedynie na z gory okreslone przez klienta rachunki - - mowi Wojciechowski. Wedlug niego, usluga jest bardziej bezpieczna niz telefoniczne skladanie zlecen, w ktorym podaje sie przeciez haslo. A taka usluge oferuje wiekszosc biur makleskich. Dodatkowo mozna tez okreslic z jakiego komputera moga byc dokonywane operacje, przez podanie jego internetowego adresu - - numeru IP. Ta opcja odpada, jesli dostawca Internetu uzywa dynamicznego przydzialu numerow. Ale w przypadku stalego, zadanie hakera jest powaznie utrudnione. Musialby on albo oszukac protokol TCP/IP, albo wejsc do komputera wlasciciela rachunku. TB ------------------------------------------------------ Czas na klopoty? Compaq spodziewa sie w pierwszym kwartale slabych wynikow finansowych i sprzedazy mniej wiecej takiej samej jak rok temu. Firma w najlepszym przypadku wyjdzie w tym kwartale na zero. Compaq podal, ze powodem klopotow jest slaba sprzedaz pecetow i spadajace ceny. Klopoty zwiazane sa szczegolnie z rynkiem amerykanskim. Compaq obnizyl ceny niekorych produktow i przekazal towary posrednikom. A ci ciagle je sprzedaja. Na sytuacje wplywa model dzialania firmy, ktora nie jest w stanie dostatecznie szybko reagowac na zmiany popytu. Zapasy zwiekszaja koszty firmy. Dell, glowny konkurent Compaqa podal, ze nie ma podobnych klopotow. Informacje Compaqa poprzedzily rownie pesymistyczne wiesci z Intela i Motoroli. Moze to byc zapowiedz wiekszych problemow branzy. Cytowani przez Reutersa analitycy uwazaja, ze popyt na komputery spada, poniewaz firmy odkladaja zakupy na czas premiery Windows 98, poza tym coraz wiecej pieniedzy wydaja na rozwiazanie problemu roku 2000. tb - ------------------------------------------------------ Wielcy wchodza do Internetu TELEFONY. Deutsche Telekom kontra AT&T Giganci telekomunikacyjni coraz powazniej traktuja telefonie wykorzystujaca technologie internetowe. Ostatnie przecieki mowia, ze Deutsche Telekom chce zainwestowac w nia 10 mld niemieckich marek. Informacje podal niemiecki magazyn "Focus". Wprowadzenie uslugi, w ktorej polaczenie wykorzystujace protokol IP bedzie kosztowac "grosze" w porownaniu z dotychczasowymi oplatami, firma planuje jeszcze w tym roku. Podobno zarzad DT zdecydowal sie na to, chcac przescignac innego giganta - - AT&T. Poki co, DT nie potwierdzil oficjalnie informacji. AT&T jest troche w tyle. Niedawno firma podala, ze w drugim kwartale przeprowadzi testy telefonii IP. Minuta polaczenia miedzy dwoma stanami bedzie kosztowac do 9 centow, bez wzgledu na pore dnia. By zadzwonic, nie bedzie potrzeba komputera. Wedlug analitykow z Killen & Associatesru do 2003 roku tylko w USA rynek rozmow telefonicznych przez Intenet moze byc wart 8 mld dolarow. Szybko beda z nich chcialy korzystac firmy, ktore zobacza tu szanse redukcji kosztow. Wedlug Killen, dostarczyciele Internetu powinni to wykorzystac i przeksztalcic sie w firmy telefoniczne. Czesto jednak sytuacja wyglada inaczej: telekomy przejmuja dostarczycieli Internetu i zaczynaja oferowac telefonie IP. Coraz wiecej raportow mowi, ze firmy telefoniczne straca czesc swoich przychodow. Szczegolnym zagrozeniem dla tradycyjnych polaczen moze byc wysylanie faksow Internetem, w ktorym "ciaglosc" polaczenia nie jest tak istotna. TB - ------------------------------------------------------ Multimedialny spacer po Luwrze CD-ROM. Muzeum na plytce Dokladne ogladniecie chocby czesci zbiorow Luwru jest ze wzgledu na wielkosc kolekcji wiecej niz trudne. Byc moze dlatego warto wybrac sie na multimedialny spacer po muzeum. Jest to mozliwe dzieki najnowszej plytce CD-ROM, pod tytulem "Luwr dla dzieci". Tytul ten zostal wydany we Francji przez wydawnictwo Voyager i Gallimard Jeunesse. Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne dokonaly pelnego tlumaczenia tego produktu i wydaly go w Polsce. Nowy CD-ROM jest adresowany dla dzieci powyzej pieciu lat. Jednak jego poziom nie powinien znudzic nikogo, kto choc troche interesuje sie sztuka. "Luwr dla dzieci" sklada sie z dwoch podstawowych czesci. Czesc pierwsza to krotki przewodnik po samym muzeum. Na kilkunastu stronach komputerowej ksiazki zamieszczono krotka historie ogromnego kompleksu, ilustrowana dodatkowo zdjeciami. Podzielono ja na kilka okresow historycznych: sredniowiecze, renesans, klasycyzm itd. az po wiek XX. Tekst mozna przeczytac samemu, albo wysluchac glosu lektora. Ta uwaga dotyczy zreszta zawartosci calego CD-ROM-u. Lektorzy przeczytaja dziecku dowolny tekst z ekranu oraz wytlumacza, co znaczy kazda z ikon. Kazde zdjecie, ktore znajduje sie w tej czesci plytki, moze byc powiekszone do rozmiarow calego ekranu. Jakosc tych reprodukcji nie wzbudza zastrzezen. W tej czesci prawdziwym majstersztykiem jest trwajacy trzy minuty film, przedstawiajacy Luwr w pigulce. Kamera pedzi z ogromna szybkoscia przez wnetrza, slychac dynamiczny fortepianowy podklad muzyczny, a glos lektorki w krotkich zdaniach wyjasnia, co przez sekundy widzimy na ekranie. Pomysl pozornie szalony, ale sie sprawdza. Ktos polknie bakcyla i zachecony zanurzy sie na dlugie godziny w drugiej czesci multimedialnego przewodnika po muzeum. W tej czesci podziwiac mozemy kolekcje Luwru. Niestety nie cala, ale jej dosc spory reprezentatywny wycinek. Dokladnie jest to ponad 150 obrazow, rzezb, mebli, strojow itp. Dziela mozna ogladac na kilka sposobow. Mozna w indeksie nazwisk lub tytulow znalezc interesujaca pozycje i na niej sie skoncentrowac, mozna przegladac kolekcje jedna po drugiej lub tez uruchomic "projektor slajdow". Wyswietli je kolejno sam program. Samo zdjecie lub reprodukcja na ekranie komputera to nie wszystko. Korzystajac z kilku ikon dziecko moze powiekszyc obraz do rozmiarow calego ekranu. Ogladajac wybrane fragmenty dziela mozna posluchac, kto i kiedy go stworzyl oraz co przedstawia, poznac jego prawdziwe wymiary, zobaczyc na mapie kraj, w ktorym powstalo oraz uruchomic dodatkowa opcje z komputerowymi zabawami. Sa trzy typy zabaw. W pierwszej nalezy wpasowac usuniety wczesniej z obrazu fragment z powrotem na jego miejsce. Trudnosc polega na tym, ze sa trzy podobne fragmenty. Trzeba wybrac wlasciwy. W drugiej zabawie do obrazu cos zostalo domalowane lub rzezba zostala w jakis sposob zmieniona. Trzeba wskazac nowy, nie pasujacy element. W trzeciej dziecko musi na calym obrazie wskazac, gdzie znajduje sie powiekszony i wyswietlony z boku ekranu fragment dziela. Wszystkie trzy typy zabaw cwicza wiec spostrzegawczosc oraz byc moze spowoduja, ze dziecko zapamieta choc kilka z najwiekszych dziel sztuki. Nalezy wspomniec jeszcze o tym, ze kazdy z obrazow, rzezb itp. jest dodatkowo ilustrowany albo fragmentem muzycznym, albo zartobliwym komentarzem. Calosc to bardzo dobra multimedialna pozycja, z ktorej cieszyc moga sie zarowno dzieci jak i rodzice. Marcin Kaczmarczyk Producent: Gallimard Jeunesse i Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne Dystrybutor: Hurtownia oprogramowania "USER" Wymagania sprzetowe: 486DX2/66, CD-ROMx2, 8 MB RAM, karta dzwiekowa zgodna z Windows, SVGA, Windows 3.11 lub 95 - ------------------------------------------------------ Za darmo i bez erotyki W samym sercu Krakowa, w lokalu Telekomunikacji Polskiej SA, mozna od paru miesiecy za darmo zeglowac po Internecie. Firma chce w ten sposob zachecic krakowian do korzystania z Sieci. Poniewaz TP SA nie chce pobierac zadnych oplat za te usluge, ogladanych na ekranie monitora stron WWW i zawartych na nich informacji nie mozna drukowac. W obawie przed wirusami oraz ewentualnymi probami wlaman do systemu, firma nie pozwala tez na kopiowanie zawartosci wybranych stron na dyskietki. Akcja cieszy sie najwieksza popularnoscia wsrod uczniow szkol srednich i studentow. Nie brakuje tez biznesmenow, poszukujacych stron ekonomicznych. Poniewaz zdarzalo sie, ze dzieci ze szkol podstawowych odwiedzaly strony z pornografia - - dostep do nich zostal zablokowany. ikon _________________________________________________ Konkurs na koniec wieku "Schylek wieku...?" - to tytul ogolnopolskiego konkursu grafiki komputerowej i stron WWW, organizowanego przez Muzeum w Rybniku, lokalne kolo Zwiazku Artystow Plastykow oraz firme komputerowa BB-Soft. Tytul konkursu mozna rozumiec szeroko - jako prezentacje problemow konca tysiaclecia, np. stylow zycia, zmian w systemach wartosci, wplywu techniki komputerowej na zycie ludzi. - Przedtem robilismy dwa konkursy plastyczne, tematycznie zwiazane z ekologia i kondycja wspolczesnego czlowieka. Nowy konkurs to kontynuacja tamtych dwoch, proba pokazania zmian zachodzacych pod koniec wieku - tlumaczy temat kustosz muzeum Slawomir Studnik. Zakwalifikowane do konkursu prace bada wystawiane w salach muzeum (grafika - w formie papierowej, na wydrukach; interaktywne strony WWW - na komputerach). Pojawia sie one tez na stronie WWW nalezacej do muzeum (jej adres: http://www.muzeum.rybnik.pl) Chetni do wziecia udzialu w konkursie (i zdobycia atrakcyjnych nagrod) na szczegoly musza poczekac do maja. Ale pomyslec nad koncepcja pracy juz teraz nie zaszkodzi. DoG - ------------------------------------------------------ Komputerowe Cannes E3 po raz trzeci Targi przemyslu elektronicznego, ktore odbeda sie w Atlancie od 27 do 30 maja, sa tym dla elektronicznego przemyslu rozrywkowego czym dla przemyslu filmowego festiwal w Cannes. Electronic Entertainment Expo (E3) zgromadza po raz trzeci w Georgia World Congress Center wylacznie biznesmenow i przedstawicieli prasy. Targi te, podobnie jak poprzednie, sa zamkniete dla publicznosci. Choc na kilkuset stanowiskach beda prezentowane gry komputerowe, akcesoria (joysticki, manetki, cyber-kaski itp.) i sporo multimedialnego oprogramowania edukacyjnego, to rozentuzjazmowani nastolatkowie nie maja tam wstepu. E3 sa targami dla ludzi, ktorzy swiat elektronicznej rozrywki tworza. To tutaj prezentowane sa nowe trendy, ktore wyznacza kierunek rozwoju na nastepny rok, to tutaj wielcy wydawcy gier komputerowych podpisuja umowy i to tutaj producenci sprzetu pokazuja nowe rozwiazania, ktore pozwalaja programistom pisac coraz lepsze, szybsze i ciekawsze gry. W 1997 roku 480 wystawcow zaprezentowalo na tych targach ponad 1500 nowych produktow. Wszystko wskazuje na to, ze tym razem targi beda jeszcze wieksze. MK - ------------------------------------------------------ Czy Billy Crystal wystapi nago? FILM. Za niespelna tydzien wrecza statuetki Szukajac informacji o Oscarach, przede wszystkim nalezy zajrzec na oficjalna strone - http://www.oscar.com. Sygnuje ja amerykanska siec telewizyjna ABC, ktora bedzie transmitowala uroczystosc. Ale www.oscar.com troche rozczarowuje. Sa tu wiesci, troche historii, zartow ze strojow dostojnych gosci i nominowanych, scenografia. I to wlasciwie wszystko. Znacznie lepiej prezentuje sie strona - rowniez oficjalna - Amerykanskiej Akademii Sztuki Filmowej (Academy of Motion Picture Arts and Sciences) pod adresem http://www.ampas.org lub http://www.oscars.org. Mniej tu grafiki, za to wiecej ciekawych informacji, rowniez ubieglorocznych. Serwerze http://www.oscar.guide.com to gratka dla wielbicieli gwiazd filmowych: zamieszczono wiele zdjec z ubieglorocznej gali oraz z pooscarowego balu. Na tej stronie mozna tez znalezc odsylacze do najciekawszych stron zwiazanych z tematem. Duzo fotografii z ubieglego roku oraz malo tekstu znajduje sie na stronie http://www.awards.photostogo.com. Specjalne oscarowe sekcje znajduja sie na wszystkich waznych stronach poswieconych showbiznesowi np. http://www.eonline.com, http://www.tribtv.com czy stronie zwiazanej z Cinemania - - filmowa encyklopedia Microsoftu (http://cinemania.msn.com). Wszystkie te strony zawieraja m.in. wywiady z nominowanymi, najswiezsze doniesienia z Hollywood, a takze pelne sylwetki wszystkich bohaterow uroczystosci. Prawie kazda amerykanska stacja telewizyjna oraz wieksze gazety rowniez zamiescily wielkie oscarowe sekcje. Wyrozniaja sie zwlaszcza sekcje w internetowym "Los Angeles Times" (http://www.latimes.com), "Washington Post" (http://www.washingtonpost.com) oraz na stronie koncernu Time Warner Teda Turnera (http://www.pathfinder.com/pathfinder/features/oscars). Jezeli ktos ma duzo czasu powinien zagonic do pracy jakakolwiek wyszukiwarke i wpisac np. Oscar lub nazwisko nominowanego - - to jednak zajecie dla internetowych szperaczy. Niecierpliwi powinni zajrzec np. na strone http://www.yahoo.com/Entertainment/Movies_and_Film/Awards/Academy_Awards. W polskiej czesci Internetu wyroznia sie Stopklatka - http://www.stopklatka.com.pl. Jest tam pelna lista nominowanych, odnosniki do poswieconych im stron. Przyjemna jest tez strona http://www.polonia.net/rozrywka/oscar_98. Atrakcja wiekszosci stron (m.in. http://www.mrshowbiz.com czy http://www.hollywood.com) sa quizy o tematyce oscarowej oraz zabawy w rodzaju "ktora pani ubrala sie lepiej na ubiegloroczna impreze?". Mozna tez typowac tegorocznych zwyciezcow - po zaglosowaniu pojawiaja sie aktualne notowania. Niewiele roznia sie typowania internautow na poszczegolnych stronach. Wiekszosc uwaza, ze w tym roku w kategorii naj lepszy film zwyciezy "Titanic", najlepszy rezyser - James Cameron, najlepszy aktor (tu zdania sa podzielone) Jack Nicholson lub Matt Damon, zas najlepsza aktorka (tutaj tez rozbieznosci) - Kate Winslet lub Helen Hunt. Wszystko jednak okaze sie 23 marca podczas 70. uroczystosci wreczenia Oscarow. Ale nie samymi Oscarami czlowiek zyje. Juz od 18 lat przyznawane sa Zlote Maliny (Golden Raspberry Awards) dla najgorszych produkcji oraz najgorszych wykonawcow. W tym roku na tej "czarnej liscie" Hollywood nie pojawiaja sie raczej tytuly i nazwiska pretendentow do nagrod Akademii. Filmy nominowane w tym roku to "Anaconda", "Batman i Robin", "Fire Down Below", "Postman" Kevina Costnera oraz "Speed 2". Wiecej szczegolow na oficjalnej malinowej stronie http://www.razzies.com. Arlena Sokalska - ------------------------------------------------------ Oscarowe ciekawostki z Internetu Cztery z pieciu aktorek nominowanych do Oscara to Brytyjki: Kate Winslet, Helena Bonham-Carter, Julie Christie i Gloria Stuart. Jedyna Amerykanka - Helen Hunt - dotychczas byla uwazana za aktorke seriali komediowych (m.in. "Szaleje za toba"). Film "Przejrzec Harry'ego" ("Deconstructing Harry") przyniosl Woody'emu Allenowi 13. nominacje do Oscara za scenariusz. Allen przegonil tym samym Billy'ego Wildera, ktory otrzymal 12 nominacji za scenariusze. Jack Nicholson zdobyl juz dwa Oscary. Teraz za glowna role w "Lepiej byc nie moze" zostal nominowany po raz 11. Jeszcze kilka dobrych filmow i dogoni rekordzistke, Katherine Hepburn - 12 nominacji i cztery Oscary. Po raz pierwszy w historii Oscarow dwie aktorki - Gloria Stuart i Kate Winslet otrzymaly w jednym roku nominacje za odtworzenie tej samej postaci - Rose Calvert-Dawson w "Titanicu". "Titanic" dogonil w nominacjach film "Wszystko o Ewie" ("All about Eve") - oba filmy otrzymaly ich po 14. Najwiecej Oscarow zdobyl "Ben Hur" - 11 statuetek na 12. - ------------------------------------------------------ Magia ekranu WWW. Gdzie szukac filmowych wiesci Polska prasa filmowa to kilka tytulow, ktore ukazuja sie raz w miesiacu. Programow telewizyjnych poswieconych filmowi jak na lekarstwo. Troche lepiej jest w radiu, ktore jednak z natury rzeczy jest bardzo ulotne. Prawdziwym milosnikom kina nie pozostaje nic innego, jak podlaczyc sie do Internetu, prawdziwej kopalni wiedzy o kinie, filmach i gwiazdach. Chyba kazdy milosnik kina przezyl chwile frustracji, kiedy usilowal z prasy badz telewizji czy radia dowiedziec sie czegos o ulubionym filmie badz gwiezdzie. Kupowal, czekal, polowal i nic. Dzieki Internetowi wszystkiego mozna dowiedziec sie szybciej. Wedrowke po stronach poswieconych filmowi dobrze jest rozpoczac od miejsc dotyczacych showbiznesu. Najpopularniejsze, pewnie ze wzgledu na adres http://www.hollywood.com, sa strony Hollywood Online. Mozna na nich znalezc plotki, nowosci, informacje o filmach i ich tworcach - dla kazdego cos milego. Atrakcja sa relacje z premier, fotografie, klipy z filmow, a takze wywiady w postaci transmisji Real Audio. Podobne tresci zawieraja strony http://www.mrshowibiz.com, http://www.starbuzz.com, http://www.showbizzwire.com, http://www.flashers.com, http://www.tribtv.com, http://www.film.com (mozna na niej znalezc m.in. limeryki o filmach). Na http://www.eonline.com sa dlugie i niesztampowe wywiady z aktorami - niestety, nie jest ich zbyt wiele. Wszystkie te strony mozna przeszukiwac: najczesciej wedlug nazwiska, tytulu lub slowa kluczowego. Podobna jest tez polska strona Stopklatka (http://www.stopklatka.com.pl). Nie jest moze tak ladna, jak strony anglojezyczne, ale warto na nia zajrzec. Przedluzenie encyklopedii i gazety Nieco odmienny charakter ma oficjalna strona encyklopedii Cinemania Microsoftu (http://cinemania.msn.com). Mozna na niej znalezc informacje z historii kina. Pozwala ona tez na aktualizacje legalnej wersji Cinemanii. Amatorzy sensacji lub najswiezszych informacji powinni szperac na stronach gazet, magazynow oraz stacji telewizyjnych. Wiesci prosto z Hollywood najszybciej pojawiaja sie na stronach http://www.variety.com, http://www.pathfinder.com, http://www.latimes, http://www.abc.com, http://www.cnn.com/SHOWBIZ/index.html. Oficjalne serwisy Kopalnia wiedzy o filmach - zwlaszcza tych najnowszych, albo tych w produkcji sa oficjalne strony wytworni filmowych. Na przyklad: Metro Goldwyn Meyer - http://www.mgmua.com, Universal - http://www.mca.com, 20 Century Fox - http://www.fox.com, Paramout Pictures - http://www.paramout.com. Najczesciej adresy wytworni filmowych sa po prostu nazwa lub skrotem nazwy, wiec czasami udaje sie trafic "na slepo". Ta zasada dotyczy tez wszelkich nowych filmow. Adresy poswieconych im stron podawane sa czesto na plakatach reklamowych, ale w wiekszosci wypadkow adres jest po prostu tytulem filmu. Jezeli sie nie powiedzie, mozna sprobowac szczescia na stronach bedacych wielkimi bazami danych o filmach. Sa to miedzy innymi http://www.movies.net, htp://www.movies.com, http://www.movieweb.com, http://us.imdb.com oraz polska http://film.sprint.pl i baza danych o polskich filmach http://www.fuw.edu.pl/filmy. Prywatna inicjatywa Napopularniejsza strona z informacjami o aktorkach, aktorach oraz gwiazdach, co nie znaczy najlepsza jest http://www.celebsite.com. Zawiera, ona glownie biografie i filmografie. Najciekawsze informacje dotyczace ludzi filmu mozna znalezc na stronach "prywatnych", stworzonych przez ich wielbicieli. Przedzieraja sie oni przez Internet w poszukiwaniu wszelkich informacji na temat idoli. Takich stron trzeba jednak szukac przez wyszukiwarke. Istnieja tez specjalne strony grupujace odsylacze do stron poswieconych znanym ludziom. Sa to np. http://www.celebguide.com, http://www.internet-stars.com, http://www.bitesite.com. Na szczegolna uwage zasluguje http://www.fansites.com. Jezeli ktos zapragnie wyslac do ulubionej gwiazdy list milosny, a chcialby to zrobic mniej oficjalnie, moze poszukac adresu idola na stronie http://www.intertronics.com/celebrities.html. Wszystkie podane adresy odnosza sie glownie do kinematografii Magia ekranu WWW. Gdzie szukac filmowych wiesci amerykanskiej. Coz, nawet w Internecie przewaga Hollywood jest przytlaczajaca. Co ma robic wielbiciel kina francuskiego? Po prostu szukac. Warto przypomniec sobie ulubiony zart internautow, ze nigdzie tak bardzo jak w Sieci nie sprawdza sie biblijne przeslanie: "Szukajcie, a znajdziecie". Arlena Sokalska - ------------------------------------------------------ Sieciowe Oscary juz rozdane KONKURS. WWW w swietle jupiterow Internetowy serwis NEWS.COM zostal uznany za najlepsza strone informacyjna w Internecie. Znalazl sie tym samym w gronie laureatow Webby Awards - sieciowego odpowiednika Oscarow. Ich liste oglosil 6 marca organizator konkursu, magazyn "The Web". Ceremonia wreczania nagrod odbyla sie w San Francisco, w Palacu Sztuk. Mozna bylo w niej uczestniczyc takze przez Internet. Ci, ktorzy odpowiednio wczesniej zarejestrowali sie i zaglosowali, dostali od organizatora i sponsorow imprezy specjalne okularki. Dzieki nim wyswietlane na ich monitorach obrazy zyskaly trzeci wymiar. Webby Awards zostaly przyznane w sumie w dziewietnastu kategoriach. W kazdej z nich nominowano piec stron. NEWS.COM w swojej kategorii pokonal m.in takie znane serwisy informacyjne, jak internetowe wydanie New York Times'a, ABCNews.com, MSNBC, Wired News. Za najlepsza strone poswiecona grom wybrano Bezerk (www.bezerk.com). W innych kategoriach zwyciezyly m.in.: - Salon (najlepszy magazyn internetowy, http://www.salonmagazine.com) - ENTROPY8 (najlepsza strona poswiecona sztuce, http://www.entropy8.com) - Experience Music Project (muzyka; http://www.experience.org/hilow.asp) - Exploratorium (strona naukowa, http://www.exploratorium.edu) - CNN/TIME AllPolitics (najlepsza strona poswiecona polityce, http://www.allpolitics.com/1998/index.html). Pelna liste laureatow mozna znalezc pod adresem: http://www.webbyawards.com Dorota Gut - ------------------------------------------------------ Laur dla Titanica? Wszystko, co chcielibyscie wiedziec o glownym pretendencie do Oscara, ale boicie sie zapytac, znajduje sie w Internecie. Oficalna strona "Titanica" (http:// www.titanicmovie.com) ma swoje lokalne kopie - mozna je wybrac juz na stronie tytulowej. Najlepsza jest jednak strona amerykanska. Mozna na niej zaglebic sie w informacjach na temat "niezatapialnego" transatlantyka albo na temat samego filmu. Informacje o statku sa bardzo pogladowe - mozna zwiedzac statek poklad po pokladzie, a takze poznac historie katastrofy i ludzi, ktorzy nim plyneli podczas tragicznego rejsu. W czesci poswieconej filmowi jest wywiad z hollywoodzkim kapitanem, czyli nominowanym do Oscara (i typowanym na zwyciezce) rezyserem Jamesem Cameronem. Dla milosnikow filmu i komputerow sa tez inne atrakcje - wygaszacz ekranu, tapeta na pulpit Windows, wiele fotosow z filmu oraz dosc potezne (4-10 MB) klipy z filmu. Arlena Sokalska - ------------------------------------------------------ Zabojczy komputer ZDROWIE. Odwyk od Sieci Jezeli nie mozesz sie obejsc bez komputera, kilkanascie godzin zeglujesz w Internecie, a na dodatek masz klopoty z koncentracja to grozi Ci uzaleznienie od komputera. Jest tak samo grozne jak inne nalogi. W Krakowie powstaje CERT Plus, pierwsze w Polsce stowarzyszenie, ktore chce powolac specjalistyczny osrodek zajmujacy sie badaniem, prewencja, terapia i rehabilitacja osob dotknietych rozmaitymi patologiami, w tym nowa generacja uzaleznien technologicznych. Jak alkohol Uzaleznienie od komputerow ma podobny przebieg jak alkoholizm czy narkomania. Dotkniety nia nie moze obejsc sie bez komputera, ma problemy ze skupieniem sie, traci kontakt z rzeczywistoscia. - - Moga wystapic niekontrolowane wybuchy irytacji, agresji, a nawet halucynacje - twierdzi dr Dorota Zarebska-Piotrowska - - jeden z zalozycieli stowarzyszenia. Internet Addiction Disorder (Uzaleznienie od Internetu) zostalo w USA wpisane na liste chorob. Statystyki mowia, ze w Europie Zachodniej leczy sie na IAD okolo 2 tys. osob w wieku od 6 do 66 lat. W Polsce szacuje sie, ze u okolo 300 osoby leczenie jest konieczne. Prawdziwa liczba poszkodowanych jest trudna do okreslenia: sporadycznie zglaszaja sie po pomoc specjalistyczna, nie wiedza, ze mozna ja uzyskac i rzadko maja swiadomosc swojej choroby. - Uzaleznienie od informacji polega np. na tym, ze chory "musi" koniecznie korzystac z Internetu aby byc dobrze poinformowanym. Bycie Online to uzaleznienie od obecnosci w sieci. Internauta ma silna potrzebe dyskutowania z innymi, wirtualnego "bycia" wsrod innych internautow. Nawet tworzenie stron WWW moze byc przyczyna uzaleznienia - twierdzi dr. Zarebska-Piotrowska. - Znam mezczyzne, ktory praktycznie nic nie robi oprocz stron internetowych i dosc duzo na tym zarabia. Jego zycie toczy sie jedynie wokol tej jednej sprawy, z zarobionych pieniedzy prawie w ogole nie korzysta. Charakterystyczne dla "intermaniakow" jest oderwanie od rzeczywistosci. Jedyna rzecza, ktora ich interesuje sa komputery, gry czy Internet. Dr Zarebska-Piotrowska podaje przyklad barmana, ktory albo pracuje, albo gra na komputerze - - prawie w ogole nie spi. Uzaleznienie objawia sie w rozny sposob. Moze byc tak ostre, ze wymaga hospitalizacji powodujac np. klopoty z utrzymaniem rownowagi, dyskomfort, epilepsje o roznym natezeniu, a nawet omamy i halucynacje. Chorzy cierpia miedzy innymi na klopoty z laknieniem, cechuje ich nadmierna potliwosc, drzenie rak. Inne wartosci Pierwszy etap leczenia IAD to ochrona chorego przed autodestrukcja. Uzaleznieni po odseparowaniu od komputera czesto usiluja popelnic samobojstwo, moga byc grozni dla otoczenia i samych siebie. Nastepny etap to stopniowe pokazywanie innych wartosci, przywracanie normalnych potrzeb, rozbudzanie zainteresowan. Na koniec uczy sie chorych ponownego uzywania komputera, ale juz nie tak jak dawniej, tylko bardziej racjonalnego. Stowarzyszenie jest na razie w fazie organizacji i nie ma jeszcze stalej siedziby, choc od ponad dwoch lat prowadzi badania, szkolenia kursy, a jego czlonkowie lecza chorych i prowadza rozmaitego typu terapie i rehabilitacje. Stanislaw M. Stanuch - ------------------------------------------------------ UWAGA !! Rodzice niepokoja sie, czy czeste korzystanie dziecka z komputera nie zaszkodzi mu. Jakie sa pierwsze sygnaly uzaleznienia? dziecko symuluje nauke i pod pozorem, ze musi sie czegos nauczyc - bawi sie komputerem dziecko unika typowych zabaw z rowiesnikami, wybiera tylko tych, ktorzy maja komputer i z ktorymi moze o tym porozmawiac ma objawy nerwicy: poci sie, ma klopoty z koncentracja uwagi, snem, bezsennosc w nocy i rownoczesnie sennosc w ciagu dnia, a gdy mu sie zabroni korzystania z komputera jest poirytowane, wybucha nie kontrolowana agresja Gdzie zwrocic sie o pomoc? Mozna zadzwonic do tymczasowego telefonu informacyjno-konsultacyjnego CEDR Plus: 0601420628, ktory jest czynny codziennie w godzinach od 17 do 18. SMS - ------------------------------------------------------ Modny strach Czy uzywanie telefonow komorkowych zagraza zdrowiu? Zadne ostrzezenia przed niebezpieczenstwem raka mozgu u uzytkownikow telefonow komorkowych nie sa teraz uzasadnione - - oswiadczyl ekspert Swiatowej Organizacji Zdrowia (WHO). Nie istnieja powazne prace, ktore by dowodzily, ze dzialanie fal elektromagnetycznych emitowanych przez telefony komorkowe na ucho, czaszke i mozg moga byc przyczyna nowotworow - stwierdzila dr Elisabeth Cardis z Miedzynarodowego Osrodka Badan nad Rakiem w Lyonie (Francja), ktory jest specjalistyczna placowka Swiatowej Organizacji Zdrowia. Dr Cardis przyznala jednak, ze gdyby istnialo takie ryzyko, "mogloby sie ono okazac istotne w kategoriach zdrowia publicznego na swiecie" w zwiazku z blyskawicznie rosnaca sprzedaza "komorek", ktorych ok. 150 mln jest juz w uzyciu. Potwierdzila tez, ze podjeto miedzynarodowe badania, by stwierdzic, czy poslugiwanie sie telefonem komorkowym niesie zwiekszone ryzyko nowotworow mozgu. Badania te sa na razie we wstepnym stadium, na etapie ustalen metodologicznych, a wynikow mozna sie spodziewac mniej wiecej za trzy lata. Obawy Niemal od czasu pojawienia sie telefonow komorkowych problem ich potencjalnie negatywnego wplywu na zdrowie czlowieka stal sie bardzo modnym tematem do dyskusji. Zdania jak jest naprawde byly podzielone. - Nikt, kto uzywa telefonu przez 20 minut bez przerwy nie musi jeszcze robic badania mozgu - mowi Roger Coghill, niezalezny walijski naukowiec badajacy bioelektromagnetyzm. Jednak finscy i australijscy naukowcy udowodnili, ze promieniowanie elektromagnetyczne emitowane przez telefony komorkowe podgrzewa tkanke nerwowa w mozgu myszy. U osobnikow niektorych linii hodowlanych rozwijaly sie nowotwory. Z kolei, mimo badan prowadzonych na calym swiecie, nie znaleziono dotad zadnych dowodow potwierdzajacych wplyw takiego promieniowania na ludzi. Co wcale nie oznacza, ze w przyszlosci taki wplyw nie zostanie wykryty. Coghill apeluje do producentow "komorek" o odpowiedzialna postawe - jego zdaniem mialaby ona polegac na umieszczaniu na "komorkach" etykietek ostrzegajacych, podobnych do tych, jakie sa na pudelkach od papierosow. Radio przy glowie Sygnal z telefonu komorkowego przekazywany jest poprzez fale elektromagnetyczne o zakresie radiowym. Ludzki mozg jest zdolny zaabsorbowac ok. 60 proc. energii tych fal i choc zdaniem niektorych naukowcow ten poziom jest daleki od niebezpiecznego, konieczne sa pilne badania nad ustaleniem miedzynarodowych norm bezpieczenstwa. Uzytkownicy "komorek" skarza sie czasami na problemy z koncentracja, bole glowy, dretwienie skory, utrate pamieci. Czy rowniez powstawanie guzow mozgu moze miec zwiazek z dlugotrwalym uzywaniem telefonow komorkowych, tego nie wiadomo. Neil Cherry, nowozelandzki biofizyk, ktory w lipcu 1997 opublikowal prace na temat wplywu poziomu czestotliwosci radiowej oraz promieniowania mikrofalowego, zgadza sie, ze promieniowanie elektromagnetyczne moze szkodzic zdrowiu. Jego zdaniem bardzo niski poziom czestotliwosci radiowej oraz promieniowania mikrofalowego zmienia podstawy biochemii komorki, co moze byc przyczyna zmian funkcjonowania mozgu. Norma uspokaja Normy dotyczace poziomu promieniowania "komorek" ustanowila brytyjska Narodowa Komisja Ochrony Radiologicznej. Zalecany przez nia prog promieniowania (mierzona jest ilosc promieniowania pochlaniana srednio przez jeden gram tkanki mozgu) to 10 miliwatow na gram. "Komorki" narazaja mozg na pieciokrotnie mniejsza dawke. Wedlug badan Federal Institute of Technology (ETH) z Zurichu (Szwajcaria), istnieja roznice w ilosci promieniowania emitowanego przez rozne telefony komorkowe. Porownali 16 "komorek" i stwierdzili, ze najnizsze promieniowanie wysyla niemiecki Hagenuk GlobalHandy, a najwyzszy poziom szwajcarski Ascom Elisto. Pochlaniana ilosc promieniowania wahala sie od 0,28 do 1,33 miliwatow na gram. Hagenuk GlobalHandy przypisuje swoj niski poziom promieniowania nowemu typowi anteny wbudowanej wewnatrz aparatu, ktora odchyla (deflects) promieniowanie od glowy o 35 proc. Nie dzwon w samochodzie Zdaniem niektorych naukowcow, kierowcy wiszacy na telefonach sa najbardziej narazeni na "efekty uboczne komorek" i wcale nie chodzi tu jedynie o mozliwosc spowodowania wypadku. Samochod dziala jak metalowa izolujaca klatka Faradaya. Telefon musi wiec dac z siebie jak najwieksza moc, by przebic sie przez taka bariere z sygnalem do najblizszej stacji bazowej. Takie koncerny jak: Ford, Vauxhall czy Volkswagen ostrzegaja przed uzywaniem telefonow komorkowych bez zewnetrznych anten. Kup sobie oslone Londynska Microshield Industries jest jedna z firm, ktore wymyslily oslony na telefony komorkowe. Taka oslona sklada sie z powloki niklowo-poliestrowej, zakladanej na zewnatrz telefonu, ktora odcina wiekszosc promieniowania, jakie docierac by moglo do glowy. - Ludzie nie przestana uzywac telefonow komorkowych - powiedzial rzecznik jednego z producentow. jedyne wiec co im mozemy zaproponowac, to, jak z papierosami niskonikotynowymi, wersje, ktora mniej szkodzi. Na podstawie AFP, PAP, Reuters, opr. fea - ------------------------------------------------------ Ciemna strona klawiatury Komputer i medycyna Klawiatura komputerowa to jedno z najpospolitszych i najniewinniejszych urzadzen biurowych. Okazuje sie, ze stukanie w klawisze nie jest dla zdrowia obojetne - moze bowiem powodowac uszkodzenia nerwow ramion i dloni. - To niepokojace odkrycie - stwierdzil Bruce Lynn, neurofizjolog z University College London, szef zepolu badawczego. - Byc moze nie zdajemy sobie sprawy, jak wielu ludzi ryzykuje uszkodzenie wlokien nerwowych konczyn gornych okreslanych jako RSI (Repetitive Strain Injury). Objawia sie ono z poczatku obnizona wrazliwoscia na wibracje, a potem chronicznym bolem oraz sztywnoscia w stawach dloni i przedramion. Zespol Lynna przebadal dwie grupy: pracownikow biurowych regularnie uzywajacych klawiatury i grupe kontrolna zlozona z osob nie majacych kontaktu z komputerem. Naukowcy badali wrazliwosc trzech nerwow - promieniowego, lokciowego i posrodkowego - poddajac wibracjom rozne czesci rak badanych pacjentow. Tylko u trzech sposrod 29 badanych z pierwszej grupy stwierdzono wyrazne objawy RSI. Jednakze u 60 proc. zaobserwowano obnizona wrazliwosc nerwu posrodkowego, co, wedlug Lynna, moze byc sygnalem ostrzegawczym przed rozwinieciem sie pelnoobjawowego RSI. Lynn uwaza bowiem, ze przyczyna RSI jest wlasnie uszkodzenie nerwu posrodkowego - Mozna przypuscic, ze wlokna nerwowe zostaly uszkodzone badz obumarly - tlumaczy. Wyniki badan opublikowane zostaly w "International Archives of Occupational and Enviromental Health" nr 71. - Wnioski z badan zespolu Lynna beda mialy duze znaczenie dla pracownikow domagajacych sie odszkodowan od pracodawcow za utrate zdrowia. RSI to choroba - stwierdzil Tim Gopsill, rzecznik prasowy do spraw zdrowia British National Union of Journalists. Nie zgadza sie z nim jednak rzecznik prasowy Health and Safety Executive (HSE). - RSI to nie formalna jednostka chorobowa, choc rozumiemy, ze praca przy klawiaturze moze zle wplywac na zdrowie. HSE chce przeprowadzic dalsze badania nad przyczynami bolu ramion zwiazanymi z praca biurowa. - Chodzi nie tylko o pracujacych przy klawiaturze. Badamy wszystkich, od kasjerek w supermarketach do robotnikow w fabrykach - stwierdzil rzecznik. Mikolaj Korzynski, "New Scientist" (nr 2121) - ------------------------------------------------------ Internet dotrze wszedzie INTERTELECOM 98. Nowosci i trendy w telekomunikacji Juz dzis mozemy korzystac z Internetu bez komputera. Wystarczy rozbudowany telefon lub przystawka do telewizora. W piatek zakonczyly sie w Lodzi IX Miedzynarodowe Targi Lacznosci Intertelecom 98. Czterodniowa impreza organizowana przez Miedzynarodowe Targi Lodzkie uwazana jest za jedna z najbardziej prestizowych w Polsce. Targowy krajobraz W tym roku w czterech halach (11 tys. m kw. powierzchni) swa oferte wystawilo ponad 240 firm, w tym giganci rynku swiatowego (Alcatel, Siemens, Kapsch, Bosch, Lucent, Panasonic, Ericsson, Mod-Tap) i polskiego (TP SA, Telbank, DGT, BPS, Cyfral, Plus GSM i Era GSM). Odbylo sie tez kilkadziesiat seminariow, pokazow i konferencji. Paleta zaprezentowanych towarow i uslug byla bardzo szeroka: od wyspecjalizowanych systemow okablowania, zasilania awaryjnego i transmisji przez sprzet diagnostyczny i narzedzia az po popularne telefony, faksy i centrale. Zabraklo jedynie typowych modemow i operatorow systemow przywolawczych. Komorkowe bajery Nie mozna bylo narzekac na brak telefonow komorkowych. Na stoisku Ericssona znalazl sie nawet telefon Bonda - niestety, okazal sie jedynie atrapa. W pelni sprawny byl natomiast Radio Phone firmy Blaupunkt - eleganckie polaczenie samochodowego radioodtwarzacza z telefonem GSM i zestawem glosnomowiacym. Calosc mozna kupic za 3149 zl i uzywac z "duza" karta SIM dowolnej sieci GSM. Na wielu stoiskach prezentowano lokalne sieci cyfrowej telefonii komorkowej pracujace w systemie DECT. Posiadacz telefonu moze poruszac sie po terenie np. biurowca czy zakladu i korzystac ze swej "komorki" jak z telefonu wewnetrznego (dostepne sa wszystkie uslugi sieci cyfrowej). - Wkrotce powinny pojawic sie aparaty dwusystemowe: w zasiegu nadajnikow firmy korzystaja z DECT, a po wyjsciu z pracy zamieniaja sie w telefony DCS - zapowiadal przedstawiciel firmy DTS, prezentujacej dunski system Kirk. Nowe drogi do sieci Urzadzenia telekomunikacyjne coraz scislej wiaza sie z Internetem. Przykladem moze byc Uniden Axis EP - telefon z wbudowanym modemem 9600 b/s i programem do obslugi poczty elektronicznej. Obsluge urzadzenia ulatwia rozbudowana klawiatura i duzy wyswietlacz LCD. Najprostsza wersja kosztuje ponad 1200 zl. Niewiele drozsza jest przystawka Internet TV, zaprezentowana przez gdanski Micronet - za niecale 1500 zl dostajemy niewielkie urzadzenie, ktore pozwala na przegladanie stron WWW i korzystanie z e-mail po podlaczeniu do telewizora i linii telefonicznej. Komunikacje z Internetem umozliwia wbudowany modem 33,6 kb/s oraz specjalnie zaprojektowany, prosty interface uzytkownika. - - Internet TV jest tanszy od komputera i znacznie prostszy w obsludze. Zainteresowanie jest ogromne - mowila Katarzyna Jasinska z Micronetu. Przystawka bedzie sprzedawana glownie w sklepach ze sprzetem RTV. Szalenstwo predkosci Ciekawa dyskusje zapoczatkowal wyklad na temat przyszlosci sieci telekomunikacyjnych. - Zaniknie podzial na systemy transmisji glosu i danych. Wszystko bedzie przekazywane przez jedna multimedialna i inteligentna siec - twierdzil Piotr Chrobot z Cisco Systems. Internetowa transmisja jest tak wydajna, ze moze zastapic tradycyjne metody przesylania glosu. O takich telefonach opartych o sprzet VocalTec mowiono podczas seminarium firmy Lamed. Coraz mniejsze emocje budzi ISDN - tym bardziej, iz pojawily sie juz konkurencyjne technologie, wsrod ktorych najczesciej wymienia sie xDSL, pozwalajacy na osiagniecie predkosci do 8 Mb/s w kablach miedzianych. Na targach rozwiazania takie zaprezentowaly m.in. BPS (system Watson) i Lucent Technologies (Systimax GigaSpeed). Zainteresowanie wzbudzily tez urzadzenia do budowania szybkich sieci bez kabli - radiomodemy Air Link i BreezeLink oraz kompletny system WaveLan przedstawiany przez Lucent Technologies i firme Sprint. Jan C. Stradowski - ------------------------------------------------------ Targowe trofea W tym roku medale na targach Intertelecom zdobyly nastepujace produkty: - system Chart 200 dla hoteli firmy Mikrotel - centrala telefoniczna 3450/M firmy DGT - centrala abonencka EuroGeneris CS firmy Lucent Technologies - cyfrowy radiomodem Air Link Pro prezentowany przez firme Bonair - swiatlowodowy system dostepowy FDS-1 firmy Biatel - ------------------------------------------------------ Zapomnij o przepisywaniu Skaner dla kazdegoPodstawowym zadaniem skanera jest zamienianie tekstu, grafiki na postac cyfrowa. ScanExpress 12000 SP potrafi rowniez wysylac e-mail (list elektroniczny), faks oraz zastapi kserokopiarke. Wystarczy podniesc wieko urzadzenia, a na ekranie pokaze sie niewielkie menu. Wybierzemy czynnosc, ktora chcemy wykonac. Do dyspozycji jest: skanowanie, OCR, drukowanie, faks i e-mail. W pierwszej skaner odczyta zawartosc strony i przesle do odpowiedniego programu graficznego. OCR - to funkcja polegajaca na rozpoznawaniu znakow. Uzywamy jej, by skaner przeniosl tekst do komputera. Unikamy w ten sposob przepisywania. Jesli w zestawie komputerowym mamy drukarke, to mozemy zlecic skanerowi automatyczne odczytanie i wydrukowanie strony. Nasz zestaw dziala wtedy jak proste ksero. Funkcja faks automatycznie wlacza oprogramowanie faksmodemu i przesyla obraz strony pod podany przez nas telefon. Podobnie dziala e-mail. Skaner podlaczany jest przez zlacze SCSI. Na szczescie karta taka jest dolaczana do zestawu - wiec nie trzeba jej dokupowac. Jest rowniez wersja pozbawiona karty SCSI, oczywiscie tansza. Wraz ze ScanExpress otrzymujemy oprogramowanie, w tym jeden z najlepszych programow OCR - Recognita. Program potrafi rozpoznawac polskie znaki. ScanExpress to urzadzenie o doskonalych parametrach: kolor zapisywany jest w 36 bitach, dzieki czemu skaner rozpoznaje miliardy kolorow, a wlasciwie ich odcieni. Maksymalna rozdzielczosc skanowania wynosi: 600x1200 dpi. W trybie interpolowanym, czyli gdy jakosc jest sztucznie "poprawiana" przez oprogramowanie, mozna osiagnac ponad 9600 dpi. Oprocz sterownikow, ktore dostarczane sa w zestawie, mozna rowniez uzyc popularnego Twain, ktory pozwala wykorzystac skaner z praktycznie kazdym programem graficznym. ScanExpress mozna uzyc zarowno w domu, jak i w niewielkim biurze, gdzie z powodzeniem zastapi np. faks czy proste ksero. Szybkosc kserowania nie bedzie oszalamiajaca, ale zaoszczedzimy kilkadziesiat milionow na kupnie kserokopiarki. Nazwa: ScanExpress 12000 SP Producent: Mustek Zalety: latwa obsluga, doskonale parametry, w zestawie karta SCSI, dodatkowe oprogramowanie - Picture Publisher 5.0, Recognita 2.0 Wady: niezbyt szybka praca, szczegolnie w wyzszych rozdzielczosciach Cena: 1030 bez Vat Urzadzenie dostarczyl Veracomp, Krakow SMS - ------------------------------------------------------ O Szkotach, tasmach i karteczkach Post-ity i Scotche firmy 3MNotatniki Post-it powstaly w 1980 r. dzieki istniejacej w firmie 3M zasadzie "pietnastu procent", w ramach ktorej kazdy z pracownikow naukowych ma prawo poswiecic 15 procent swojego czasu na prace nie zwiazane bezposrednio z biezacymi badaniami. Rezultatem prac naukowca Spence'a Silvera byl klej, ktory mial bardzo mala sile laczenia. Jego kolega z laboratorium Art Fry wykorzystal ten klej do zaznaczania stron w spiewniku podczas prob choru - smarowal nim kawalki kartek i przyklejal je do stroniczek ksiazki. Podczas jednej z prob wpadl na pomysl zrobienia notatnikow z samoprzylepnymi karteczkami. Art Fly wlasnorecznie zrobil dla sekretarek notatniki z takimi karteczkami, ktore szybko zaczely cieszyc sie wsrod nich olbrzymia popularnoscia. Dzisiejsze Post-ity maja rozne formaty dostosowane do wymagan poszczegolnych rynkow. W Japonii najwieksza popularnoscia ciesza sie bloczki dlugie i waskie, w Europie - duze, mogace pomiescic wiele informacji. W USA i Wielkiej Brytanii najczesciej kupowane sa sredniej wielkosci karteczki. Polacy wybieraja zazwyczaj Post-ity kwadratowe o wymiarach 76x76 mm. Wybor maja jednak znacznie wiekszy - poczawszy od malutkich karteczek wielkosci malego pudeleczka zapalek, przez "zwykle" bloczki i tasmy do poprawiania i zalepiania, po ogromne arkusze konferencyjne w bloku lub rolce, ktorymi bez wysilku mozna okleic naokolo kazda sale konferencyjna. Biale tasmy samoprzylepne sluza co prawda do korygowania bledow, ale doskonale nadaja sie rowniez do opisywania kopert, segregatorow czy polek w archiwum. Inny rodzaj Post-itow to tzw. zakladki indeksujace, czyli kolorowe paski z naklejona tasma nieprzezroczysta. Sa one przydatne zwlaszcza do klasyfikowania dokumentow - kolorowe paski umozliwiaja np. szybkie odnalezienie dokumentow okreslonego rodzaju, a biala powierzchnia tasmy pozwala na robienie niewielkich notatek. Sa takze Post-ity naklejone na specjalna kartke papieru, ktora w zwyklej drukarce atramentowej czy laserowej mozna zadrukowac dowolna trescia (uzywajac dolaczonego do kompletu programu komputerowego). Karteczki Post-it mozna rowniez tworzyc bezposrednio na ekranie, uzywajac specjalnego programu. Mozna je takze dolaczac do dokumentow (Windows 95) czy nawet wysylac poczta elektroniczna. Post-ity mozna kupowac rowniez z podajnikami. Sa takze specjalne zestawy, ktore mozna wpiac np. do organizera. Niewiele osob wie, ze popularna tasma klejaca, bez ktorej nie wyobrazamy juz sobie zycia, ma... 73 lata. Powstala przez przypadek - w 1925 r. mlody naukowiec Richard Drew obserwowal popularne wowczas malowanie samochodow w roznokolorowe pasy. Do zabezpieczania karoserii uzywano w tamtych czasach gazet. Widzac problemy, jakie maja lakiernicy z rownym pomalowaniem samochodow, wpadl na pomysl, aby przyklejac do maski cienki pasek tasmy posmarowany klejem po obu bokach. Jednym bokiem tasma byla przytwierdzana do karoserii lakierowanego pojazdu, a drugim - do papieru zabezpieczajacego jego powierzchnie. Pasek kleju byl jednak cienki. Jeden ze zdenerwowanych klientow, narzekajac na zbyt mala ilosc kleju na tasmie, nakrzyczal na handlowca 3M: "Pana skapy szef musi byc Szkotem" (Your mean boss must be Scotch). Ta nazwa przylgnela do wszystkich tasm klejacych produkowanych przez 3M. W 1930 r. Dick Drew wynalazl przezroczysta tasme biurowa, ktora - po pewnych przerobkach - jest sprzedawana do dzis. Na naszym rynku obecnych jest kilkadziesiat rodzajow Scotchow. Jednak najbardziej popularna jest wynaleziona w 1961 r. Scotch Magic Tape - mlecznobiala tasma, ktora po przyklejeniu staje sie niewidoczna i mozna na niej pisac. Popularna jest rowniez Removable Magic Tape - niewidzialna po przyklejeniu, a przy tym mozna ja bez trudu odkleic z miejsca, w ktorym zostala przyklejona. Jest tez Transparent Tape o podwyzszonej wytrzymalosci, ktora zazwyczaj stosuje sie do owijania i zamykania malych paczek czy kopert. Dzieki Scotch Security uzywanej do przesylania poufnych przesylek, latwo mozna sie zorientowac, czy ktos usilowal otworzyc koperte - tasmy tej nie da sie bowiem odkleic bez pozostawienia sladu. Scotche - to takze tasmy opakowaniowe oraz kleje. Katarzyna Hubicz - ------------------------------------------------------ Elektroniczna gosposia SPRZET. Mikroprocesor + radar = odkurzacz? Osiem cm wysokosci, 30 cm srednicy, oplywowy ksztalt wzorowany na trylobicie - malym, morskim stworzeniu, ktore zylo na ziemi 250 mln lat temu - to najnowszy robot-odkurzacz wyprodukowany przez Electroluxa. Robovac (to jego nazwa) wyposazony jest w radar polaczony z mikroprocesorem. Zasila go specjalna bateria-akumulator, ktora starcza na ciagla prace przez godzine. Wystarczy go postawic na podlodze (nie ma wlacznika/wylacznika), a on sam ruszy do pracy. Najpierw uzywajac radaru podjedzie do najblizszej sciany, a nastepnie objedzie cale pomieszczenie. Po wykonaniu tej czynnosci "ulozy" sobie w elektronicznym "mozgu" obraz pokoju i rozpocznie jego systematyczne sprzatanie. Potem Robovac przenosi sie do nastepnego pomieszczenia i powtarza cala operacje. Moze to robic takze w czasie naszej nieobecnosci. Klopot z opuszczeniem pomieszczenia ma tylko wtedy, gdy w drzwiach jest za wysoki prog. Producent zartobliwie tlumaczy, ze ograniczenie jest po to, "zeby nie uciekl do sasiadow". Gdy po powrocie do domu nie wiemy, gdzie "nasza gosposia" zakonczyla prace, wystarczy nacisnac pilota, a odkurzacz wyda sygnal dzwiekowy informujacy o swoim polozeniu. Robovac posiada tak czuly radar, ze nie uszkodzi zadnego mebla w mieszkaniu - podczas testow omijal nawet postawiona na dywanie szklanke. Jedynym minusem tego odkurzacza przyszlosci jest jego mala dokladnosc w sprzataniu katow - konstruktorzy przyznaja, ze czlowiek taka prace wykona dokladniej. Na razie cena Robovaca nie jest znana, poniewaz producent nie oszacowal kosztow produkcji podzespolow potrzebnych do jego masowego wytwarzania. Tomasz Lukaszczyk - ------------------------------------------------------ Pa braciszku... Robyn i Rand Miller to dwaj bracia, ktorzy stworzyli jedne z dwoch najlepiej sprzedajacych sie gier na peceta. Ich firme Cyan opuscily dwa wielkie tytuly - Riven i zeszloroczny uroczy Myst. Teraz Robyn postanowil opuscic Cyan i zalozyc wlasna nowa firme Land of Point. Ma sie zajmowac filmem. Zostawil bratu Cyan, ktory pracuje nad kolejnymi grami. Rozstanie mialo charakter przyjazny i obaj bracia deklaruja, ze w przyszlosci ich firmy beda wspolnie pracowaly nad niektorymi projektami. MK - ------------------------------------------------------ Zagadka dla dziennikarza PREMIERY. Polska gra na DVD Fabula nowej polskiej gry Reah rozgrywa sie w przyszlosci w alternatywnym swiecie. Znaleziono tam artefakt, ktory przenosi ludzi w inny, tajemniczy wymiar. Glownym bohaterem gry jest dziennikarz, ktory przypadkiem zostal uwiklany w mnostwo szokujacych wydarzen. Reah jest gra przygodowa. Przed graczem jest ponad 100 zagadek do rozwiklania. Tworcy postanowili jednak zmienic typowe w grach tego typu podejscie do ich rozwiazywania. Dotad podstawowym kluczem do sukcesu bylo dotykanie kursorem myszy wszystkiego na calym ekranie i zabieranie ze soba kazdego dajacego sie podniesc przedmiotu. W Reah trzeba wlasnie rozwiazywac zagadki, a nie szukac zapalki pod lampka stojaca w pomieszczeniu o numerze 5679... Perfekcyjnie wyrenderowana trojwymiarowa grafike stworzylo pieciu grafikow. Zadbano o kazdy szczegol. Fotorealizm w grze zachwyca. W sekwencjach wideo wystapia prawdziwi aktorzy, a nie kanciaste, wyrenderowane sylwetki ludzkie. Sekwencje beda wyswietlane na pelnym ekranie, w tempie 25 klatek na sekunde, a nie w okienku wielkosci pocztowki. Duzym plusem gry sa szerokie mozliwosci penetracji otaczajacego swiata. Mozna plynnie przemieszczac sie pomiedzy setkami miejsc, a w kazdym z nich mozna obracac sie o pelne 360 stopni. Gra pokazuje obraz rejestrowany przez poruszajaca sie kamere. W niektorych miejscach gracz bedzie mial mozliwosc patrzenia w gore lub dol oraz bedzie mogl dokonac zblizen interesujacych miejsc oraz obiektow. Reah nie bedzie gra statyczna. Spotkamy tu spacerujacych ludzi, zwierzeta, pochodnie beda plonac, a flagi lopotac na wietrze. Do tego dojdzie jeszcze ostra, dynamiczna muzyka techno, stworzona przez polskich przedstawicieli tej sceny. Gra bedzie pracowac w srodowisku Windows 95 i obslugiwac rozdzielczosci do 640x480 punktow z 65 tysiacami kolorow. Bedzie sprzedawana na dwoch rodzajach nosnikow: albo szesc plytek CD-ROM albo jedna DVD-ROM. Bedzie to wiec pierwsza polska gra sprzedawana na tym nowym nosniku. Do informacji o grze powrocimy jeszcze po jej premierze. Producent - firma LK Avalon - przewidziala ja na 1 kwietnia. Marcin Kaczmarczyk - ------------------------------------------------------ W obronie ISP-ow Dostarczyciele uslug internetowych nie moga byc pociagani do odpowiedzialnosci za wybryki swoich klientow - stwierdzil Patrick Vittet-Phillipe, przedstawiciel Komisji Europejskiej, podczas odbywajacej sie w Amsterdamie konferencji Internet Service Provision'98. Mowil tez o potrzebie uswiadomienia rzadom i wymiarowi sprawiedliwosci krajow Unii, ze umozliwianie dostepu do Internetu nie jest tym samym, co publikowanie nielegalnych materialow. Przyznal jednak, ze przekonanie ich o tym moze zajac sporo czasu. W niektorych panstwach nalezacych do Unii Europejskiej zdarzaly sie juz w przeszlosci i nadal zdarzaja przypadki wywierania nacisku na dostarczycieli Internetu. Zdarzalo sie to np. w Niemczech i Wielkiej Brytanii. Zazwyczaj szlo o odciecie dostepu do pewnych stron lub grup dyskusyjnych. W Niemczech pojawil sie tez pomysl, aby do obowiazkow ISP-ow nalezalo monitorowanie Sieci i wylawianie z niej podejrzanych materialow. DoG Nie szpiegowac internautow Marynarka USA zlamala prawo, wszczynajac sledztwo i zwalniajac swojego oficera na podstawie informacji pochodzacej z Internetu. Taki wyrok zapadl w procesie wytoczonym przez zawieszonego w czynnosciach sluzbowych oficera Timothy McVeigha, ktory przyznal sie w Sieci do homoseksualizmu. Sad orzekl, ze marynarka zlamala obowiazujaca od 1986 roku ustawe o ochronie prywatnosci w telekomunikacji. Zazadala bowiem od sieci America Online informacji na temat McVeigha, nie przedstawiajac wymaganego w takich sytuacjach nakazu sadowego. Ze swojej strony AOL przyznala, ze podanie nazwiska oficera bylo bledem i stalo w sprzecznosci z deklarowana wobec swoich uzytkownikow polityka nieujawniania ich personaliow. Odpowiedzialny za to pracownik AOL zostal wedlug zapewnien firmy zwolniony. DoG ________________________________________ Akademia intranetow Laboratorium internetowo-intranetowe zostanie otwarte w Katedrze Technologii Informacyjnych poznanskiej Akademii Ekonomicznej. Intranet to siec wewnatrz przedsiebiorstwa uzywajaca technologii internetowych. PAP, tb _____________________________________________________________ Mlodziez rzadziej przed pecetem Amerykanie w wieku ponad 55 lat korzystaja z komputerow osobistych w domu o wiele dluzej niz ludzie mlodzi - podaje firma badan rynkowych Media Metrix. W 1997 r. osoby z pierwszej grupy wiekowej spedzaly przecietnie 2299 minut na miesiac przed domowym pecetem. Przecietna wyniosla tylko 1448 minut. Amerykanie majacy 45-54 lata spedzali miesiecznie przy komputerze domowym 2052 minuty. W mlodszych grupach PC cieszy sie mniejszym zainteresowaniem. Osoby w wieku 2-11 lat poswiecaly mu tylko 363 minuty miesiecznie, a w wieku 12-17 lat - 645 minut. Srednia dla grupy 18-24 lata wyniosla 1377 minut. Opinia, ze mlodzi ludzie spedzaja wiele czasu przy komputerach osobistych, to mit - oswiadczyl Bruce Ryon, analityk ze wspomnianej firmy. Badania prowadzono za pomoca specjalnego oprogramowania, ktore rejestruje czas uzytkowania komputera przez dana osobe. Ta metoda jest o wiele dokladniejsza niz tradycyjne przeprowadzanie ankiet. PAP - - - ----------------------------------------------------- Halo, sluzbowo czy prywatnie? Sony wprowadzil na rynek najnowszy telefon komorkowy CMD - - X2000. Znajdziemy w nim kilka interesujacych innowacji. Najwazniejsza jest klawisz tzw. Jog Dial - sluzy do wybierania roznych funkcji telefonu. Mozna zdefiniowac rozne rodzaje dzwonkow dla telefonow sluzbowych i prywatnych. Telefon rozpoznaje je po numerze dzwoniacego. Nawigacje ulatwia stosunkowo duzy wyswietlacz, na ktorym u dolu umieszczono kilka ikon. Czas pracy: 100 godzin oczekiwania i ponad 10 godzin rozmowy. Calosc kosztuje ok. 1300 zl (netto). SMS __________________________________________________________ Wzbogaca telewizory Klienci Cable & Wireless z Wielkiej Brytanii jeszcze w tym roku beda mogli korzystac z wzbogaconej o uslugi internetowe telewizji kablowej. Enhanced TV bedzie umozliwiac dodatkowo przegladanie stron WWW, a takze korzystanie z poczty elektronicznej. C&W wykorzysta do tego celu urzadzenia DTV Navigator firmy Network Computer (nalezacej do Oracle i Netscape). Spolki z rodziny Cable & Wireless maja na calym swiecie 7 mln abonentow. tb - ------------------------------------------------------ Nasza wlasna Java Microsoft zwieksza promocje swojej wersji Javy. Firma wprowadzila na rynek nowe narzedzia dla programistow, ktore maja ulatwic tworzenie programow w tym jezyku. Poza tym, wspolnie z Apple pracuje nad jednolita platforma Javy dla systemu Macintosha. Nowa Java dla Mac OS bedzie bazowac na platformie Apple, ale pozwalac na korzystanie z elementow systemu dzieki technologii Microsoftu. Firmy podaly, ze dzieki temu zwiekszy sie szybkosc dzialania programow w Javie. Jednak oznacza to, ze beda one pracowac tylko na Mac OS i na Windows. Tymczasem idea tego jezyka mowi o programach, ze "raz napisane, dzialaja wszedzie". tb - ------------------------------------------------------ Jak co roku w Hanowerze CeBIT 98. Biuro, sieci, komputery O Hanowerze glosno bylo w ostatnich miesiacach z powodu rozgrywanych tu turniejow tenisowych. W tym tygodniu sport schodzi jednak na plan dalszy. Powodem sa zaczynajace sie tu w czwartek najwieksze na swiecie targi komputerowe - CeBIT. Organizatorzy spodziewaja sie okolo 7200 wystawcow. Na ich stoiskach pojawia sie wszystkie nowosci z branzy telekomunikacyjnej, informatycznej i biurowej. Tematem przewodnim ma byc - podobnie jak w ubieglym roku - Internet. Prezentacji najnowszych technologii dotyczacych sieci komputerowych bedzie poswiecony specjalistyczny pokaz Internet-Park. Inny przewidziany pokaz bedzie dotyczyl multimediow (World of Media). Pozostale tematy targow to: oprogramowanie (dla firm, przemyslu itp.), sprzet komputerowy najnowszej generacji, uslugi telekomunikacyjne (zwlaszcza telefonia bezprzewodowa, systemy nawigacji satelitarnej), technika biurowa, elektroniczne transakcje bankowe, techniki zabezpieczen. Skromniejsza niz w ubieglym roku reprezentacje wystawi na targach Polska. Przyjedzie tylko 14 wystawcow. Polskie stoisko bedzie mialo tylko okolo 48 m kwadratowych. Wedlug szacunkow organizatorow , do Hanoweru przyjedzie okolo 600 tys. zwiedzajacych. Z mysla o nich, jak i o wzrastajacej wciaz liczbie wystawcow, postawiono w ciagu ostatniego roku nowa, potezna hale. Jak zachwalaja organizatorzy, jest to "najwieksza na swiecie hala o samonosnej konstrukcji". Ten cud techniki zajma na czas CeBIT-u producenci komputerow. Jak widac nie sa przesadni - hala nosi bowiem nie przez wszystkich lubiany numer 13. Dorota Gut - ------------------------------------------------------ Muzyka z liczb SHAREWARE. Algorytmy matematyczne tworza muzyke Czy przypuszczales, ze matematyka moze miec wiele wspolnego z muzyka? Nie? Teraz jest okazja, by sie o tym przekonac. FractMus dostarczy ci innego spojrzenia na komponowanie muzyki. Jesli szukasz nowych rozwiazan sprobuj poeksperymentowac z algorytmami matematycznymi. Masz do dyspozycji osiem formul matematycznych, ktore moga generowac melodie. Posluchaj najpierw przykladowych melodii, a pozniej pobaw sie sam. Wybierz tonacje i skale, dobierz tempo i metrum, a reszte zrobia za ciebie liczby. Kazdy algorytm moze przyjmowac rozne parametry. Efekt zaskoczy cie na pewno! Swoje dzielo mozesz zapisac do pliku MIDI i nastepnie laczyc z innymi kompozycjami. Nazwa: frctmus2.zip Dl.: 447 kB Sr.: Windows 95 Status: freeware Internetowy kompas Do zeglowania po Internecie uzywam wymiennie Explorera i Navigatora. Po prostu w niektorych sytuacjach jeden jest lepszy od drugiego i vice versa. Jednak z reka na sercu przyznaje, ze domyslna przegladarka byl produkt Microsoftu, ze wzgledu na system zakladek (Ulubione), czyli tzw. bookmarkow. W przypadku Navigatora, nawet w najnowszej wersji, mechanizm ten jest rozwiazany fatalnie. Dodawanie i modyfikacja zakladek sa zbyt meczace. Explorer na swoje pliki zabiera za duzo miejsca na dysku twardym (kazda zakladka to osobny plik). Rozwodze sie nad tymi uciazliwosciami, zeby pokazac jak latwo mozna je obejsc za pomoca programu Compass. Zaczne od tego, ze jest uniwersalny. Znaczy to, ze prowadze tylko jeden spis ulubionych miejsc w Sieci dla obu przegladarek. Kolejna zaleta to latwosc poslugiwania sie nim. Wszystkie bookmarki sa pogrupowane hierarchicznie, na ksztalt drzewa (podobnie jak pliki w Eksploratorze Windows). Zeby dodac nowa zakladke, przywoluje ekran Compassa i klikam na przycisk z plusem. Zostanie wpisany adres tej strony, ktora w danym momencie jest uruchomiona w przegladarce (niewazne czy to Netscape (czy Explorer). Jezeli chce przywolac juz wpisana strone, wciskam jeden klawisz, a wtedy otwiera sie ona w oknie przegladarki, ktora jest na pierwszym planie. Moge oczywiscie wybrac sobie domyslna przegladarke czy tez nakazac otwarcie strony w nowym oknie. Obok kazdej zakladki sa roznokolorowe metki oznaczajace czas, ktory uplynal od ostatnich odwiedzin danej strony. Mam tez mozliwosc dowolnie posortowac adresy, co daje mi taka kontrole o jakiej w Netscape moglem tylko pomarzyc. Jezeli nigdy nie rozstajesz sie ze swoja ulubiona przegladarka, Compass nie bedzie dla ciebie bez wartosci. Latwo bowiem mozesz zastosowac go jako konwerter zakladek Explorer - Navigator i odwrotnie. Nazwa: comps211.zip Dl.: 246 kB Sr.: Windows 95 / NT Status:shareware Gospodaruj oszczedniej Gospodarka pamiecia w Windows jest delikatnie mowiac nie najlepsza. Wie to kazdy, kto probowal pracowac z kilkoma "ambitnymi" programami jednoczesnie. Nawet przy stosunkowo duzej ilosci zainstalowanej pamieci, praca moze okazac sie uciazliwa. Zasoby systemu bardzo szybko topnieja i "okienka" musza praktycznie bez przerwy odwolywac sie do pliku wymiany. Pewna recepta na to moze okazac sie darmowy Free Memory Tool. Potrafi on na zadanie zwolnic pewna ilosc fizycznej pamieci RAM, analizujac jej zawartosc i usuwajac niepotrzebne fragmenty danych. Pozyskane megabajty mozna zobaczyc na wykresie generowanym przez program. Zeby byc uczciwym, skonfrontowalem te wyniki ze wskazaniami Monitora Systemu, bedacego na wyposazeniu Windows. Byly identyczne. To dziala!!! Nazwa: freemem.zip Dl.: 155 kB Sr.: Windows 95 / NT Status: freeware Marcin Swat Opisywane w naszej rubryce programy mozecie skopiowac od wtorku do piatku w godzinach od 10 do 17 w naszych oddzialach w Katowicach - Biuro Ogloszen "Gazety w Katowicach" (pl. Oddzialow Mlodziezy Powstanczej 1), w Krakowie (ul. Szewska 5, I p.). Mieszkancow Tarnowa (ul. Krakowska) oraz Nowego Sacza (ul. Jagiellonska) zapraszamy w srode pomiedzy 15 a 16 do filii "Gazety" w tych miastach. Programy sa dostepne w Internecie pod adresem: http://www.krak.gazeta.pl/kib/shareware. Zapraszamy Was do przesylania swoich programow. ------------------------------------------------------ Wkrotce Paint Shop Pro 5.0. Amerykanska firma Jasc Software, producent popularnego programu graficznego Paint Shop Pro, udostepnila najnowsza wersje beta oznaczona numerem 5.0. Paint Shop od dluzszego czasu jest powazna konkurencja dla komercyjnych produktow, chociazby Adobe Photoshop. Z nowosci warto zauwazyc wsparcie dla tzw. warstw (layers), wspolprace z cyfrowymi aparatami fotograficznymi, tworzenie wlasnych filtrow do przetwarzania grafiki oraz wsparcie dla procesorow MMX. Wersje probna mozna znalezc pod adresem http://www.jasc.com. Wersja finalna juz w kwietniu. Pod znakiem Windows. Znany serwis internetowy Windows95.com, po kilku miesiacach nieobecnosci w sieci pojawil sie ponownie w zmienionej formie pod nazwa WinFiles. Oprocz shareware i freeware dla Windows 95 teraz oferuje takze oprogramowanie i porady dla uzytkownikow platformy NT, Windows CE (dla palmtopow) oraz zapowiadanej w tym roku najnowszej wersji Windows 98. http://www.winfiles.com ___________________________________________________ Z szybkoscia swiatla Pod adresem http://www.goahead.com/gotit mozna znalezc demonstracyjna wersje programu do przyspieszania ladowania stron WWW. Got It sciaga z wyprzedzeniem na dysk twardy te strony, ktore uzytkownik moze za chwile odwiedzic. Program uczy sie preferencji uzytkownika i stara sie przewidziec, jaki odnosnik zostanie wybrany w nastepnej kolejnosci. Jesli wierzyc wynikom testow, dzieki programowi wydajnosc przegladania on- i off-line wzrasta o 718 proc.! MS - ------------------------------------------------------ Nowe sprytne przyciski AKCESORIA. Co moze klawiatura? Trust, znany producent akcesoriow wyprodukowal klawiature multimedialna. Jest nieco wieksza od tradycyjnej. Po prawej stronie nad i obok klawiszy numerycznych jest kilkanascie niewielkich przyciskow. To wlasnie one sa nowoscia. Po nacisnieciu WWW np. zostaje uruchomiona przegladarka stron internetowych, Calculator - to oczywiscie okienkowy program emulujacy kalkulator. Cala grupa klawiszy sluzy do obslugi czytnika CD i korzystania ze znajdujacego sie w Windows programu do nagrywania i odgrywania dzwiekow. Record uruchamia te aplikacje i gdy podlaczony jest mikrofon, mozemy nagrac wlasny glos. Jest Rewind (Przewin do poczatku), Play (Odegraj) itp. Pomyslano rowniez o przycisku Mute (Wycisz dzwiek) oraz specjalnym do regulacji jego sily. Najciekawsze jest to, ze klawiature podlacza sie podobnie jak tradycyjna. W jaki sposob wiec dziala? Wraz z urzadzeniem otrzymujemy specjalny program, ktory interpretuje kody wyslane przez klawiature i zamienia je na odpowiednie polecenia. Kolejna zaleta DAK jest mozliwosc dowolnego zdefiniowania funkcji klawiszy. Poprzez menu programu okreslamy jaki program, albo jaka funkcja ma byc wykonana. Dzieki temu mozna np. zdefiniowac klawisz, ktory uruchomi program do elektronicznej poczty, albo edytor tekstow. Dwa klawisze: Coffe Break oraz Suspend maja specjalne znaczenie. Pierwszy uruchamia wygaszacz ekranu, drugi "usypia" komputer - czyli uruchamia system zarzadzania energia. W zestawie jest rowniez ergonomiczna podkladka pod nadgarstki. Oczywiscie, za wszystkie te dodatki trzeba nieco wiecej zaplacic. Zwykla klawiatura kosztuje ok. 30 zl, za Direct Access Keyboard przyjdzie nam zaplacic ok. 100 zl. Nazwa: Direct Access Keyboard Cena: ok. 120 zl (bez VAT) Producent: Trust Urzadzenia do testow dostarczyl: Commpol, tel. 12/633 77 88 Stanislaw M. Stanuch - ------------------------------------------------------ Nagrywac kazdy moze SPRZET. Jak zapisac dane na plytkach CD-R i CD-RW Yamaha wprowadzila na rynek nowa nagrywarke plytek CD-R - - plytki jednorazowego zapisu i CD- -RW - plytki wielokrotnego zapisu. Yamaha CRW 4001t jest pierwsza uniwersalna nagrywarka na swiecie zapisujaca informacje na plytkach CD-R z czterokrotna predkoscia. Nagrywarki z czterokrotna predkoscia nie sa nowoscia, ale one nie potrafily nagrywac na plytkach CD-RW. Nowy model Yamahy potrafi to, choc akurat tutaj nie osiaga swej maksymalnej predkosci. Musimy sie zadowolic dwukrotna predkoscia zapisu. Nagrywarka jest dostarczana razem z kablem do kontrolera IDE, kablem do karty dzwiekowej, instrukcja obslugi (niestety, nie po polsku), oprogramowaniem i dwoma kompaktami. Jedna plyta to CD-R, druga CD-RW. Podlaczenie urzadzenia nie nastrecza zadnych klopotow. Nagrywarka jest typowym urzadzeniem standardu ATAPI, czyli podlacza sie ja, kontrolerow dysku twardego. Zwykle sa dwa kontrolery. Yamaha zaleca, aby nagrywarka pracowala jako urzadzenie Master na drugim z nich. Nie powinna dzielic pierwszego kontrolera z dyskiem twardym, ani drugiego z CD-ROMem, zwlaszcza kiedy chcemy, aby ten byl wykorzystywany jako zrodlo nagrywanych informacji. Jezeli uwzgledni sie te zalecenia, praktycznie nie ma zadnych problemow. Po uruchomieniu komputera Windows 95 natychmiast wykrywa nowy naped w komputerze i przyporzadkowwuje mu kolejna literke, czyniac to nawet bez instalacji jakiegokolwiek oprogramowania. Od tej chwili nagrywarka jest juz widziana przez komputer jako zwykly CD-ROM (czyta dane z szesciokrotna predkoscia). Odczytuje kompakty, ale nie potrafi jeszcze nagrywac. Do tego potrzebne jest dodatkowe oprogramowanie. Zachwycajaca predkosc Pakiet oprogramowania dostarczony z nagrywarka sklada sie z dosc duzego programu WinOnCD oraz niewielkiego programu do tzw. Packet Writing'u. WinOnCD potrafi skopiowac praktycznie dowolne dane z dysku twardego, dyskietek lub CD-ROM-ow na nowa plytke. Obsluguje siedem roznych standardow, w tym standard CD-DA (plytki muzyczne), Video CD oraz kilka standardow zapisu danych komputerowych. Nie wchodzac w przesadne szczegoly techniczne, najogolniej mowiac WinOnCD nagra niemal wszystko co chcemy, choc czasami spotkamy sie z pewnym problemem. Otoz program dziala mniej wiecej w ten sposob, ze wybrane do skopiowania dane nagrywa w wybranym miejscu dysku twardego. Kiedy to zrobi, wtedy dopiero rozpoczyna przegrywanie tych informacji na plytke w nagrywarce. Trzeba wiec pamietac o tym, ze do jego prawidlowej pracy trzeba zostawic czasami dosc sporo miejsca na dysku twardym. Producent zaleca, aby byla to dwukrotnosc nagrywanych informacji (!). Na szczescie mozemy posluzyc sie programem do Packet Writing'u. Programik ten pozwala przegrywac dane z dysku twardego komputera dokladnie tak samo jak robilismy to dotad w roznych programach. Wybieramy myszka co nagrac i nagrywa sie. Proste, wygodne. Ma tylko jedna wade. Starsze CD-ROM-y moga tych informacji nie odczytac. Jezeli nagralismy zatem plytke nie dla siebie tylko komus innemu, to wtedy moze miec przez nas klopoty. Szybkosc pracy nagrywarki zachwyca. Cala plytka nagrywala sie w kilkanascie minut (650 MB), a nie ponad pol godziny. Tak szybki zapis jest jednak mozliwy na komputerach od Pentium 100 wzwyz. Na wolniejszym sprzecie lepiej jednak nagrywac z dwukrotna predkoscia. Predkosc zapisu mozna "recznie" zmienic. Nagrywajac plytke na starszych modelach trzeba bylo zawsze pamietac o tym, zeby dysk byl wczesniej zdefragmentowany, zbedne programy wylaczone itp. Chodzi o to, zeby w trakcie zapisu nagrywarka dostawala dane bez zaklocen. Jezeli bylo jakies potkniecie plytke moza bylo wyrzucic do kosza. Teraz margines bezpieczenstwa jest wiekszy. Osiagnieto to dzieki buforowi w nagrywarce o wielkosci 2 MB. Sprobowalem nagrac cos bezposrednio z plytki audio znajdujacej sie w CD-ROM-ie na czysta plytke w nagrywarce korzystajac z innego oprogramowania niz to, ktore dostarczyla Yamaha. Ne bylo problemow. Urzadzenie caly czas dzialalo stabilnie, bez bledow. Tylko standard Na koniec jeszcze jedna uwaga o plytkach CD-RW. Wielokrotny zapis jest dobrodziejstwem, to prawda, ale taka plytka, delikatnie mowiac, dosc niechetnie jest czytana przez inne czytniki (standardowe napedy CD-ROM, kompakty w wiezach, itp.). Praktycznie poza nagrywarka odczytac moga je wylacznie te CD-ROM-y, ktore sa do tego standardu przystosowane. Na przedniej sciance urzadzenia jest napis "Multi-Read", a nie sa one zbyt popularne. Producent: Yamaha Dystrybutor: Optimus - Comfort Rzeszow tel. (17) 8520135. Obslugiwane tryby: Orange Book Part 2 i Part 3, Track at Once, Multisession, Disc at Once, Session at Once, Packet Writing. Cena: 1690 zlotych netto Marcin Kaczmarczyk - ------------------------------------------------------ Kieszonkowy komputer Organizery zastapia kalendarzeNiewielkie urzadzenia elektroniczne - - organizery staja sie coraz bardziej popularne. Z powodzeniem moga zastapic tradycyjne terminarze. Kosztuja kilkaset dolarow. Od czasu premiery - 2 lata temu podczas CeBIT - sprzedano ponad milion egzemplarzy Pilota - ciekawego palmtopa, ktorego pomyslodawca byl US Robotics, wchloniety przez amerykanski koncern 3COM. Ten ostatni wprowadzil na rynek juz trzecia wersje urzadzenia - Pilot III. Pilot byl pierwszym palmtopem, ktory umial rozpoznawac pismo reczne i robil to skutecznie. Niewielki ekran sluzy zarowno do odczytywania informacji, jak i ich wprowadzania. Naciskajac na ikone lub rysujac na ekranie litery, za pomoca niewielkiego rysika, mozna nie tylko uzywac jednej z kilku aplikacji, ale rowniez zapisywac np. notatki. Z podstawowych aplikacji jest: kalendarium, do ktorego mozna wprowadzac umowione spotkania, krotkie informacje, o ktorych Pilot przypomni w odpowiednim czasie. Baza teleadresowa pomiesci kilka tysiecy adresow i telefonow. Jest rowniez miejsce na wprowadzanie kilku tysiecy notatek lub listy zadan do wykonania. Program E-mail ulatwia redagowanie poczty elektronicznej, ktora mozna nastepnie wyslac z peceta lub bezposrednio z Pilota, o ile dokupimy specjalny modem. Wychodzac z biura nie przeczytana korespondencje mozna przeslac poczta elektroniczna do Pilota i jadac np. autobusem przegladnac, zredagowac odpowiedzi i po przyjsciu do pracy wyslac. Pilota mozna polaczyc z pecetem, urzadzenia potrafia wymieniac miedzy soba dane. Transmisja odbywa sie w sposob bezprzewodowy o ile pecet ma port na podczerwien. Nowy Pilot ma wyglad nieco zmieniony. Dodano program, ktory ulatwia prowadzenie domowego budzetu - dane np. lista i ceny roznych towarow, moga byc przeniesione do peceta i zapisane w formacie arkusza kalkulacyjnego Excel. Na rynku beda zarowno poprzednie modele, ktorych cene znacznie obnizono, jak i najnowszy. Najtanszego Pilota kupimy za 199 USD, wersje nieco lepsza za 299 a za ostatni model zaplacimy 399 USD. Sa to ceny amerykanskie. W Europie trzeba bedzie zaplacic nieco wiecej. Wedlug informacji na stronie WWW firmy 3Com - Pilot III pojawi sie na rynku w kwietniu. Stanislaw M. Stanuch - - - ----------------------------------------------------- Obrazki pod pewnymi warunkami PROGRAMY. Ilustracje po polsku Polskie Kliparty wroclawskiej firmy Albion to chyba pierwszy polski produkt tego typu. W programie jest ponad 2 tysiace roznych ilustracji, pogrupowanych tematycznie. Nie mozna ich wykorzystywac komercyjnie bez zgody producenta. Kliparty sa to przygotowane przez profesjonalnych grafikow ilustracje, ktore uzytkownik moze bezplatnie i praktycznie bez ograniczen wykorzystywac. Wiekszosc grafikow, malych studiow reklamowych korzystala do tej pory z bardzo obszernej biblioteki klipartow dostarczanych z popularnym Corel Draw! Sa na tyle uniwersalne, ze w wiekszosci wystarczaja, ale na pewno polski rynek potrzebowal czegos naszego, swojskiego. Przygotowane przez Albion grafiki podzielono na kilka tematycznych grup: Polska, Postacie, Rosliny, Wojsko, Basniowe, Jedzenie, Informacyjne, Kosciol, Okazjonalne, Piktogramy, Pojazdy, Inne. Rysunki mozna przegladac za pomoca opracowanej przez producenta przegladarki. Na plytce CD sa rowniez dwa bardzo popularne graficzne programy shareware: Paint Shop Pro oraz JASC. Wiekszosc grup tematycznych zawiera kilkadziesiat grafik - - powaznych, zabawnych i takich sobie. Zapisano je w trzech formatach: bmp, wmf i cdr, co oznacza, ze mozna je wykorzystywac w kazdym praktycznie popularnym programie dla peceta. Niektore tematy sa slabo opracowane. W Kosciele np. jest zaledwie 8 pozycji. W temacie Wojsko autorzy rowniez sie nie wysilili. Wprowadzili wszystkie mozliwe stopnie wojskowe, ktore przecietnemu uzytkownikowi na niewiele sie przydadza. Za to bardzo ciekawie wygladaja inne grupy. W grupie Osoby znalazlem kilkanascie postaci. Sa m.in. Eliza Orzeszkowa, Hanna Gronkiewicz- -Waltz, Katarzyna Dowbor, Alicja Resich-Modlinska, Wojciech Mann i Wiktor Zborowski. Niektore z przedstawien nie sa zbyt udane. Na przyklad Wiktor Zborowski bardziej przypomina, przynajmniej mnie. Wande Wasilewska. Duzo jest roznych naprawde smiesznych rysunkow, pokazujacych polska nature i to jest niewatpliwie fajne. Niestety, licencja programu to kompletne nieporozumienie. Zabrania ona m.in: "modyfikowania (rowniez czesciowego) klipartow", wykorzystania komercyjnego bez zgody producenta, jesli w produkcie wystepuje wiecej niz 10 klipartow. A juz kompletnym absurdem jest zadanie, aby kazdorazowo przy jakimkolwiek komercyjnym wykorzystaniu umieszczac logo firmy Albion. Reasumujac: dla pomyslu, programu - piatka z minusem, dla pomyslodawcy licencji - dwoja. Nazwa: Polskie kliparty Producent: Albion Sp. z.o.o Plac Wolnosci 7, Wroclaw Zalety: kilka formatow graficznych, prosty program zarzadzajacy, program jest polski. Wady: fatalna licencja, niedorobki w opracowaniu niektorych tematow. Program dostarczyl Albion Stanislaw M. Stanuch - ------------------------------------------------------ FireTeam przez Internet GRA. Walka o flage Multitude zapowiedzial na poczatek maja premiere swojej nowej gry FireTeam. Gra przeznaczona jest wylacznie do rozgrywek sieciowych w Internecie i do tego na specjalnym serwerze obslugiwanym przez Multitude. Program ma byc militarna symulacja pola walki, a jednym z jej "niezwyklych" mozliwosci ma byc mozliwosc komunikacji za pomoca glosu z innymi graczami. FireTeam bedzie zawieral scenariusze, w ktorych celem jest zdobycie umownej flagi, wyeliminowanie wszystkich konkurentow lub walka pomiedzy grupami graczy. Zwlaszcza ta ostatnia mozliwosc wydaje sie atrakcyjna. Walczyc moze rownoczesnie kilkanascie grup, z ktorych kazda moze skladac sie z dwoch, trzech lub czterech graczy. Z poczatkiem maja pojawi sie wersja Limited Edition, majaca zachecic graczy do nowej gry i pomoc programistom w wylapaniu nie wykrytych dotad bledow. Na poczatek czerwca zaplanowano poczatek sprzedazy gry w pelnej wersji. Program w Stanach ma kosztowac niecale 50 dolarow. Do tego trzeba jednak niestety doliczyc koszty korzystania z serwera Multitude (niecale 10 dolarow miesiecznie lub niecale 25 dolarow kwartalnie). MK - ------------------------------------------------------  ------- CUT --- CUT --- CUT --- CUT --- CUT --- CUT --- CUT ------- From daemon Fri Mar 20 19:22 MET 1998 Subject: KIB: kib_nr12.txt Date: Fri, 20 Mar 1998 19:21:21 +0100 (MET) From: GW@Krak.Gazeta.PL (KiB ListOwner) ======================================================================== Komputery i Biuro nr 12/98 24 marca 1998 Cotygodniowy dodatek do Gazety Wyborczej (Polska poludniowa) Redaguja: Albina STEFANSKA Albina.Stefanska@kato.gazeta.pl Adresy redakcji: 40-061 Katowice, ul.Kopernika 26/28, tel.(+48-32)512225, fax 512472 31-009 Krakow, ul.Szewska 5, tel.(+48-12)231000, fax 219906 Adres e-mail do korespondencji: KiB@krak.gazeta.pl Informacje (FAQ): http://www.krak.gazeta.pl/gazeta/gazeta-faq.html Elektroniczne wydanie KiB na WWW: http://www.krak.gazeta.pl/KiB/ Opisywane programy shareware: http://www.tl.krakow.pl/gw-kib/ Aby otrzymywac KiB e-mailem, wyslij list do ListServ@uci.agh.edu.pl W _tresci_ listu: ``SUB KiB imie nazwisko''. Rezygnacja: ``SIG KiB'' ======================================================================== Dzis w numerze: Nowinki Przenosna klawiatura do notebooka: Elektroniczna cebula Nino rewelacja CeBIT-u HANOWER. CeBIT '98 Wlamywacze sa wsrod nas SHAREWARE. Jak pracuje ludzki mozg COREL. Czy to juz przelom? Polski rynek wedlug EITO Mysz, ktora slucha Cienki jak Sojourn CeBIT. Pokonamy kazda cene Uwaga, polskie stoisko OBYCZAJE. Afryka na targach Bloomberg odbija Ameryke Szybkie lacze WWW ZAGLADNIJ TU OBYCZAJE. Opera o Internecie Encyklopedia dla dzieci WWW. Naprawde uzyteczne strony Zamiast sluchania - czytanie GRY. Gra prawie jak Kasparow Daikatana coraz blizej ======================================================================== Nowinki Przenosna klawiatura do notebooka: Na targach CeBIT Siemens Nixdorf pokazal nowy model notebooka Scenic Mobile 800. Najciekawsza innowacja jest wyjmowana bezprzewodowa klawiatura (dzialajaca na podczerwien) i wbudowany czytnik kart chipowych (pozwala na zabezpieczenie komputera przed dostepem nieupowaznionych osob). Sercem tego komputera jest procesor Pentium II. Obsluga 14,2-calowego kolorowego wyswietlacza TFT zajmuje sie szybka karta graficzna Matrox Mystique z pamiecia 2 lub 4 MB (rozdzielczosc do 1280 x 1024 pikseli). Scenic Mobile 800 wyposazony jest tez w stacje dyskietek 3,5 cala i CD-ROM. dac Elektroniczna cebula: Znana firma telekomunikacyjna Ericsson zamierza produkowac zegarki. Nie takie zwykle, ale mogace laczyc sie z komputerem. Ich prototypy pokazala po raz pierwszy w Hanowerze. Zegarek nazywa sie Concept One. Jest znacznie wiekszy od przecietnego. Ma tez znacznie wieksze mozliwosci. Podaje nie tylko godzine i date. Moze takze polaczyc sie z komputerem oraz z telefonem. Na jego wyswietlaczu bedzie mozna wiec czytac takze elektroniczne listy i SMS-y, czyli wiadomosci przesylane na telefon komorkowy. Oprocz tego ma zawierac takze inne przydatne moduly: kalendarz, notes z numerami telefonow. Na wyswietlaczu beda sie tez pojawiac informacje o pogodzie, najswiezsze wiadomosci, kursy walut itp. Prace nad modelem jeszcze trwaja. Ericsson nie podal terminu wypuszczenia gotowych modeli. DoG ________________________________________________ Nino rewelacja CeBIT-u Sensacja hanowerskich targow Cebit jest z pewnoscia Nino 300 - niewielkie urzadzenie pokazane przez Philipsa. Wygladem przypomina popularnego Pilota fmy 3COM, ale potrafi wiecej. Nino wyposazony w Windows CE 2.0 to niewielkie urzadzenie z powodzeniem zastepujace terminarz, ksiazke teleadresowa czy nawet edytor poczty elektronicznej. Miesci sie w kieszeni marynarki. Najwieksza roznica w porownaniu do Pilota, to mozliwosc korzystania z tzw. kanalow internetowych. Wychodzac z biura sczytujemy informacje do Nino i nastepnie podobnie jak poczte elektroniczna mozemy ogladac bez polaczenia z Internetem. Nino ma tez niewielki mikrofon oraz glosniczek, dzieki temu mozna uzywac go jako dyktafonu. Po podaniu slownej informacji, urzadzenie zapisze je w pamieci. Podobnie zapisze przygotowana odrecznie notatke lub notatke z rysunkiem. Na pewno znajdzie wielu zwo-lennikow. Stanislaw Marcin Stanuch - ------------------------------------------------------ Miasto komputerow HANOWER. CeBIT '98 Nowy system operacyjny Microsoftu Windows 98, samochod przyszlosci IBM, to niektore z nowosci trwajacych w Hanowerze targow CeBIT. Tereny najwiekszych na swiecie targow w branzy komputerowej to takie male miasto. Codziennie okolo 100 tys. osob zaglada na stoiska ponad 7000. firm z 60 krajow, rozmieszczonych na 371 tys. metrow kwadratowych. W czwartek rano autostrady wokol targowiska tradycyjnie zostaly zatkane. Uspokoilo sie dopiero w niedziele. Organizatorzy spodziewaja sie, ze glownym tematem CeBITu bedzie Internet. Bedzie obecny na stoiskach we wszystkich czesciach wystawy - dotyczacych sprzetu komputerowego, oprogramowania, telekomunikacji, technologii biurowych i konsultingu. Nawet samochod przyszlosci, ktory bedzie prezentowany na stoisku IBM wykorzystuje globalna Siec do nawigacji. Jego kierowca moze slownie wydawac mu polecenia np.: "pokaz mi droge do najblizszego hotelu". Targow nie przycmia pesymistyczne informacje Compaqa, Intela czy Motoroli. Firmy te podaly, ze popyt na komputery spadl na poczatku roku, w zwiazku z czym ich wyniki finansowe nie beda najlepsze. Problemy rynkowe nie dotycza bowiem Europy. Tu pecety sprzedaja sie dobrze. Nie bedzie mozna jednak uniknac tematu. Najwiekszy producent komputerow na swiecie, Compaq ma np. przedstawic swoja nowa strategie obslugi firm. Opowie o niej osobiscie szef firmy Eckhard Pfeiffer. Wedlug "Wall Street Journal" firma zamierza dodawac do pecetow, ktore sprzedaje darmowe monitory. Interesujaco zapowiada sie czesc telekomunikacyjna ekspozycji. Obserwatorzy spodziewaja sie ciekawych informacji od operatorow w zwiazku z poczatkiem prawdziwej konkurencji w tej branzy na rynku europejskim. Najwiekszy wystawca targow Deutsche Telekom stracil 1 stycznia 1998 monopol na laczenie rozmow telefonicznych w Niemczech. Z Polski na targi pojechalo 15 firm, o osiem mniej niz w zeszlym roku. Jednak, prawie wszystkie liczace sie polskie firmy wysylaja swoich przedstawicieli na impreze, zeby zobaczyli jakie sa najnowsze trendy w technologii. Targi odbywaja sie od 19 do 25 marca. Tomasz Bienias ________________________________________________ Wlamywacze sa wsrod nas BADANIA. Podliczanie strat Amerykanski Instytut Bezpieczenstwa Sieciowego po raz trzeci juz opublikowal wyniki badan na temat przestepstw komputerowych w USA. Dwa najwazniejsze wnioski to: liczba wlaman rosnie, a atak nastepuje najczesciej przez Internet. Badaniami objeto 520 specjalistow, zatrudnionych w amerykanskich agencjach rzadowych, firmach, bankach, na uniwersytetach. Az 64 procent z nich doswiadczylo takich przestepstw na wlasnej skorze w ciagu ostatnich 12 miesiecy. Byly to przypadki wlaman do zarzadzanych przez nich sieci komputerowych, powiazane z kradzieza informacji, niszczeniem zasobow, takze infekcje wirusowe, przestepstwa finansowe oraz "zwykle" kradzieze sprzetu. 241 objetych badaniami organizacji podsumowalo wynikle z tego tytulu straty na 136 milionow dolarow. Pozostale nie ujawnily szkod. Wiekszosc ankietowanych specjalistow o popelnianie przestepstw sklonna byla oskarzac dwie grupy ludzi: dzialajacych na wlasna reke hackerow oraz... wykonujacych "krecia robote", niezadowolonych pracownikow firm. Sugestia, ze mogli to robic agenci rzadow innych panstw lub zagranicznych korporacji, znalazla zdecydowanie mniej zwolennikow. W polowie objetych badaniem organizacji i instytucji atak nastepowal poprzez lacza internetowe. W pozostalych przypadkach nastepowal od srodka, wewnatrz sieci. W przeszlosci wiekszosc przestepstw popelniano wlasnie ta droga. Wedlug autorow raportu nie znaczy to jednak, ze sieci wewnetrzne staly sie bezpieczniejsze - swiadczy jedynie o wzroscie popularnosci Internetu. Opublikowanie wynikow badan zbieglo sie w czasie z propozycja prokuratora generalnego USA, Janet Reno, zmierzajacej do wzmocnienia sil FBI w walce z przestepcami komputerowymi. Reno zamierza w tym celu stworzyc nowe, rzadowe centrum zajmujace sie sciganiem cyberwlamywaczy (National Infrastructure Protection Center). Liczy, ze Kongres przyzna mu na ten cel 64 mln dolarow. W obszarze zainteresowan nowej jednostki znalazlyby sie zarowno przypadki wlaman do sieci w USA, jak i na skale miedzynarodowa. W tym drugim przypadku FBI wspolpracowaloby z ich odpowiednikami w innych krajach. Ostatnio szerzy sie moda na rozmaite wlamania mniej lub bardzie powazne. Jak twierdzi wielu specjalistow staja sie one prawdziwa plaga Dorota Gut Dorota.Gut - ------------------------------------------------------ Cyfrowy umysl SHAREWARE. Jak pracuje ludzki mozg Sprobuj zorganizowac swoja prace tak jak robi to twoj mozg - - uzywaj "mysli" i relacji miedzy nimi. Kojarz je ze soba i zapomnij o hierarchicznej strukturze twoich plikow. Skoncentruj sie na zadaniach a nie na narzedziu (komputerze). Tak brzmi motto cyfrowego Mozgu. The Brain to nowa, bardzo ciekawa koncepcja organizacji pracy z komputerem. Calkowicie niezalezna od istniejacej hierarchii plikow, folderow czy skrotow internetowych. Stara sie przeniesc sposob w jaki dziala twoj umysl, kiedy koncentrujesz sie na jakims zadaniu. Podstawowa jednostka organizacyjna jest mysl. Moze nia byc cokolwiek: plik, zagadnienie, osoba, strona internetowa, dokument tekstowy, program, gra lub grupa skupiajaca inne "mysli". Sa one ze soba scisle powiazane na zasadzie skojarzen - - tak wlasnie dziala ludzki mozg (inteligencja to wlasnie zdolnosc umyslu do skojarzen). "Mysli" i polaczenia miedzy nimi tworzymy uzywajac przyjemnego, graficznego interfejsu. Tak tez je przegladamy. W danej chwili widzisz na ekranie tylko te, ktore maja ze soba cos wspolnego. Zaczynasz np.: od swojego imienia. Stworz odnosniki do spraw zawodowych i prywatnych. Sprawy zawodowe, podziel na zadania, ktorymi sie zajmujesz. Kazde zadanie mozesz odniesc do odpowiadajacych im dokumentow, znajdujacych sie na lokalnym dysku, miejsc w Sieci zwiazanych z zagadnieniem, osoby wspoldzialajace z toba itd. Do kazdej "mysli" szybko dotrzesz wlasnie na zasadzie kojarzenia. Najwazniejsze z nich mozesz "przypiac" tak, jak karteczki na tablicy. Sprawy prywatne np.: rodzina, zainteresowania, spedzanie wolnego czasu mozesz zorganizowac w ten sam sposob. Zdjecia rodzinne, ulubione gry, odnosniki sieciowe - wszystko intuicyjnie ze soba powiazane. Cenie oryginalne programy i musze przyznac, ze The Brain wywarl na mnie naprawde dobre wrazenie. Polecam! Nazwa: brain.exe Dl.: 1,44 MB Nazwa: brain.r00 Dl.: 537 kB Sr.: Windows 95 Status: shareware Bez tajemnic Zeby program mogl uruchamiac sie automatycznie po starcie Windows, nalezy umiescic skrot do niego w folderze Autostart. Niektore programy same o to dbaja przy instalacji. Zalozmy, ze zainstalowales sobie ciekawy program. Uzywasz go tylko czasami, a on startuje za kazdym razem, gdy wlaczasz komputer. Najczesciej jako malutka ikona po prawej stronie paska zadan. Probujesz wziac sprawy w swoje rece, wiec otwierasz Autostart z zamiarem skasowania ikony skrotu. Zdumienie - - nie ma takiej ikony... Nawet zaawansowany uzytkownik nie zawsze znajdzie wyjscie z tej sytuacji. Przeszuka on najpierw pliki win.ini i system.ini w katalogu Windows aby znalezc odpowiednie wpisy. W przypadku 32-bitowych programow nie jest regula, ze sa tam jakiekolwiek odnosniki. Jak wiadomo bowiem, te pliki inicjalizacyjne sa pozostawione w systemie tylko ze wzgledu na zgodnosc z poprzednia wersja "okienek". Prawda jest prosta, a zarazem zlozona: programy te startuja automatycznie, gdyz istnieje taki zapis w rejestrze. Wlasnie po to, aby uporac sie z podobnymi rozterkami, powstal program StartEd. Po jego uruchomieniu rozwiejesz wszelkie watpliwosci i przy okazji dowiesz sie nieco o systemie operacyjnym. Znajdziesz tu liste automatycznie startujacych programow. Sa one podzielone na dwie grupy. Pierwsza grupa (Run Services) to takie, ktore uruchamiaja sie w momencie bootowania Windows (najczesciej skanery antywirusowe lub kompresory dyskow). Druga to zwykle aplikacje (Run), ktore uruchamiaja sie pozniej. Dowolny wpis moge wykasowac lub tez dodac nowy. Mowilem o tym juz nie raz, lecz mimo to warto przypomniec: zrob kopie rejestru (pliki system.dat i user.dat w katalogu macierzystym "okienek"). W razie problemow oszczedzisz sobie nerwow. Nazwa: sed2.zip Dl.: 170 kB Sr.: Windows 95 Status: freeware Kolorowy panel Modemy w wersji zewnetrznej i wewnetrznej jako urzadzenia nie roznia sie zbytnio. Te pierwsze sa nieco drozsze, ze wzgledu na obudowe i panel z diodami lub wyswietlaczem, ktore symbolizuja biezace czynnosci. Jezeli jestes szczesliwym posiadaczem tego drugiego modelu, a odczuwasz brak udogodnien zwiazanych ze wskaznikiem stanu - - nie martw sie wiecej! Lamps to programowe "lampki" wewnetrznego modemu, ktore zachowuja sie tak, jak w odpowiedniku zewnetrznym. Jest ich dziewiec. Mozesz przygotowac je do pracy na kazdym z portow szeregowych i ustawic jako "zawsze na wierzchu". Nazwa: lamps11.zip Dl.: 197 kB Sr.: Windows 95 Status: shareware Opisywane w naszej rubryce programy mozecie skopiowac od wtorku do piatku w godzinach od 10 do 17 w naszych oddzialach w Katowicach - Biuro Ogloszen "Gazety w Katowicach" (pl. Oddzialow Mlodziezy Powstanczej 1), w Krakowie (ul. Szewska 5, I p.). Mieszkancow Tarnowa (ul. Krakowska) oraz Nowego Sacza (ul. Jagiellonska) zapraszamy w srode pomiedzy 15 a 16 do filii "Gazety" w tych miastach. Programy sa dostepne w Internecie pod adresem: http://www. krak. gazeta. pl/kib/shareware. Marcin Swat - ------------------------------------------------------ Jednak Java COREL. Czy to juz przelom? Strategia Corela zaklada rozwijanie produktow w jezyku Java. Szef firmy Michael Cowpland spodziewa sie, ze wykorzystujace technologie produkty na dobre zagoszcza na rynku w polowie roku. Wedlug Cowplanda firma jest po roku transformacji. Pozbyla sie produktow, z ktorymi nie wiazala widokow na przyszlosc. Zreorganizowala sie i ma strategie, ktora powinna przyniesc zyski. Firma nadal jest liderem jesli chodzi o rynek grafiki na peceta. CorelDRAW wg PC Data to 75 procent licencji tego typu oprogramowania sprzedanego w zeszlym roku w USA. Dlatego aplikacje graficzne sa jedna z trzech dziedzin, na ktorych chce sie skupic Corel. Pozostale, to aplikacje biznesowe oraz Java - opowiadal Cowpland na konferencji prasowej w czasie targow CeBIT. Chociaz na rynku oprogramowania do biur w instytucjach rzadowych USA i firmach prawniczych Corel ma sie niezle, to zdaje sobie sprawe, ze nie pokona tu w otwartej walce Microsoftu. Dlatego stawia na pelna kompatybilnosc. Jakikolwiek dokument z Office firmy z Redmond, bedzie mozna wykorzystywac w programach Corela i odwrotnie. Rywalizacje z Microsoftem maja umozliwic nowe technologie, jak np. rozwijana z firma Dragon mozliwosc obslugi programow za pomoca glosu. Pozwoli ona np. dyktowac edytorowi tekstow list. Wykorzystujacy ja WordPerfect Suite 8 pojawi sie na rynku juz w drugim kwartale tego roku. Office, mimo sprzecznych jak dotad informacji na ten temat, jest jednak rozwijany w wersji wykorzystujacej jezyk Java. Bedzie jednak dzialal w sieciach typu I ntranet, jako oprogramowanie klient-serwer. Latem firma wypusci oprogramowanie Corel Site Builder do tworzenia stron WWW wykorzystujacych elementy napisane w Javie. Beda je mogly tworzyc nawet osoby nie znajace sie na programowaniu. Beda je skladac z gotowych elementow dostepnych w oprogramowaniu. - Zdecydowalismy sie wykorzystywac technologie Java, bo jest ona zwiazana z Internetem - dzisiejsza sila napedowa calej branzy - mowi Cowpland. Uwaza on, ze Microsoft nie jest Java zainteresowany, dlatego zwiazanym z nia rynkiem Corel podzieli sie m.in. z IBM. Firmom Corel chce oferowac oprogramowanie obslugujace prace komputerow sieciowych. Co ciekawe, bedzie ono wykorzystywac m.in. system operacyjny Linux. Tomasz Bienias ------------------------------------------------------ Do gory, ale wolniej Polski rynek wedlug EITO Polski rynek IT zaczyna nieco zwalniac, tak przynajmniej wynika z raportu European Information Technology Observatory, publikowanego co rok podczas hanowerskich targow Cebit. Wedlug raportu EITO, na naszym rynku informatycznym sprzedano w ubieglym roku sprzet, oprogramowanie i uslugi za 1,633 mln ECU. Przewidywania na ten rok mowia o wzroscie o blisko 11,3 proc, czyli kwocie 1,818 mln ECU. Jednak analiza i porownanie do lat ubieglych wyraznie pokazuje tendencje spadkowa. Jesli w 1994/95 roczny wzrost wyniosl az 28,5 proc, to za ubiegly 1997 rok juz tylko 13,4 proc. Analitycy z EITO przewiduja, ze w tym roku nastapi dalszy spadek i rynek ma wzrosnac tylko 11,3 proc. Nieco mniej kupimy serwerow, analitycy EITO przewiduja zmniejszenie zakupow w tym segmencie o blisko 5 proc. Spadek ten ma dotyczyc glownie producentow oprogramowania do serwerow z 30 do 11,5 proc. Wracamy do rozwiazan uniksowych wynika z analizy. Sprzedaz serwerow NT ma spasc z 23,4 proc. Do 17,9 proc. Gdy tymczasem uniksowych wzrosnac z 10 do 13,6 proc. Podobna tendencje mozna zauwazyc w innych krajach europejskich. Jesli chodzi o sprzet, to przewidywania mowia, ze najprawdopodobniej spadnie sprzedaz tradycyjnych pecetow na korzysc komputerow przenosnych. W tym roku kupimy o 3 proc. mniej komputerow stacjonarnych w porownaniu do ubieglego roku - przewiduja analitycy z EITO. Nieznacznie, bo tylko o 0,1 proc wzrosnie sprzedaz przenosnych pecetow. Pomyslne wiesci mamy dla sprzedawcow drukarek i innych urzadzen peryferyjnych. Ich sprzedaz ma wzrosnac o 3,4 proc., w tym glownie drukarek bo az o 4 proc. W innych segmentach rynku przewidywany jest regres, chociaz mniejszy niz dwa lata temu. Generalnie dane EITO o polskim rynku zgodne sa z tendencja w innych krajach naszego kontynentu. Czy oznacza to, ze europejski rynek IT po prostu jest nasycony i czeka na kolejn rewolucje. Czas pokaze. Na razie srednia dla europejskiego rynku IT pokazuje niewielki wzrost, chociaz na pewno mniejszy niz w latach ubieglych. Stanislaw M. Stanuch dane EITO ------------------------------------------------------ Mysz, ktora slucha Polaczenie kilku znanych wczesniej urzadzen w jedno, zupelnie nowe, zaproponowal Philips. Myszka komputerowa SpeechMike wykonuje nie tylko tradycyjne funkcje myszki. Dzieki przyszlym wersjom Windows, glosem bedzie mozna sterowac programami. Latwo wyobrazic sobie, ze wlasciciel SpeechMike wydajac polecenia glosem bedzie np. surfowac po Interencie. Byc moze juz niedlugo przestanie nawet uzywac klawiatury do tworzenia dokumentow. Urzadzenie na razie znajdzie zastosowanie w multimedialnych aplikacjach, internetowym telefonie i oczywiscie systemach do dyktowania. SMS ______________________________________________________ Cienki jak Sojourn Najcienszy i najlzejszy notebook swiata przedstawil Hewlett Packard na targach CeBIT w Hanowerze. Nazywa sie Sojourn, ma zaledwie 1,8 cm grubosci i wazy 1,4 kg. Jest tak cienki, ze nie zmiescila sie w nim stacja dyskow. Trzeba ja podlaczac za pomoca specjalnej przystawki. Produkt przeznaczony jest glownie dla kadry z duzych i srednich firm. Ze wzgledu na wymiary jest on bowiem niezwykle wygodny w podrozy, ale ma to swoja cene. Gdy w kwietniu pojawi sie w sklepach bedzie kosztowal ponad 6,4 tys. dolarow. Mimo niewielkich gabarytow, notebook jest dosyc mocnym komputerem. Ma procesor Pentium 233 MHz z technologia MMX, 64 MB pamieci i dysk twardy o pojemnosci 2,1 GB. Jest w sumie dosyc duzy - wystarczy by zmiescil 12-calowy ekran. tb - ------------------------------------------------------ Intel outside CeBIT. Pokonamy kazda cene Cyrix postawil sobie nowy cel: 599 dolarow. Jest to cena peceta z procesorem taktowanym zegarem 200 MHz. Na konferencji prasowej w czasie targow CeBIT, menedzerowie firmy nalezacej do National Semiconductor twierdzili, ze nie boja sie konkurencji z Intelem. O procesorze 6x86MX PR266 MHz, ktory mial swoja premiere w Hanowerze, mowili ze jest w stanie konkurowac z procesorem Intela Pentium II 333 MHz. Powolywali sie przy tym na testy opisane przez "Windows Magazine". W przypadku niektorych operacji w AutoCAD oraz przy obsludze danych video, procesor zachowywal sie nawet lepiej od pracujacego z szybszym zegarem konkurenta. 6x86MX PR266 to najnowsza wersja kluczowego produktu firmy. W ilosciach po tysiac sztuk kosztuje 180 dolarow. Cyrix zamierza latem zmienic technologie jego produkcji na 0,25 mikrona (to szerokosc obwodow na krzemowej plytce). Obecnie procesory produkowane sa w technologii 0,35 mikrona. W nowej technologii beda wyprodukowane wersje 6x86 dzialajace z czestotliwoscia do 350 MHz. W przyszlym roku natomiast firma ma zamiar wprowadzac technologie 0,18 mikrona. Cyrix to rozrywkowa firma. Jej celem jest tworzenie takich procesorow, zeby jak najwiecej mogly i jak najmniej kosztowaly. Zeby wlasciciele wykorzystujacych ich komputerow nie stresowali sie przy ich zakupie a potem mogli wykorzystywac je do domowej rozrywki. Szefowie Cyrixa twierdza, ze to za sprawa ich procesorow MediaGX rozpoczela sie wojna o kolejne pulapy cen pecetow. Pierwszym kompletnym pecetem, ktory w USA kosztowal ponizej 1000 dolarow byl pokazany rok temu Presario 2100 Compaqa. W tym roku chca, by padla cena 600 dolarow. Zaczeli tez walke z cenami notebookow. Presario 1220 Compaqa ma juz kosztowac ponizej 2000 dolarow. I to z wbudowanym CD-ROM i modemem. Rozrywkowe w Cyrixie sa nie tylko ceny. Firma postanowila bowiem, ze jej produkty stana sie elementem centrum domowej rozrywki. Znajdowalby sie w nim sprzet audio i wideo z dostepem do Internetu a wszystko obslugiwane przez urzadzenie komputerowe wyposazone w... procesor Cyrixa. Takie tzw. Media Center bylo jednym z elementow demonstracji na stoisku Cyrixa. Tomasz Bienias - ------------------------------------------------------ Uwaga, polskie stoisko CeBIT. Nasz kraj prezentuje sie miernie Polska jest coraz slabiej reprezentowana na Cebit - najwiekszych na swiecie targach informatycznych. W tym roku nasza ekspozycja zajmuje kilkadziesiat metrow i nawet w porownaniu do innych krajow Europy Srodkowo-Wschodniej jest mizerna. - Teoretycznie polskie firmy mialy dostac dofinansowanie z Ministerstwa Wspolpracy Gospodarczej z Zagranica, ale jak na razie ministerstwo nie przedstawilo listy imprez objetych dofinansowaniem w tym roku - powiedzial nam przedstawiciel Centrum Promocji Informatyki, ktore zajmowalo sie jak co roku organizacja wystawy polskich firm. Wsrod naszych wystawcow przewazaja firmy telekomunikacyjne. Comtec z Warszawy specjalizuje sie w projektowaniu i produkcji systemow rozliczania i zarzadzania ruchem telefonicznym. DGT (Gdansk), to producent central abonenckich, Telbank - - znany polski operator - promuje uslugi telekomunikacyjne w tym wiele nowatorskich jak banking online. Jest kilka uczelni, ktore planuja sprzedac efekty prac swoich naukowcow. Wojskowa Akademia Techniczna przedstawiala swoje rozwiazania telekomunikacyjne. Juz tradycyjnie w Hanowerze wystawia sie zabrzanski Elzab, jeden z najwiekszych w naszej czesci Europy producent fiskalnych systemow do rejestracji sprzedazy - glownie kas fiskalnych. Elzab prezentowal cala ich game: od stacjonarnych kas, przez drukarki fiskalne po przenosne kasy Elzab Alfa i Alfa Plus. Zupelnie gdzie indziej swojej szansy szuka warszawska firma PowerLine, ktora oferuje zestawy glosnomowiace, pokrowce skorzane, baterie oraz akcesoria - wszystko to do telefonow GSM. Wiekszosc oferty polskich wystawcow skierowana jest dla bardzo zaawansowanych uzytkownikow, tymczasem zabraklo programow czy urzadzen przeznaczonych dla przecietnych uzytkownikow. Kiedys mielismy na targach, skromna bo skromna, ale za to odnoszaca, sukcesy, oferte kilku niewielkich firm. Warto je przypomniec: Supermemo z Poznania, ktory jako pierwsza i na razie jedyna polska firma zdobyla zaszczytny tytul Software for Europe oraz Young Digital Poland - gdanska firma, dzialajaca na tym samym rynku co SuperMemo producentow oprogramowania do gier liczbowych i sportowych, czyli popularnych wszedzie totolotkow. Katalog prezentujacy nasze firmy jest niewielki i po prostu malo interesujacy. Polskie stoisko, nawet jesli musi byc tak male, mogloby miec interesujacy wystroj. Stanislaw M. Stanuch - ------------------------------------------------------ Tam-tam, najlepszy telefon OBYCZAJE. Afryka na targach Jak bedzie brzmiala na bebnach "Polska"? Tam-tatam - wystukuje czarnoskory Ado z Ghany. Wokol dzungla, liany, goraco jak w Afryce. A to przeciez CeBIT. Ado i jego towarzysza mozna bylo spotkac na stoisku telekomunikacyjnej firmy D2. Hala, w ktorej niepodzielnie wladala, byla jedna z najciekawszych - o ile nie najciekawsza - ekspozycja na tegorocznych targach. Juz po przekroczeniu progu zwiedzajacy trafiali wprost do... Egiptu. To znaczy do czesci hali, przedstawiajacej starozytny swiat - z pylonami, pokrytymi hieroglifami obeliskami. Wchodzac dalej, mozna bylo spotkac samego faraona. Siedzial na zlotym tronie i laskawym wzrokiem spogladal na wykonujaca egzotyczny taniec i dosc skapo odziana tancerke. Pare krokow dalej zaczynal sie ciag dalszy kontynentu, czyli afrykanska dzungla. Ze scian splywaly kaskady wody, piely sie liany, kwitla bujna rownikowa roslinnosc. Gdzies ze srodka tego swiata plynela muzyka bebnow, przerywana co jakis czas glosnymi okrzykami Ado i jego kolegi, czyli fachowcow od archaicznej (ale skutecznej) formy telekomunikacji. Obaj bebnisci nosili na sobie tradycyjne stroje, pasy ozdobione muszelkami, kolorowe ptasie piora wpiete w welniste wlosy itp. Po Afryce kolejne zaskoczenie: plaza, jakis czlowiek brodzacy w plytkiej wodzie, pogrywajacy na organkach i gitarze. Pelny relaks. A za tym rekreacyjnym poletkiem domy, ulice (o dosc dziwnych nazwach, typu: ulica Internetowa), wiejskie gospodarstwo z kostkami sprasowanej slomy. Jednym slowem swiat w przekroju. Wlasnie taka byla zreszta idea calego stoiska. Chodzilo o pokazanie, ze dzieki telefonom komorkowym mozna polaczyc sie z dowolnym punktem na Ziemi, porozmawiac z kims, kto wlasnie przemierza dzungle albo plywa lodka po morzu, mieszka w miescie czy na wsi itp. Takie "mikroswiaty" powstawaly takze na innych stoiskach. "Witajcie na planecie ELSA" - zachecal napis w innej hali. Planeta byla nieco futurystyczna, wewnatrz, w tunelach zbudowanych po czesci z luster widac bylo dziwne, jakby zadymione okna. Po nacisnieciu czarnej kuli "dym" rozwiewal sie i przed oczami zwiedzajacego roztaczaly sie widoki z planety. W jednym oknie byly to jurajskie pejzaze z dinozaurami na horyzoncie, w innym podmorski swiat z rybami i innymi zyjacymi w glebinach istotami, jeszcze w innym dominowaly industrialne motywy. Pomiedzy tymi elementami pejzazu widnialy porzucone tu i owdzie komputery, karty itp. rzeczy. Wielu wystawcow odwolywalo sie do starych i sprawdzonych metod przyciagniecia uwagi. Postawili na stoiskach samochody - - najczesciej ekskluzywne limuzyny lub polyskujace metalicznie wyscigowe cuda. DoG - ------------------------------------------------------ Bloomberg odbija Ameryke SIECI. Placiliby AOL Dynamiczna agencja informacyjna Bloomberg bedzie dostarczac biznesowych wiadomosci klientom najwiekszego dostarczyciela Internetu na swiecie - America Online. Informacje agencji zastapia serwis Dow Jones - wydawcy "The Wall Street Journal". O trzyletniej umowie firmy poinformowaly w czwartek. Nie sa znane jej szczegoly finansowe. "New York Times" podal jednak, ze Bloomberg bedzie placil AOL, za mozliwosc dostarczania informacji jej klientom. Potwierdza to rzecznik Dow Jonesa mowiac, ze siec chciala pieniedzy, gdy przyszlo do rozmow na temat odnowienia wygasajacego kontraktu. Firma Intuit, producent oprogramowania Quicken do zarzadzania domowymi finansami poinformowala, ze za wylacznosc na obsluge sekcji finansowej zaplacilaby 30 mln dolarow w ciagu trzech lat. Informacji finansowych w AOL dostarczaja juz m.in. "Business Week", "Investors Business Daily" a takze Associated Press i Reuters. Newsy Bloomberga zaczna sie pojawiac w AOL w ciagu tygodnia. Bloomberg podpisal ostatnio umowy z CNet i (At)Home. Pakt z AOL da mu 11 mln widzow. Ponad 630 tys. sposrod nich uzywa stron WWW, zeby sprawdzac codziennie notowania akcji. TB, AP, Reuters - ------------------------------------------------------ Szybkie lacze Firma PiK-Net uruchamia w Katowickiem komercyjne lacza wykorzystujac technologie ADSL (Asymetryczna Cyfrowa Linia Abonencka). Dzieki nim mozna z pomoca zwyklych miedzianych kabli przesylac dane nawet z szybkoscia 6 Mbps - prawie 200 razy szybciej niz z wykorzystaniem zwyklych modemow. Usluga nie jest tania. Uruchomienie lacza kosztuje 4 tys., a miesieczny abonament 1,9 tys zl. Klient potrzebuje tez sprzetu za okolo 2,5 tys. Wezly pozwalajace na korzystanie z technologii znajduja sie w Katowicach, Gliwicach i Rybniku. tb - ------------------------------------------------------ WWW ZAGLADNIJ TU Urok warszawy Lubie strony oryginalne, jest w nich pomysl, pasja oraz sporo wiedzy na dany temat. Niewatpliwie pierwsza z takich stron znajdziecie pod adresem http:// www.pg.gda.pl/~knf/warszawa.html. Poswiecono ja...warszawie. Nie chodzi tu jednak o nasza stolice, ale o samochod, o ktorym mlodzi z czytelnikow moga nawet nie wiedziec. Na stronie jest historia produkcji warszawy, dane techniczne, kilka informacji przydatnych milosnikom tego samochodu. Strona jest nieco surowa, jak samochod o ktorym opowiada, ale warto ja obejrzec. SMS Kolekcja biletow Czlowiek o interesujacym pseudonimie "Daun" stworzyl na swojej stronie WWW (http://ibm.uci.agh.edu.pl/~daun/) dwa ciekawe dzialy. Pierwszy poswiecony jest samochodowi porsche. Warto zagladnac, choc na swiecie tego typu stron jest bardzo wiele. Mnie bardziej zafrapowal dzial o... biletach komunikacji. Od 1994 roku, autor zebral kolekcje, ktorej wartosc nominalna (cena biletow) wynosi ponad 400 zl. Autor umiescil spis biletow, ktore ma w swej kolekcji. Sa tam zarowno miejskie, czasowe jak i bilety komunikacji miedzymiastowej. SMS - ------------------------------------------------------ Aria z cyborgiem OBYCZAJE. Opera o Internecie Milosc - szczesliwa lub nie - to podstawowy temat w literaturze i sztuce. Autorzy opery "Honoria in Ciberspazio" w tym wzgledzie nie sa wiec oryginalni. Niezwykle jest jednak to, ze cala akcje umiescili... w Internecie. W pierwszej scenie opery pojawia sie piec podlaczonych do Sieci komputerow. Siedzi przy nich piec osob, wystepujacych tu pod imionami: Rez, Bookish, Honoria, Sandy Stone oraz Oracle of Hypertext. To ostatnie przywoluje szacowna antyczna tradycje: Oracle znaczy bowiem tyle, co przepowiednia, wyrocznia. A poza tym, Oracle jest slepy. Z cyborgiem w gondoli Piatka zaczyna spiewajaca konwersacje. Jej tematem jest pokusa tworzenia iluzji, wejscia do cyberprzestrzeni pod fantastyczna postacia, szukania tam bratniej duszy. "Nie, kochankowie, jestescie sami/nikogo wiecej nie ma miedzy wami/Tylko wy i maszyny" - studzi ich zapaly slepiec Oracle. Ale oni nie sluchaja. Uwalniaja sie od realnego ciala, wchodza do cyberprzestrzeni. Juz nie jako ludzie, lecz klony - cyfrowe postacie, projekcje marzen ich tworcow. Ludzie chca uczynic je realnymi, ale w koncu musza uznac, ze sa one niczym wiecej niz posylanymi w cyberprzestrzen tekstami. Final jest jednak dosc zaskakujacy. Tytulowa bohaterka - - Honoria - odnajduje prawdziwa milosc. Zakochuje sie w cyborgu. Razem wchodza do gondoli (akcja przenosi sie do najbardziej odpowiedniego dla takiej sceny miasta, czyli do Wenecji). Cyborg odkrywa zawilosci ludzkiej duszy, odkrywa uczucia. Honoria znajduje w jego metalicznych ramionach ukojenie. "Amore, amore, del core" - wyspiewuje radosnie. Gondola unosi ich w nieznane. Kurtyna. Libretto razy szescdziesiat To dziwne dzielo sztuki scenicznej powstaje juz od czterech lat. Tworza je ludzie zwiazani z laboratorium Uniwersytetu Teksanskiego w Austin (ACTLab) oraz wspolnota sieciowa Cybermind. Dusza calego towarzystwa jest artystka Madelyn Starbuck. To ona wlasnie wymyslila cybernetyczna opere. Wystepuje w niej takze jako tytulowa Honoria. Pomysl napisania cyberopery przyszedl jej do glowy pod wplywem obserwacji zycia toczonego w roznych internetowych wspolnotach. Odkryla tam stare jak swiat motywy: zabawy z tozsamoscia, kamuflaze, poszukiwanie przyjazni, konflikty o wladze, wplywy itp. Takze poszukiwanie "prawdziwej milosci" w cyberprzestrzeni. Tworzenie cyfrowych wizerunkow, ktore moze maja sie nijak do rzeczywistosci, ale odpowiadaja wlasnym marzeniom lub wymaganiom partnerow w tej grze. To wlasnie postanowila uczynic tematem przewodnim sztuki. Osob, ktore przyczynily sie do powstania libretta, jest 60. Sa w tym gronie takze zwykli internauci, ktorzy odpowiedzieli na apel autorki pomyslu i nadeslali rymowane teksty. Grupa "teksaska" polaczyla je potem, dopasowala wypowiedzi do wystepujacych w operze postaci, dopisala laczace je komentarze. Z muzyka (opera nie moze sie obejsc przeciez bez muzyki) bylo troche inaczej. Tu juz nie mozna bylo zdac sie na tlum domoroslych kompozytorow - mieliby oni znacznie wieksze klopoty z dogadaniem sie i stworzeniem spojnego dziela. Zadanie skomponowania muzyki powierzono wiec jednemu czlowiekowi, George Oldzieyowi z uniwersytetu w Georgetown. Oldziey nie mial wczesniej do czynienia z "prawdziwa" opera. Pisal muzyke do gier wideo, takich jak: Wing Commander III i IV. Probke tego, co juz zrobil, pokazano 20 marca podczas prezentacji fragmentu dziela, wystawionego na scenie uniwersyteckiej w Austin. Cala muzyka nie jest jeszcze gotowa. W fazie projektow sa tez specjalne, odpowiadajace tematowi dziela kostiumy. Trwa poszukiwanie sponsorow. Tymczasem w tej roli wystepuje uniwersytet w Austin, Apple oraz Shell Oil. Trzeba wiec bedzie jeszcze troche poczekac, zanim ze sceny poplynie slodkie, cybernetyczne: "Amore, amore, del core". Dorota Gut Strona projektu: http://www.cyberopera.org - ------------------------------------------------------ Poczytaj mi komputerze Encyklopedia dla dzieci Kazdy kto widzial jak dzieci szybko radza sobie z obsluga komputera, ten wie, ze dziecko predzej czy pozniej nauczy sie poslugiwac kazdym programem. Nowy produkt firmy Albion - - "Encyklopedia dla dzieci" niewatpliwie potrafi przykuc uwage dziecka, ale moim zdaniem, chwilami moze byc zbyt trudny w obsludze. "Encyklopedia dla dzieci" zawiera ponad 1000 hasel. Po zamczysku w ktorym mieszkaja rozne postaci i jest wiele ksiag oprowadza nas duszek - przewodnik. Kazde z hasel wzbogacone jest ilustracja, zdjeciem lub animacja. Hasla zostaly podzielone na trudne i latwe. Dzieki temu rodzic lub dziecko jednym kliknieciem ikony moze zmienic poziom trudnosci. Program przeznaczony jest dla dzieci od 5 do 12 lat, czyli teoretycznie moga go uzywac maluchy z przedszkola, ktore byc moze nie umieja czytac. Znacznie ulatwi im poznanie hasel fakt, ze kazde, zaraz po pojawieniu sie na ekranie jest odczytywane przez lektora. Szkoda, ze nie pomyslano o hipertekstowym ukladzie objasnienia. Mozna za jego pomoca polaczyc niektore trudne wyrazenia z ich krotkim objasnieniem, dostepnym jednym kliknieciem myszki. Jedynym ulatwieniem jest wskazanie na ilustracji np. przedmiotow, ktore dziecku moga sprawaic trudnosc. Niektore z hasel ilustrowane sa animacja komputerowa lub krotkim filmem. Jak to zwykle w zyciu bywa, czesci z nich wychodzi to na dobre, innym raczej nie. Nie bardzo rozumiem potrzebe umieszczania animacji czy filmu przy hasle "kobieta" - objasnienie jest bardzo ciekawe i w sam raz dla dzieci, natomiast film pokazujacy dziewczyne spacerujaca po ulicy nie wnosi niczego nowego. Wzorem zachodnich produkcji encyklopedia ma nie tylko uczyc, ale rowniez sprawdzac wiedze. W tym przypadku za pomoca testu (jedna z odpowiedzi jest prawidlowa) albo zgadywania co przedstawia rysunek. To cenne opcja i wiem z doswiadczenia, ze dzieciaki to uwielbiaja. Kilka slow o poslugiwaniu sie programem. Albion wypracowal swoisty interfejs - bardzo kolorowy ekran, ze sprytnie wkomponowanymi ikonami. Na pierwszy rzut oka, jak to mow Nazwa: Encyklopedia dla dzieci Producent: Albion Zalety: ciekawy, choc kontrowersyjny interfejs, trafny dobor hasel Wady: ... dla niektorych moze byc trudny w obsludzei moj syn: jest cool. Jednak, po pierwszych minutach moj entuzjazm opadl. Niby wystarczy na ktoras z ikon naprowadzic myszke, by po chwili uslyszec dowcipna podpowiedz. Jednak, ikony sa az za sprytnie wkomponowane w interfejs i moim zdaniem jest ich po prostu za duzo. Dziecko, ktore bawi sie programem pierwszy raz moze, miec klopoty. Inna sprawa, ze Albion jest bardzo konsekwentny i gdy juz sie nauczymy co oznaczaja ikony i po prostu przyzwyczaimy do tego programu, to naprawde pracuje sie milo. Podobaly mi sie hasla, ich objasnienia, przynajmniej te ktore ogladalem. Sa proste i klarowne. Nie sadze jednak, aby dobrym pomyslem bylo umieszczanie materialu dla tak duzej rozpietosci wieku dzieci (5 do 12 lat). Niektore hasla dla maluchow beda za trudne lub malo interesujace. Z drugiej strony dla starszych moga byc zbyt latwe lub infantylne. Tak wiec program fajny - tak przynajmniej ocenil go moj osmioletni "domowy" tester. Stanislaw M. Stanuch - ------------------------------------------------------ Encyklopedia w Sieci WWW. Naprawde uzyteczne strony Po co trzymac na polkach opasle tomy encyklopedii, skoro coraz latwiej uzywac informacji ze stron WWW? Jest tak nawet w Polsce, gdzie krakowskie wydawnictwo Fogra uruchomilo bezplatna, popularna wersje swojej encyklopedii. Wystarczy wpisac interesujace haslo i uruchomic wyszukiwanie, a pokazana zostanie lista definicji w ktorych ono wystepuje. Im blizsze poszukiwanemu terminowi, tym wyzej. Wiedza encyklopedyczna idealnie nadaje sie do zapisywania w postaci hipertekstu - tekstu z lacznikami do innych dokumentow, ktore wyjasniaja uzyte w opisie wyrazy. A przeciez w taki sposob zorganizowany jest system WWW. Dlatego wspaniale obsluguje sie umieszczone w nim slowniki i encyklopedie. Forga to pierwsza polska encyklopedia w Sieci. Zawiera 64 tys. hasel, 3000 zdjec, ilustracji, map, 18 minut filmow archiwalnych ilustrujacych wspolczesna historie swiata, 20 minut animacji wyjasniajacych zjawiska fizyczne oraz 90 minut muzyki - podaje wydawnictwo. Umiescilo ono w WWW wydanej w zeszlym roku "Multimedialnej Encyklopedii Powszechnej", ktora jest oparta na wydanej wczesniej dwudziestotomowej "Popularnej Encyklopedii Powszechnej". - Zrobilismy to, bo Internet to przyszlosc, a poza tym liczymy na reklame - - mowi Wojciech Slowakiewicz, odpowiedzialny za inicjatywe w wydawnictwie. Zamierza ono udostepniac wszystkie hasla za darmo, liczac ze encyklopedia zyska popularnosc i bedzie mozna na jej stronach sprzedawac reklamy. Wydawnictwo zainwestowalo w udostepnienie encyklopedii okolo 30 tys. zl. Serwer encyklopedii dziala na komputerze wyposazonym w Pentium 200 MHz, 64 MB pamieci i dysk twardy 3 GB. Oprogramowanie to Lotus Domino, a baze danych obsluguje Notes. Jak nam powiedzial Slowakiewicz, to taka wstepna minimalna instalacja, ktora moze byc rozbudowywana, gdy strony zyskaja popularnosc. http://www.fogra.com.pl tb - ------------------------------------------------------ Zamiast sluchania - czytanie Glos Ameryki dotad transmitowal swoje wiadomosci w eterze. Teraz zamierza docierac z nimi takze za posrednictwem poczty elektronicznej. Biuletyny w tej formie wysylane sa juz do Chin. Serwisy radiowe sa tam nadal zagluszane na polecnie chinskiego rzadu. Dostep do strony internetowej Glosu tez nie jest mozliwy - jest ona zablokowana i nie mozna sie z nia polaczyc z chinskich serwerow. Biuletyny posylane sa codziennie. Zawieraja informacje dotyczace Panstwa Srodka oraz innych krajow azjatyckich. Chinskie znaki podawane sa w transkrypcji, zgodnie ze standardem "czytanym" przez okolo 60 procent komputerow w tym kraju. Wedlug VOA z uslugi tej korzysta juz kilka tysiecy subskrybentow. Przewaznie sa to studenci, naukowcy, takze... pracownicy rzadowi. Aby dotrzec do jeszcze szerszego kregu osob, VOA zamierza w najblizszych miesiacach intensywnie reklamowac nowa usluge w eterze, w swojej audycji, a takze w audycjach nadawanych przez BBC. DoG - ------------------------------------------------------ Gra prawie jak Kasparow Wraca moda na szachy Choc powstaly juz setki gier komputerowych i planszowych, choc z pewnoscia powstana tysiace nowych, to i tak jest niemal niemozliwe, aby udalo im sie przebic popularnoscia i poziomem szachy. Ostatnio, po glosnym sukcesie Deep Blue gra z komputerowym przeciwnikiem stala sie znowu modna. Firma Mindscape juz od 12 lat rozwija swoja wersje komputerowych szachow. Chessmaster, bo o nim tu mowa, nie osiagnal jeszcze poziomu, ktory pozwala mu zwyciezyc kazdego miedzynarodowego arcymistrza, ale gra na poziomie naszych mistrzow krajowych. Mindspace sprzedal od poczatku narodzin programu ponad 4 miliony jego kopii. Teraz pojawila sie jego najnowsza wersja Chessmaster 5500 Deluxe wydana w Polsce przez Optimusa Bis. W programie wprowadzono wiele zmian, z tym, ze spora czesc z nich ma charakter kosmetyczny. Chessmaster mozna dopasowac do naszego poziomu gry. Poziomow jest wiele: szachowy ignorant, myslacy juz nowicjusz, poczatkujacy, srednio zaawansowany itp. Mozna tez bawic sie w wieksze subtelnosci regulujac czas na namysl albo decydujac aby komputer symulowal styl gry np. Kasparowa. Program jest mocnym graczem. Nowy 32-bitowy engine IV generacji nie jest latwym przeciwnikiem. Nie jestem polskim Fisherem, ale tez nie gram najgorzej. Program miazdzy mnie bez trudu gdzies tak od czwartego, piatego poziomu lub wtedy kiedy zastanawia sie nad ruchem dluzej niz 15 sekund (na Pentium 166). W Chessmasterze ustawic mozna wszystko. Nie tylko poziom gry gracza, ale rowniez wyglad szachownicy i figur (27 zestawow figur, proste dwuwymiarowe szachownice i wymyslne trojwymiarowe). Mozna samemu wprowadzic poczatkowe ustawienia i bawic sie w rozwiazywanie szachowych quizow. Mozna skorzystac z bardzo bogatej biblioteki danych o szachach, ktora zawiera program. Znajdziemy tam odpowiedzi na 27 tysiecy pytan. Program zna ogromna biblioteke pytan. Jezeli gramy standardowo odpowiada najsilniejszymi posunieciami z historii gry, rownoczesnie to komentujac. .. Grajac sluchamy nie tylko glosu komputerowego przeciwnika, ale rowniez jednego z kilkunastu utworow muzyki klasycznej. Chessmaster 5500 powstal przy wspolpracy Seirawana (jeden z najlepszych szachistow amerykanskich) i Waitzkina (20-letni mistrz miedzynarodowy, nowo odkryty talent). Ludzie ci wspomogli programistow, ktorzy stworzyli "mozg" Chessmastera, a Waitzkina komentuje rozgrywane partie. Chessmaster jest nie tylko komputerowym przeciwnikiem, jest rowniez dobrym nauczycielem. Wspomniana bogata biblioteka pytan, interaktywne lekcje dla uczniow na kazdym poziomie, biezace komentarze itp. spowoduja, ze bawiac sie czesto tym programem z pewnoscia udoskonalimy technike gry. Program pracuje w Windows 95 i jest sprzedawany na jednej plytce CD-ROM wraz z polska instrukcja. Ma dodatkowy modul - - Chessmaster Live do rozgrywania pojedynkow szachowych w Internecie. W sumie jest to jeden z najlepszych szachowych programow jakie powstaly na peceta. Nie pozostaje nic innego jak tylko zyczyc wszystkim wielu zwycieskich partii. Tytul: Chessmaster Producent: Minscape, Inc. Dystrybutor: Optimus Bis (034) 652974. Wymagania sprzetowe: Pentium 90, 16 MB RAM, CD-ROMx2, Windows 95, SVGA. Marcin Kaczmarczyk - ------------------------------------------------------ Koniec z samotnoscia Daikatana coraz blizej Daikatana, czyli dlugo oczekiwana kolejna gra Johna Romero zapowiada sie bardzo dobrze. Dzieki splotowi niezwyklych wydarzen gracz znajdzie sie w wielu miejscach poruszajac sie calkiem zgrabnie w czasie. Gracz musi walczyc z 74 typami potworow. Ma do wyboru wiele rodzajow broni. Do tego dochodza jeszcze dodatkowe umiejetnosci wladania czarami. W tej grze jest sporo elementow typowych dla gier RPG. Twoja postac opisuje piec cech: szybkosc, sila i szybkosc ataku, skocznosc i poziom zdrowia. W trakcie gry rosnie twoje doswiadczenie. Najwieksza rewolucja w grze jest jednak to, ze nie bedziesz juz samotnie pokonywal bezkresnych labiryntow. Towarzysza Ci dwie postacie kontrolowane przez komputer. Nadaje to grze zupelnie nie znanego dotad wymiaru. Niesamowite jest tez to, ze w grze nie bedziemy sluchac tylko jekow zarzynanych potworow i mrocznej muzyki, ale rozmow, ktore prowadza postacie. W scenariuszach sieciowych bedzie tryb wspolpracy i wyniszczajacej walki. Co kto lubi. Gra bedzie doskonala graficznie. Inteligencja potworow ma byc unikalna. Postac, do ktorej bedziesz strzelal bedzie unikac strzalow, chowajac sie za murem, aby w odpowiedniej chwili wyskoczyc na Ciebie znienacka. To tylko przyklad tego z kim, albo lepiej, z czym przyjdzie nam walczyc w niedalekiej juz przyszlosci. MK - ------------------------------------------------------  ------- CUT --- CUT --- CUT --- CUT --- CUT --- CUT --- CUT ------- From daemon Mon Mar 30 13:21 MET 1998 Subject: KIB: kib_nr13.txt Date: Mon, 30 Mar 1998 13:21:40 +0200 (MET DST) From: GW@Krak.Gazeta.PL (KiB ListOwner) ======================================================================== Komputery i Biuro nr 13/98 31 marca 1998 Cotygodniowy dodatek do Gazety Wyborczej (Polska poludniowa) Redaguja: Albina STEFANSKA Albina.Stefanska@kato.gazeta.pl Adresy redakcji: 40-061 Katowice, ul.Kopernika 26/28, tel.(+48-32)512225, fax 512472 31-009 Krakow, ul.Szewska 5, tel.(+48-12)231000, fax 219906 Adres e-mail do korespondencji: KiB@krak.gazeta.pl Informacje (FAQ): http://www.krak.gazeta.pl/gazeta/gazeta-faq.html Elektroniczne wydanie KiB na WWW: http://www.krak.gazeta.pl/KiB/ Opisywane programy shareware: http://www.tl.krakow.pl/gw-kib/ Aby otrzymywac KiB e-mailem, wyslij list do ListServ@uci.agh.edu.pl W _tresci_ listu: ``SUB KiB imie nazwisko''. Rezygnacja: ``SIG KiB'' ======================================================================== Dzis w numerze: ======================================================================== NOWINKI Premiera z Motoroli Motorola w ubiegly czwartek zaprezentowala pierwsze produkty z serii wielofunkcyjnych urzadzen sieciowych: Vanguard 6430 i 6450. Sa to pierwsze urzadzenia, ktore pozwalaja na przeprowadzanie w tej samej sieci rozleglej (WAN) przedsiebiorstwa rownoczesnie pakietowej transmisji glosu i wizji, transmisji w protokole IP (LAN) oraz tradycyjnych (szeregowych) transmisji sieciowych. Takie wielofunkcyjne sieci eliminuja potrzebe zakladania sieci rownoleglych i duplikowania sprzetu. Sam produkt ma pojawic sie w sprzedazy na rynku europejskim jeszcze w kwietniu. Typowymi odbiorcami tych urzadzen beda przedsiebiorstwa posiadajace wiele oddzialow lub oddalonych placowek, ktore musza byc polaczone ze soba, w takich branzach, jak bankowosc, handel detaliczny, dystrybucja i turystyka. MR Nastoletni wlamywacze Zlapalismy sprawcow wlamania do Pentagonu i wielu innych rzadowych instytucji w USA i Izraelu - - oswiadczyli triumfalnie przedstawiciele amerykanskiego Departamentu Sprawiedliwosci. Podejrzani o dokonanie wlaman to trzej nastoletni Izraelczycy. Wytropili ich wspolnie FBI oraz izraelska policja. Wszyscy trzej zostali zatrzymani w areszcie domowym. Jak podal CNET, jeden z zatrzymanych, 18-letni Ehud Tenebaum, nosil pseudonim Analyzer. Czlowiek poslugujacy sie takim wlasnie imieniem skontaktowal sie po glosnym wlamaniu do Pentagonu z redakcja magazynu Wired i opisal swoje wyczyny. Wedlug policji, Analyzer ma na swoim koncie takze szereg innych wlaman do komputerow rzadowych i uniwersyteckich. Nie sa to jedyni oskarzeni w tej sprawie. Jeszcze przed ujeciem calej trojki FBI zatrzymala pod zarzutem wlamania do Pentagonu dwoch nastolatkow z Kalifornii. DoG Nowy film Znana wytwornia filmowa Paramount kupila od firmy Eidos Interactive prawa do nakrecenia filmu opartego na grze Tomb Raider. Producentem filmu bedzie Larry Gordon (miedzy innymi producent filmu Predator) oraz Lloyd Levin (miedzy innymi Predator 2 i Straznik czasu). Z boczna klapa Komputery stacjonarne Toshiby z nowej serii Equium 7000 otwiera sie z boku. W ciagu niecalej minuty mozna wymienic plyte glowna, nie ruszajac peceta z miejsca. Udowodnil to Claude Pernet, odpowiedzialny w firmie za sprzedaz takich komputerow w Europie. W czasie prezentacji na premierze komputera na targach CeBIT zmienil mu wnetrznosci w 45 sekund. tb Szerszy, a nadal maly Toshiba wprowadzila na rynek nowy model notebooka Libretto. Libretto 100CT jest wg Toshiby najmniejszym notebookiem, w ktorym zgromadzono wszystkie cechy "duzego". Ma szerszy wyswietlacz o przekatnej 7,1 cala (w poprzednich - 6,1 cala) i rozdzielczosci 800x400 dpi. Libretto 100CT ma procesor Pentium MMX 166 MHz, 32MB RAM pamieci i wymiary 21 na 13,2 na 3,2 cm. tb - ------------------------------------------------------ Slowniczek Plyta glowna - jeden z podstawowych komponentow komputera. Do niej podlaczane sa dodatkowe urzadzenia np. karta graficzna, muzyczna. Na niej instalowany jest procesor. Kupujac plyte nalezy zawsze zwrocic uwage, czy bedzie pasowala do procesora, kart, a nawet obudowy. Niektore plyty np. typu ATX wymagaja specjalnej obudowy. Nalezy zwrocic uwage na tzw. Chipset - specjalny uklad na plycie, odpowiedzialny za dodatkowe funkcje. Odpowiednio dobrany moze znacznie zwiekszyc efektywnosc zestawu. Mikroprocesor - mozg komputera. Uklad elektroniczny, ktory steruje czescia operacji i wykonuje wszystkie obliczenia. Cecha procesora jest czestotliwosc pracy podawana w MHz (megahercach). Ten parametr okresla ile instrukcji (obliczen) w ciagu sekundy wykonuje procesor. Przyjmuje sie, ze im ta wartosc jest wieksza tym lepiej. W sklepach sa procesory Pentium taktowane czestotliwoscia od 166 do 300 MHz. Najwiekszym producentem mikroprocesorow jest firma Intel. Pamiec RAM - komputer uzywa jej do przechowywania danych, uruchamiania programow itp. Obowiazuje zasada: im wiecej pamieci tym lepiej. Rozsadnym minimum w przypadku komputera z systemem Windows jest dzis 16 MB (megabajtow) pamieci RAM. Twardy dysk - urzadzenie na ktorym zapisywane sa dane oraz programy. Wazna cecha jest pojemnosc, czyli ilosc danych jaka mozna zapisac. Wyraza sie ja najczesciej w GB (gigabajtach). Sklepy oferuja dyski od 1,2 GB, ale w praktyce lepiej jest kupowac co najmniej 1,7-2,1 GB. Karta graficzna - uklad elektroniczny posredniczacy w przesylaniu i organizacji obrazu pomiedzy komputerem a monitorem. Monitor - urzadzenie za pomoca ktorego komputer wyswietla obrazy. Podobnie jak w przypadku zwyklego telewizora jednym z parametrow monitora jest przekatna ekranu wyrazana w calach. Najpopularniejsze sa monitory 14-calowe, jednak najlepiej od razu kupic 15-calowy, zwlaszcza gdy bedziemy pracowac w systemie Windows. Monitor koniecznie musi emitowac jak najmniej szkodliwego promieniowania (modele LR- low radiation) i pracowac w tzw. trybie bez przeplotu (NI - non interlaced) - wtedy obraz nie miga. W sklepach sa rowniez monitory multimedialne, czyli wyposazone w glosniki. Chociaz jest to wygodne rozwiazanie, to jednak jakosc glosnikow jest dosc marna. Czytnik CD - urzadzenie do odczytywania programow lub danych z plyty kompaktowej. Oferowane urzadzenia roznia sie szybkoscia odczytu, mierzona wielokrotnoscia podstawowej predkosci. Na przyklad 8x (osmiokrotna predkosc) oznacza, ze czytnik czyta z osmiokrotna predkoscia. Obecnie najpopularniejsze sa 16x, ale mozna dostac rowniez 24x a nawet 32x. Te ostatnie moga jednak sprawic problemy przy odczytywaniu niektorych plyt. SMS - ------------------------------------------------------ Nadchodza nowe okienka Premiera Windows 98 Najprawdopodobniej jeszcze kilka miesiecy krolowac bedzie Windows 95. W lipcu odbedzie sie premiera jego nastepcy. Polacy zgodnie ze wstepnymi zapowiedziami beda mieli polska wersje najpozniej w 90 dni po premierze. Podczas CeBIT w Hanowerze wsrod dziennikarzy rozeszla sie informacja, ze Microsoft ustalil termin premiery Windows 98 na 25 lipca, czyli prawie dokladnie trzy lata po pojawieniu sie Windows 95. Probowalismy potwierdzic te informacje u przedstawicieli Microsoftu, jednak oficjalnie, podczas konferencji prasowej, okreslili ja jako plotke. Swoje informacje dziennikarze opieraja na przeciekach od producentow komputerow, ktorzy zachowujac anonimowosc twierdza, ze rozpoczely sie przygotowania do produkcji gotowej wersji. W ubieglym tygodniu mialo sie rozpoczac testowanie pierwszej wersji gotowego produktu. Bedzie ja testowac 30 tysiecy specjalistow z calego swiata. Jesli wersja ta przejdzie pomyslnie meczarnie pierwszych uzytkownikow, to zostanie po wprowadzeniu ostatnich szlifow przeslana do produkcji. Jak podal ZD Net, do gotowego produktu ma byc rowniez dolaczony, na prosbe producentow komputerow, doskonaly modul do diagnozowania bledow. Jego wprowadzenie ma zmniejszyc atak na centra pomocy technicznej, ktory trwal przez kilka tygodni po premierze poprzednich wersji systemu. Podczas CeBIT odbyla sie rowniez konferencja prasowa poswiecona rozwojowi rynku produktow Microsoftu w Europie Srodkowo-Wschodniej. Poinformowano na niej o strategii firmy w tym regionie, ktora polega glownie na wspolpracy z firmami dystrybucyjnymi. W tym roku firma Gatesa zamierza zwiekszyc o ponad 50 proc. przychody w porownaniu do roku ubieglego. Polske, Czechy, Rumunie i Chorwacje pochwalono za walke z nielegalnym oprogramowaniem. Najlepiej jest w Czechach, gdzie poziom piractwa spadl do europejskiego poziomu i wynosi wedlug danych Business Software Association - 54 proc. W Polsce wynosi on okolo 71 proc. - twierdzi BSA. SMS - ------------------------------------------------------ Czytelnicy czytelnikom SHAREWARE. Jak zapanowac nad plikami Milosnicy naszego Kacika Shareware bombarduja moja skrzynke pocztowa. Dostaje coraz wiecej programow napisanych przez nich samych, badz znalezionych w Internecie. Dzis znajdziecie najciekawsze z tych, ktore dotarly do mnie ostatnio. "Katalog dyskietek i plyt CD" to poreczne narzedzie, ktore pozwoli zaprowadzic lad wsrod nosnikow danych. Kazda dyskietka, plyta CD, a nawet dysk twardy moga zostac wprowadzone do bazy i skatalogowane plik po pliku. Nalezy umiescic dyskietke lub krazek w stacji, a program zatroszczy sie o "spisanie" zawartosci. Najciekawsza opcja jest mozliwosc "przeswietlenia" archiwow typu ARJ, LZH, RAR, ZIP i ARC oraz obrazow dyskietek (DDI). Skatalogowane zbiory mozna latwo przeszukac oraz porownywac np. z dyskietka wlozona do stacji. Nazwa: spis_250.zip Dl.: 349 kB Sr.: DOS Status: shareware Zbuduj wlasny swiat Quake i jego nastepca Quake II skutecznie utrwalil sie w swiadomosci graczy kochajacych mocne wrazenia. Mysle, ze wieksza przyjemnoscia od samej rozgrywki moze byc tylko wplyw na ksztaltowanie jej wirtualnego swiata. Quark jest najnowsza wersja prawdopodobnie najlepszego edytora poziomow dla obu czesci Quake'a (tak twierdza gracze). Umozliwia tworzenie map oraz trojwymiarowej grafiki. Dziala pod Windows 95. Wymaga zarejestrowanej wersji gry. Nazwa: quark407.zip (edytor) Dl.:785 kB Nazwa: qbsp.zip (kompilatory) Dl.:143 kB Sr: Windows 95 Status: shareware Stworzonko na Pulpicie Esheep to program z kategorii umilajacych czas spedzony przy komputerze. Kazdorazowe uruchomienie przywoluje na ekran owieczke, ktora skacze po okienkach, zajada kwiatki, robi smieszne miny, zabawia sie z innymi i miewa dziwne przygody. Zabawa murowana! Najlepiej, gdy mamy cale stadko. Nazwa: esheep.zip Dl.: 116 kB Sr.: Windows Status: freeware Dla szaradzistow Kryptarytm to zadanie szaradziarskie, w ktorym litery w dodawanych do siebie wyrazach nalezy zastapic cyframi, tak, aby otrzymac poprawne dzialanie matematyczne. Do rozwiazywania podobnych lamiglowek, nasz czytelnik napisal aplikacje dzialajaca w Excelu. W pakiecie znajduje sie plik zarowno dla wersji 5.0 / 95, jak i najnowszej - 97. Nazwa: krypt.zip Dl.: 26 kB Sr.: Windows 3.1x / 95 (w zaleznosci od posiadanej wersji arkusza) Status: freeware Biblijne madrosci Do uzytkowania tego pakietu bedzie potrzebny Internet Explorer wersji 4 (we wspolpracy z Windows 95) lub przegladarka Microsoftu, bedaca na wyposazeniu najnowszej wersji Windows 98. Jest to bowiem aktywny pulpit (czyli strona w jezyku HTML), kazdorazowo wyswietlajacy cytat z Biblii (losowo wybierany ze sporego zestawu). Udostepnia takze szereg odsylaczy do chrzescijanskich stron w Internecie. Na najwieksza jednak uwage zasluguje wg mnie bardzo dobra grafika. Nazwa: tau.zip Dl.: 542 kB Sr.: IE 4.0 / Windows 98 Status: freeware Marcin Swat - ------------------------------------------------------ Moje nie spelnione marzenia Komputer zmiast maszyny do pisania Jesli komputer ma zastapic maszyne do pisania i uzywac go bedziesz wylacznie w domu, to na pewno potrzebny Ci jest stacjonarny pecet. Osobom, ktore czesto podrozuja polecam notebook, ale pod warunkiem, ze chca miec staly dostep do np. wiekszej liczby tekstow z prywatnego archiwum. Notebook jest stosunkowo niewielki i poreczny. Ma wszystko czego potrzebuje przecietny uzytkownik: edytor tekstow, odtwarzacz CD, kolorowy monitor.... i odpowiednia cene! Za rownowartosc przecietnego notebooka mozna kupic dwa, rowniez przecietne, ale w zupelnosci wystarczajace komputery stacjonarne! Czekanie na palmtopa Duzo pisze i sporo podrozuje. Marze o prostym elektronicznym notesie, czyli urzadzeniu, ktore zastapi tradycyjny kalendarz, tak abym mial w kazdej chwili dostep do notesu z adresami, kalendarza oraz mogl napisac tekst jadac np. pociagiem. Niestety, choc postep technologiczny w tej dziedzinie jest bardzo duzy, na razie nie znalazlem jeszcze komputera moich marzen. Ale sa juz rozwiazania na ktore warto zwrocic uwage! Szukam odpowiedniego komputera typu... palmtop. Dlaczego? Jest niewielki, kosztuje przewaznie niewiele, ma kalendarz, edytor tekstow, notes z telefonami. Niektore potrafia rozpoznawac pismo reczne, odczytywac i wysylac poczte elektroniczna. Dlaczego jednak na razie nie kupilem takiego urzadzenia? Bo nadal problemem jest szybkie wprowadzanie informacji. Palmtopy z klawiaturami sa po porostu niewygodne w uzyciu - - ich klawisze sa za male. Niektore palmtopy maja ciekawa funkcje - rozpoznawanie pisma recznego. Jednak pisanie wcale nie jest takie latwe. Komputer to nie wszystko Wybor komputera, to nie wszystko. Dopiero wyposazony w odpowiednie urzadzenia oraz programy - bedzie nam poprawnie sluzyl. Osobom piszacym niewatpliwie przydadza sie co najmniej trzy dodatki: skaner, drukarka oraz czytnik plytek CD. Skaner wyposazony w program do tzw. OCR (rozpoznawania pisma drukowanego) zaoszczedzi nam czasu na przepisywanie tekstow. Przyda sie takze do wprowadzania do pamieci komputera zdjec i grafik. Zalety drukarki sa oczywiste. Kazdy potwierdzi, ze lepiej czyta sie slowo drukowane niz elektronicznie wyswietlone na ekranie monitora. Po co czytnik CD? Na rynku pojawilo sie mnostwo programow, ktore z powodu m.in duzej objetosci umieszczono na krazku CD. Mozna kupic np. kilka roznych encyklopedii (w tym PWN), Slownik Jezyka Polskiego (tez PWN), Slowniki jezykow obcych np. angielsko-polski itp. Pora na programy Oprogramowanie zalezy od systemu operacyjnego. Jesli kupimy nowy komputer najprawdopodobniej bedzie to Windows 95 - najpopularniejszy obecnie system operacyjny. Ma on dwa proste edytory tekstow, Notatnik i Word-Pad, ktore w zupelnosci wystarcza. Oddzielnie mozna dostac edytor Word, ktorego producentem jest Microsoft. O jego zaletach, mozna pisac ksiazki, mnie wystarczy jedna: ma dwa slowniki: ortograficzny i synonimow. Dzieki pierwszemu nie musimy martwic sie o literowki, proste bledy. Word wylapie je i pomoze poprawic. Drugim z programow, ktory przyda sie kazdemu jest prosta baza teleadresowa. Godny polecenia jest np. Lotus Organizer albo Microsoft Outlook. Ten ostatni w wersji uproszczonej bedzie w najnowszej wersji Windows 98, ktora najprawdopodobniej bedzie mozna kupic pod koniec tego roku. Elektroniczne terminarze, ktore znajdziemy zarowno w Organizerze jak i MS Out-look, pozwalaja wprowadzic, a nastepnie szybko wyszukac liste spraw do zalatwienia, umowione spotkania itp. A moze DOS! Kto jednak powiedzial, ze musimy uzywac Windows! Na pewno system ten daje wiele mozliwsci, ale jak kazda skomplikowana rzecz, jest dla poczatkujacych dosc trudny do opanowania. Jesli komputer ma byc wykorzystywany jako "lepsza maszyna do pisania", to w zupelnosci wystarczy nam stary poczciwy DOS z prostym edytorem. Z pewnoscia sprzedawcy komputerow i oprogramowania wykrzywia sie na taka propozycje, jednak na dowod ze jest to konfiguracja w sam raz, podam tylko jeden przyklad: dziennikarze "Gazety Wyborczej" w redakcjach uzywaja komputerow z DOS i bardzo prostego edytora tekstow. Dzieki temu, kazdy z dziennikarzy nauczyl sie uzywania komputera w kilka minut. Nie wychodzac z domu Ostatnia sprawa, nad ktora warto sie zastanowic, to korzystanie z Internetu. Po pierwsze trzeba miec modem, po drugie trzeba wiedziec jak go podlaczyc, po trzecie nalezy sie przygotowac na wysokie rachunki telefoniczne. Jesli jednak przez to wszystko przebrniemy, korzysci moga byc olbrzymie. Codziennie, nie wychodzac z domu otrzymamy prase praktycznie z calego swiata. Do naszej dyspozycji sa niezliczone bazy danych, katalogi biblioteczne, poczta elektroniczna. Top model czy przecietniak Pozostaje jeszcze jedno pytanie: czy warto kupowac najnowsze modele (czyt. drogie), o bogatych mozliwosciach, czy zdecydowac sie na przecietniaka. Niestety nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Decydujac sie na drozszy komputer, mamy pewnosc, ze bedzie on nowoczesny przez pewien czas. Niestety nie dluzej niz 12 miesiecy. Z drugiej strony, tansze modele, to czesto urzadzenia, ktore na rynku sa od dluzszego czasu. Jesli planujemy rozwijac taki zestaw, to mozemy trafic na problem niedopasowania naszego komputera do wciaz pojawiajacych sie nowych technologii. SMS - ------------------------------------------------------ Jak nie zglupiec w sklepie Dwa sposoby kupowania komputera Sprzedawcy proponuja dwa sposoby kupowania peceta. Pierwszy, to gotowy i kompletny zestaw proponowany przez producenta, zwykle markowego. W wiekszosci przypadkow za gotowy zestaw trzeba nieco wiecej zaplacic, ale otrzymujemy za to oprogramowanie, ktorego koszt jest mniejszy niz gdybysmy chcieli kupic je osobno. Drugi sposob, to zlecenie firmie zlozenia zestawu wedlug naszego zamowienia. Mozna wowczas okreslic jakie elementy wejda w sklad peceta, ile bedzie mial pamieci, jak duzy twardy dysk, monitor - 14-calowy czy 15-calowy, kolorowy czy mono? Co nalezy kupic? Plyta glowna - minimalna cena to okolo 250 zl. Plyte nalezy dobrac tak, aby pozniej pasowala zarowno do procesora, typu zlacz, a nawet obudowy! W wiekszosci przypadkow producenci oferuja plyte z gniazdami PCI, ale sa juz przystosowane do nowszych technologii - AGP. Zastosowanie karty graficznej AGP przyspiesza blisko czterokrotnie wyswietlanie grafiki. Procesor - minimalny wydatek to okolo 300 zl. Na pewno Pentium albo zgodny z nim, ale innego niz Intel producenta np. AMD czy Cyrix. Zupelnie wystarczajacy, szczegolnie gdy chcemy uzywac komputera jako maszyny do pisania, jest procesor Pentium 75 MHz. Niestety, dawno wycofano go ze sprzedazy i znalezienie go bedzie dosc trudne. Obecne minimum, jakie oferuja sprzedawcy to Pentium 166 MHz (chociaz i ten powoli jest wycofywany!). Wystarczy w zupelnosci do rozsadnego uzywania komputera, czyli pisania tekstow, uzywania encyklopedii itp. Jesli planujesz grac, szczegolnie w najnowsze multimedialne gry, to musisz kupic procesor co najmniej 200 MHz. Pamiec - konieczne minimum to 8 MB za okolo 60 zl. Jednak kupujac nowy komputer warto dolozyc "pare groszy" i kupic 16 czy 32 MB, szczegolnie gdy masz zamiar korzystac z edytora dla Windows. Twardy dysk - najmniejsze dostepne na rynku (1,2 GB) kosztuja ponizej 400 zl (bez VAT). Za standard uwaza sie obecnie 1,7 GB, a analitycy przewiduja, ze pod koniec tego roku podstawowy dysk bedzie mial co najmniej 2,5 GB. Warto kupic dysk z Ultra DMA (plyta glowna musi byc z tym zgodna), bo dyski takie wielokrotnie szybciej przesylaja dane. Karta graficzna - najtansza to nawet ponizej 100 zl. Moze byc w standardzie PCI. Jesli masz odpowiednia plyte, to warto kupic karte graficzna AGP. Jest kilka razy szybsza niz PCI, a ceny sa zblizone. Dla graczy, niezbedny jest tzw. dopalacz, czyli akcelerator typu: Voodoo albo Voodoo Rush. Pierwszy, to dodatkowa karta wspolpracujaca z juz istniejaca w komputerze karta graficzna. Drugie rozwiazanie to kombajn - karta SVGA i akcelerator graficzny. Najtansze z tych kart mozna kupic za okolo 500 zl. Monitory - mono 14-calowe - minimalna cena 250 zl, kolorowy okolo 500 zl. Na monitorze nie warto oszczedzac. Dlaczego? Bo od jego jakosci zalezy nasz wzrok, szczegolnie jesli zamierzamy wiele czasu spedzic przy komputerze. Kupujac monitor musimy podjac kilka decyzji: jaka chcemy miec wielkosc ekranu, mono czy kolorowy. Najmniejsze sa 14-calowe. Jednak zdecydowanie lepiej jest od razu kupic 15-calowy monitor, szczegolnie gdy bedziemy pracowac z Windows. Koniecznie musi to byc urzadzenie o obnizonej radiacji (LR- low radiation) i pracujace w tzw. trybie bez przeplotu (NI - non interlaced). Na rynku sa rowniez monitory multimedialne, czyli wyposazone w glosniki. Chociaz jest to wygodne rozwiazanie, to jednak jakosc glosnikow jest dosc marna. Po wlasnych doswiadczeniach odradzam. Czytniki CD - minimalny wydatek to okolo 200 zl. Zasada jest prosta - im szybszy tym lepszy. Producenci podaja szybkosc przez okreslenie wielokrotnosci podstawowego transferu. Byc moze gdzies znajdziesz 8x CD, ale analizujac oferte rynkowa widze, ze obecnie najwolniejsze to 16x. Sa rowniez 24x a nawet 32x, jednak z szybkimi czytnikami nieraz sa problemy. Karta muzyczna - ja mam za 60 zl i nie narzekam. Jesli jestes zapalonym melomanem, lubisz efekty specjalne w grach, to potrzebujesz lepszej niz moja. Warto zwrocic uwage na to, czy karta ma tzw. full duplex - czyli mowiac w duzym skrocie mozliwosc rownoczesnego odbierania i wysylania sygnalow. Wazna jest, w przypadku kart niemarkowych zgodnosc ze standardem np. Sound Blaster. Kupuj karty, ktore maja w pamieci zapisane naturalne probki brzmienia instrumentow muzycznych (dzwieki) tzw. wave table. SMS - ------------------------------------------------------ Wielkie zmiany w wielkim programie PROGRAMY. Piatka dla Paint Shop Pro Moim ulubionym programem jest Paint Shop Pro. Teraz, kiedy pojawila sie najnowsza beta wersja uwazam, ze w tej cenie nie ma lepszego programu. To znakomity program zarowno dla domowego uzytku, jak i malego biura. Powinien zainteresowac rowniez profesjonalistow. Paint Shop jest tani, latwy w obsludze i ma wszystko to co przecietnemu amatorowi jest potrzebne. W wersji 5, ktora najprawdopodobniej pojawi sie na poczatku kwietnia, wprowadzono kilka funkcji typowych, do tej pory, dla profesjonalnych programow. Przede wszystkim sa warstwy - - czyli po raz pierwszy wprowadzona w Picture Publisher Micrografixa mozliwosc skladania obrazu z kilku niezaleznych od siebie elementow. PSP pozwala na prace na wybranej warstwie, co doskonale przydaje sie np. przy projektowaniu. Kilka ruchow myszka i mozna np. zmienic tlo! Poza tym, dodano kilkanascie opcji do juz istniejacych narzedzi np. recznego rozszerzenia "przycinarki", szybkiego zaznaczenia fragmentu do wyciecia, narzedzi do kreowania pedzli itp. Jest tez dlugo oczekiwane wielopoziomowe Undo, linijka oraz siatka ulatwiajaca orientacje w grafice. Program zawsze mial inklinacje internetowe, to znaczy mial sluzyc w zamysle autorow - amerykanskiej firmy JASC - do tworzenia grafiki do stron WWW. Wersja 5 dowodzi, ze autorzy maja zamiar uszczknac troche rynku profesjonalnym programom dla grafikow. Stad zapewne mozliwosc tworzenia barwnych separacji (CMYK) czy nowych opcji w Resize (zmiana rozmiaru) grafiki. Mozna tez skorzystac ze zdefiniowanych przez producentow parametrow monitora (profili kolorow), dzieki ktorym wydrukowany obraz bedzie kolorystycznie bardziej odpowiadal temu, jaki zobaczymy na ekranie. Z profili tych skorzystac jednak moga tylko uzytkownicy beta wersji Win98 lub WinNT. Nie zapomniano o nowych urzadzeniach uzywanych przez grafikow jak np. aparaty cyfrowe. PSP bezposrednio wspiera aparaty Kodaka, ktore sa jednymi z najpopularniejszych modeli cyfrowych w USA. Wlasciciele innych cyfrowek moga sciagac zdjecia przy uzyciu interfejsu Twain. Majstersztykiem jest nowy modul o nazwie Animation Shop. Sluzy do tworzenia animacji, ktore pozniej umiescimy na stronach WWW. Nie widzialem prostszego w obsludze i bardziej przyjaznego animatora niz ten, ktory stworzyl JASC. Jest kilka wizardow (czarodziejow), ktore z obrazka wyczarowuja profesjonalne animacje. Osobny "czarodziej" tworzy fruwajace na kilka sposobow napisy. Kazda prace mozna natychmiast obejrzec na ekranie, a nastepnie zapisac w popularnym formacie: gif. Wszystkie animacje sa pozniej optymalizowane, tzn. maksymalnie zmniejszane, tak, aby najszybciej mozna bylo sciagnac je do komputera uzytkownika. Animation Shop to narzedzie, o ktorym z pewnoscia jeszcze uslyszymy i pomijajac juz wszystkie inne nowosci z piatej odslony Paint Shop, nalezy ten program wlasnie dla tego prostego animatora zobaczyc. Do programu PSP z pewnoscia jeszcze wrocimy, gdy pojawi sie jego ostateczna wersja. Beta dostepna jest w Internecie na serwerze JASC: http://www.jasc.com Stanislaw M. Stanuch - ------------------------------------------------------ Co lubia tygryski Encyklopedia dla dzieci Dziewiecset trzydziesci artykulow, mnostwo zdjec, ilustracji, animacji, dzwiekow, filmow umieszczono w Encyklopedii dla dzieci. Encyklopedia miesci sie na jednej plytce CD-ROM. Podstawowa technika przegladania encyklopedii jest korzystanie z informacji zawartych w 32 dzialach. Dzialy obejmuja wiekszosc podstawowych dziedzin wiedzy, z ktorymi zetknac moze sie mlody czlowiek. Encyklopedia adresowana jest do uczniow szkoly podstawowej - klasy I-VI. Sa tu takie tematy jak: budowle, czlowiek, dinozaury, energia, historia, grzyby, komputery, kosmos, kraje, lacznosc, miasta, muzyka, odkrycia, plastyka, religia, samoloty, spoleczenstwo, sport, wojsko, ziemia itp. Najpierw dziecko wybiera dzial, potem pojawia sie nowe okno z haslami z tego dzialu: zwykle jest ich kilkanascie. Hasla zawsze ilustrowane sa obrazkiem. Klikajac na jednym z nich w nowym oknie przeczytac mozna informacje na wybrany temat, zobaczyc krotki film lub animacje wzbogacona o glos lektora oraz popatrzec na zdjecie lub mape. Tlumaczenia terminow z dziedzin wiedzy scislej, techniki sa wiecej niz poprawne. Przyczepic mozna sie do hasel historycznych i opisow panstw, sa zbyt lakoniczne. Plusem sa przyzwoite proste mapy dolaczone do kazdego hasla. Mapy mozna tez przegladac oddzielnie, bowiem istotna czescia encyklopedii jest Atlas Swiata. Zobaczyc tu mozna mapy pokazujace uksztaltowanie terenu, siec rzeczna i osadnicza oraz mapy polityczne. Poza typowymi informacjami w encyklopedii jest prosta gra logiczna (wojna czarnych i bialych pionkow o zajecie jak najwiekszej liczbe pol na pokratkowanej plaszczyznie) oraz quiz sprawdzajacy poziom zdobytej wiedzy. Ten ostatni moze sie bardzo podobac dzieki testom, w ktorych wykorzystano grafike. Oddzielnie mozna tez przegladac wszystkie filmy wideo. W sumie Encyklopedia dla dzieci Cartalla jest udanym produktem wartym swojej ceny - niecale sto zlotych. Program dziala w srodowisku Windows i nie instaluje sie na dysku twardym. Startuje bezposrednio z CD-ROM-u. Tytul: Encyklopedia dla dzieci Producent i dystrybucja: Wydawnictwo "Cartall", tel. (042) 639-77-32,639-77-30. Wymagania sprzetowe: 486 z 8 MB, CD-ROMx2, Windows 3.11 lub 95, SVGA.Co lubia tygryski Encyklopedia dla dzieci Marcin Kaczmarczyk - ------------------------------------------------------ www.zagladnij tu: Prywatne Archiwum. Na stronie http://x-files.v-lo.krakow .pl/x-files/ przygotowywanej przez krakowskiego licealiste Michala Feherpataky mozna znalezc ciekawe informacje o filmie "Z Archiwum X", jednym z najpopularniejszych seriali telewizyjnych. A to wszystko przy dzwiekach muzyki z tego filmu. Nie warto zwazac na pojawiajace sie gdzieniegdzie bledy ortograficzne. Lepiej od razu poznac bohaterow, obejrzec ich zdjecia. Autor zafascynowany jest kosmitami, i podobnie jak filmowy Mulder tropi ich z zacieciem. aga Strona Miriam. Miriam to osoba liczaca sobie szesc wiosen. Marzy o wybudowaniu duzego, trzypietrowego domu na wsi i o malym segregatorze. Na razie mieszka z rodzicami i siostra w Poznaniu. W przyszlosci zamierza byc tancerka. Zwierza sie z tych wszystkich rzeczy na swojej stronie WWW. Strona jest bardzo kolorowa, nazywa sie "Kacik Miriam". Oprocz zwierzen jest na niej galeria sympatycznych rysunkow i zdjec. Wszystko jest tu poukladane i ponazywane wedlug pomyslu samej wlascicielki. Strona techniczna zajeli sie rodzice. http://www.poznan.pol.pl/miriam DoG Error 404. Ten nieprzyjemny komunikat (Error 404) zna chyba kazdy internauta. Znaczy on mniej wiecej tyle, ze strona, ktorej szukamy, zostala usunieta z serwera, zmienila adres itp. Okazuje sie jednak, ze nawet tak niemila wiadomosc mozna podac w calkiem atrakcyjnej oprawie. Spora kolekcje takich zabawnych wersji komunikatu znajdziecie na stronie Cool 404. Niektore z nich sa ozdobione obrazkami - jak np. plansza z czerwonym tyranozaurem, opatrzonym podpisem: Extinct Page (co znaczy "strona wymarla"). Na innej pokazuje sie napis: "Strona zostala odeslana bez obiadu do swojego pokoju, wiec nie wyjdzie, zeby sie z toba pobawic". http://www.cool404.com DoG Wiwat Atari! W Polsce - a i na swiecie tez - nie brakuje ludzi, ktorzy ponad inne marki komputerow przedkladaja Atari. Ich z pewnoscia zainteresuje internetowy magazyn poswiecony w calosci temu komputerowi. Jest tam przeglad wszystkich typow Atari (od pierwszych modeli, przez ST, STE, multimedialnego 32-bitowego Falcona, TT-tke). Uzytkownicy chcacy rozbudowac swoj komputer znajda konkretne porady, a w dziale Gielda - oferty kupna i sprzedazy. Mozna takze stad sciagnac emulatory Atari na pecety. Sa tez odnosniki do innych ciekawych "atarowskich" stron w Sieci. http://www.cuprum.com.pl/~service/atari DoG Miedzy nami jaskiniowcami Jeszcze do niedawna najslynniejsza "galeria" sztuki paleolitycznej byla jaskinia Lascaux. W 1994 roku swiat uslyszal o kolejnym sensacyjnym odkryciu: jaskini Chauvet. W jej srodku uczeni odkryli wspaniale malowidla scienne. Dawni mieszkancy jaskini przedstawili na nich wizerunki zwierzat (np. szarzujacego nosorozca, mamuta). Mozna je podziwiac na internetowej stronie poswieconej odkryciu. Jest tam rowniez opis jaskini, teorie na temat czasu powstania malowidel, raport o przeprowadzanych badaniach. Do wyboru sa dwie wersje jezykowe: angielska i francuska. http://www.culture.fr/culture/arcnat/chauvet/en/gvpda-d.htm DoG - ------------------------------------------------------ W wosku zapisane UKRAINA. Skarby z cylindrow Do niedawna tylko nieliczni badacze mieli dostep do przechowywanych w ukrainskiej Bibliotece Narodowej bezcennych woskowych cylindrow z nagraniami muzycznymi z poczatku wieku. Niedlugo bedzie je mozna odsluchac z krazkow CD. Pierwszy z nich prezentowany byl na targach CeBIT. Cylindrow jest w sumie 2000. Na kazdym z nich zarejestrowano od dwoch do siedmiu minut muzyki. Nagrania sa bardzo stare, najstarsze pochodza z 1912 roku. Najmlodsze - z 1947. Na wszystkich cylindrach zapisana jest tradycyjna muzyka zydowska: piesni, muzyka instrumentalna, spiewy z synagog itp. Jest to plon wypraw, jakie przedsiewziela na poczatku stulecia grupa badaczy - etnografow i muzykologow. Trasa ich wedrowki wiodla po wsiach i miasteczkach zydowskich na Podolu, Wolyniu, Bialorusi. Swiat, ktorego ulamek udalo im sie zarejestrowac, juz nie istnieje. Cylindry z zapisana na nich muzyka na czas wojny powedrowaly do miasta Ufa na Uralu i szczesliwie przetrwaly do naszych czasow. Cala kolekcja zostala po wojnie wpisana do Zlotej Ksiegi UNESCO. Aby te unikalne nagrania udostepnic folklorystom, jak i szerszej publicznosci, naukowcy z Narodowej Akademii Nauk opracowali optyczno-mechaniczna metode odczytywania sciezki dzwiekowej z cylindrow. Po odtworzeniu cyfrowego modelu sciezek (czyli wyzlobionych rowkow), zamienili je na dzwieki. Potem poddali komputerowej obrobce - oczyscili, usuneli uszkodzenia itp. Tak przygotowane nagrania zostaly na koniec przeniesione na krazek CD. Plyt ma byc w sumie dwadziescia. Na pierwszym, pokazanym w Hanowerze, znalazlo sie 41 utworow - m.in. piesni z okolic Berdyczowa, Zytomierza, Kijowa. W tym sporo chasydzkich - - wlasnie tu powstal i rozwinal sie ten mistyczny ruch zydowski. Krazek jest sprzedawany w cenie 15 USD. W Polsce - przynajmniej na razie - nie jest dostepny. Informacje o instytucie zajmujacym sie projektem mozna znalezc w Internecie, pod adresem: http://www.ipri.kiev.ua Dorota Gut - ------------------------------------------------------ Zagladnij do miasta kobiet OBYCZAJE. Internautki wojujace Bylo sobie kiedys w Azji panstwo Amazonek. Jego wojownicze obywatelki z wprawa poslugiwaly sie lukiem, dzida, itp. Ich wspolczesne nasladowczynie nie uganiaja sie juz po stepach, lecz po cyberprzestrzeni. Mieszkaja w Amazon City - - Miescie Amazonek. Do miasta moze wejsc kazdy. Mezczyzna tez. Wespol z mieszkajacymi tu lub bywajacymi przelotem internautkami moze zwiedzac publiczna czesc miasta. A wiec poczytac wiesci ze swiata (ale glownie te, ktore dotycza kobiet w roznych krajach), zerknac do biblioteki (tu czeka omowienie jakiejs ksiazki - - rzecz jasna tez o kobietach), poczytac cytaty dnia, zobaczyc, jakie internetowe strony dzis polecaja. Przy tym gdzie sie czlowiek nie ruszy - tam spoglada na niego z obrazka kobieca postac. Bez paszportu nie wejdziesz W niektorych - nie da sie ukryc, ze najwazniejszych - miejscach miasta trzeba jednak pokazac paszport. Mozna go dostac za darmo (mezczyzni tez), ale pod dwoma warunkami. Nalezy wiec podac swoje pelne dane (pytaja nawet o nazwisko panienskie matki!). I zaakceptowac obowiazujace w tej zastrzezonej strefie zasady postepowania. Aby byc z nimi w zgodzie, nie wolno tu nikogo obrazac (kawaly o blondynkach nalezy zostawic za brama miasta), trzeba dobrze wazyc slowa itp. Nieposluszni sa pietnowani w wywieszonym na elektronicznej "tablicy ogloszeniowej" komunikacie. W skrajnych przypadkach moga byc w ogole wyrzuceni z miasta. Posiadacze paszportu staja sie pelnoprawnymi obywatelami Amazon City. Zyskuja dostep do miejsc, w ktorych zbieraja sie i dyskutuja internetowe Amazonki. Do grup dyskusyjnych, klubow organizujacych spotkania z kobietami-szefami firm i programistkami; do kawiarni, w ktorej nie przerabia sie plotek na temat domniemanego romansu aktora X z aktorka Y, lecz dyskutuje o nowej wersji jakiegos programu. W przyszlosci w tej czesci miasta bedzie mozna tez zalozyc wlasna strone WWW. Miasto jest mlode, powstalo zaledwie dwa lata tamu. Zalozyla je Stephanie Brail z Los Angeles. W poczuciu misji. Konkretnie dla trzech celow. Po pierwsze, aby pomoc w przelamaniu stereotypowego wizerunku kobiety (tu wymienia sztandarowe przyklady typu: blondynki sa glupie, kobiety interesuja sie tylko plotami i zakupami itp.). Drugi cel to udzielanie pomocy i wsparcia internautkom. We wszelkich mozliwych dziedzinach - a zwlaszcza technicznych, zwiazanych z komputerami i Internetem. Wreszcze trzeci, ostatni cel, to dostarczanie rozrywki. - Nie musimy byc przeciez wciaz takie powazne - - tlumaczy Brail. - Wiec jak, chcesz przylaczyc sie do rewolucji? - pyta po wylozeniu wszystkich tych idei. Stereotyp jest rozowy Podobnie jak Brail mysla i inne wojujace internautki, okreslane mianem "cybergrrls". Sa to przewaznie osoby ponizej trzydziestki, ktore internetowe szlify zdobyly na studiach. Ich przywodczynia jest Aliza Sherman, dzialajaca w Sieci od 1989 roku. Jak sama wspomina, w tamtych czasach kobiety stanowily zaledwie dwa procent ogolu internautow. Wlasciwie dopiero po pojawieniu sie WWW cos sie zaczelo zmieniac. Za to w lawinowym tempie - - dzis panie stanowia okolo 40 procent sieciowej spolecznosci. Sherman byla w samym centrum tej rewolucji. Zalozyla Webgrrls - - internetowa wspolnote kobiet. Cel byl podobny jak w Amazom City: tez chodzilo o stworzenie forum dyskusyjnego dla pan i centrum ksztalcenia, w ktorym fachowcy uczyli nowych technologii, doradzali, jak zrobic kariere, jak znalezc prace itp. Webgrrls rozrosla sie z czasem w obszerny serwis, oferujacy wywiady z "kobietami sukcesu", przewodnikami po roznych sferach zycia, slownikami komputerowymi, ilustrowanymi powiesciami w odcinkach - w rodzaju trwajacej juz ladny kawalek czasu "Adventures of Cybergrrl". Do tego zestawu Sherman dolaczyla wlasna przeszukiwarke Femina, przegladajaca i wylawiajaca - zgodnie ze swoja nazwa - wylacznie "zenskie" strony WWW. Troche sie przy tej okazji narazila niektorym internautkom. Nie spodobalo im sie bowiem wprowadzone tam rozowe tlo. W listach napominaly Sherman, ze kolor ten utrwala stereotypowy wizerunek kobiety. Sherman, Brail i inne "cybergrrls" szczerze nie cierpia stron WWW, bedacych elektronicznymi odpowiednikami kolorowych pisemek dla malo wymagajacych pan. To znaczy takich, w ktorych dominuja plotki o sferach wyzszych, przepisy w rodzaju "jak schudnac w ciagu pieciu godzin o dwadziescia kilo", niezawodne sposoby na poderwanie supermena, horoskopy itp. "Nikt nie przychodzi do Amazon City po to, zeby rozmawiac o diecie cud" - twierdzi Brail. Stron o takim wlasnie charakterze namnozylo sie jednak sporo. Ich klientela to kobiety nieco starsze od cybergrrls, okolo 40- i 50- letnie. Lubiace wpasc na chwilke na swoja ulubiona strone, przeczytac i poogladac co tam jest, i na tym zakonczyc sesje z komputerem. A nie - jak ich mlodsze kolezanki - posiedziec w Sieci, pogawedzic w cyberkawiarence, posluchac jakiegos wykladu itp. Widocznie nie wszystkie internautki chca brac udzial w rewolucji i w przelamywaniu stereotypow. Na to juz cybergrrls raczej nie znajda recepty. Dorota Gut http://www.amazoncity.com http://www.cybergrrl.com - ------------------------------------------------------ Rozumne kioski CeBIT 98. Multimedia Informacyjne kioski nie robia na nikim specjalnego wrazenia, jednak pokazany przez Philipsa podczas targow CeBIT Access Point z kilku powodow wzbudzil sensacje. Zastosowano w nim rozpoznawanie mowy ciaglej, Internet, wideokonferencje, internetowy telefon oraz skomplikowany technologicznie, ale bardzo prosty w obsludze interfejs. Info Kioski to specjalizowane komputery, ktorych zadaniem jest udostepniac roznego rodzaju informacje. Dotychczas przewaznie do ich obslugi wykorzystywano ekrany dotykowe. Wystarczylo nacisnac klawisz na ekranie, by kiosk pokazal szukana informacje. Access Point znacznie rozszerza sposob korzystania z informacji. Wyposazony jest w miniaturowy mikrofon i kamere wideo. Dzieki zastosowaniu opracowanej przez Philipsa technologii rozpoznawania ciaglej mowy oraz analizy jezyka naturalnego, zupelnie mozliwe jest rozmawianie z urzadzeniem. Oczywiscie na kilka okreslonych tematow. Podczas CeBIT pokazywano wersje prototypowa kiosku, ktory niedlugo znajdzie sie na ulicach, dworcach i lotnisku w Wiedniu. Bedzie sluzyl turystom rada i pomagal w znalezieniu informacji o hotelach, wolnych miejscach itp. Z kioskiem, co moze wydawac sie niewiarygodne, rozmawia sie bardzo naturalnie: Prosze znajdz mi mily hotel w centrum miasta - powiedziala demonstrujaca na stoisku urzadzenie dziewczyna. Po chwili kiosk wyswietlil liste pokoi hotelowych, prywatnych kwater itp., wszystkie w centrum Wiednia. Gdy nacisnela przycisk telefonu (wyswietlany na ekranie) - kiosk po prostu polaczyl ja z symulowanym na sasiednim stoisku hotelem. Dyzurujacy w "recepcji" pracownik podal dodatkowe informacje i dokonal rezerwacji. W najblizszym czasie kiosk bedzie na zyczenie wladz Wiednia wzbogacony o mozliwosc obslugi go przez osoby niepelnosprawne - - np. niewidzacych. Oprocz zaawansowanej technologii rozpoznawania i analizy jezyka kiosk umozliwia ogladanie krotkich filmikow, stron WWW itp. W praktyce kioski beda polaczone ze soba intranetowa siecia. Mozliwa bedzie natychmiastowa zmiana informacji i to za jednym razem we wszystkich kioskach. Stanislaw M. Stanuch - ------------------------------------------------------ Cos dla firm i ludzi NETSCAPE. Zaspany, ale na zywo W Kalifornii byla druga w nocy, kiedy odpowiedzialny za technologie w Netscape Mark Andreessen polaczyl sie przez wideo z dziennikarzami na targach CeBIT w Hannowerze, gdzie byla 10 rano. Opowiadal o nowej strategii firmy. W ciagu zeszlego roku Netscape sprzedalo 70 mln kopii swojej przegladarki WWW - Navigatora. Bojac sie jednak zmniejszenia udzialu w rynku na poczatku roku firma zdecydowala, ze bedzie rozdawac program za darmo. Od tego czasu sciagano go 6 mln razy, co wg Andreessena oznacza 50 procent wzrostu. Firma ulatwila wspolprace dystrybutorom, dzieki czemu juz 6 tys. jej partnerow na calym swiecie rozprowadza produkt. Poza tym, tworzac strony www.mozilla.org, na ktorych bedzie za darmo udostepniany kod zrodlowy kazdej z nowych wersji Navigatora, Netscape umozliwi programistom pisanie wykorzystujacych go aplikacji. Jak jednak firma zamierza zarabiac, skoro pozbawi sie wplywow ze swojego glownego produktu? Andreessen mowil, ze zamierza skupic sie na dwoch zrodlach dochodow: ludziach uzywajacych Navigatora i firmach, ktorym bedzie sprzedawac swoje oprogramowanie do tzw. intranetu. Netscape chce, zeby jej strony Netcenter umozliwiajace m.in. przeszukiwanie zasobow Internetu byly wsrod najczesciej odwiedzanych miejsc w WWW. Czesciowo moze to osiagnac dzieki popularnosci Navigatora. Ze stron korzysta stale 3,6 mln osob. Intranety to sieci korporacji wykorzystujace technologie Internetu. Programy Netscape pozwalaja m.in. na uruchamianie w nich programow z serwerow, planowanie rozkladow zajec pracownikom czy tez prace kilku osob nad jednym dokumentem - - tzw. prace grupowa. TB - ------------------------------------------------------ Klawiatura z dystansem LOGITECH. Zamiast podczerwieni Dlugie, wijace sie na biurku ogony - kable laczace klawiature i mysz z komputerem odchodza powoli do przeszlosci. Przestaja byc potrzebne, bo urzadzenia te moga sie dogadac bez ich posrednictwa - na przyklad droga radiowa. Wlasnie takie rozwiazanie pokazal Logitech na zakonczonych w ubieglym tygodniu targach CeBIT. Zaprezentowana tam nowosc nazywa sie Cordless Desktop. Podstawowym urzadzeniem w tym zestawie jest bezprzewodowa, wyposazona w zdejmowana podporke pod nadgarstki klawiatura. Z zewnatrz wyroznia ja nie tylko brak kabla, ale takze znajdujacych sie zwykle nad klawiszami lampek kontrolnych, sygnalizujacych uaktywnienie klawiatury numerycznej, funkcji Caps Lock i Scroll Lock. Zostaly one przeniesione na towarzyszacy jej odbiornik radiowy. Wlasnie to male pudelko jest sercem calego systemu. Odbiera wysylane przez zamontowany w klawiaturze nadajnik sygnaly radiowe i przekazuje je do komputera. Dysponuje wieloma kanalami - dzieki temu w jednym pomieszczeniu moze obslugiwac pare klawiatur. Maksymalny zasieg odbiornika wynosi okolo 1,8 metra. Nie jest przy tym wazne, gdzie podczas pisania polozymy klawiature - - mozna ja trzymac ponizej blatu biurka, na kolanach, bokiem do komputera itp. Ta cecha odroznia Cordless Desktop od innych bezprzewodowych klawiatur, bazujacych na transmisji sygnalow w podczerwieni. Przy tym rozwiazaniu odleglosc, z jakiej mozna operowac, jest wprawdzie wieksza, ale zarazem klawiature trzeba zawsze trzymac na wprost odbiornika. W zestawie Cordless Desktop znajduje sie takze bezprzewodowa mysz wyposazona w trzy klawisze, MouseMan Pro. Korzysta ona z tego samego odbiornika radiowego, co klawiatura. Do urzadzenia dolaczane jest oprogramowanie MouseWare Software 8.0. Pracuje ono w systemie Windows (95, 98, NT 4.x). Cordless Deskop ma sie pojawic w sklepach jeszcze w marcu br. Cena calego zestawu bedzie wynosila 199 DM. DoG - ------------------------------------------------------ Owacja na czesc uniksa HANOWER. CeBIT 98 Podczas najwiekszych na swiecie targow komputerowych w Hanowerze, magazyn BYTE przyznaje prestizowe nagrody dla najlepszych programow, sprzetu, technologii przedstawionych podczas targow. Windows 98 przegral z najnowszym SCO UNIX. Sala przyjela werdykt owacja. Najbardziej prestizowa jest nagroda Byte Best of Show Awards. W tym roku wyroznienie to spotkalo firme SuperNova, ktora stworzyla rewolucyjny system do tworzenia aplikacji. Poslugujac sie jedynie myszka i nie piszac ani jednej linijki kodu mozna stworzyc aplikacje zawierajaca zarowno aplety Java, jak i komponenty ActivX. Za najlepsza technologie uznano zegarek Swatch. Nie jest to jednak zwykly czasomierz, ale model Swatcha wyposazony w telefon GSM. Wyroznienie w kategorii produktu dla Internetu uzyskal Access Point - multimedialny kiosk Philipsa, w ktorym zastosowano rozpoznawanie mowy i analize jezyka naturalnego. Najlepsze urzadzenie przenosne to Scenic - notebook Siemensa, wyposazony w klawiature bezprzewodowa oraz czytnik do kart procesorowych. Za najciekawszy i najlepszy system operacyjny uznano SCO UnixWare 7.0. W kategorii najlepszej aplikacji - StarOne - - pakiet programow biurowych firmy StarDivision, napisany w calosci w jezyku Java. StarDivision znany jest wszystkim milosnikom Linuksa - czesto uzywaja oni StarOffice - programu, ktory jest tym czym Microsoft Office dla srodowiska Windows. Nagrody Byte sa nie tylko wyroznieniem. Poprzednie edycje pokazuja, ze nagrodzone przez Byte produkty na dlugo wyprzedzaja pojawiajace sie trendy. Tak bylo np. z Nokia Communicatorem, ktory wyrozniony zostal dwa lata temu, a dopiero dzis pojawiaja sie podobne do niego produkty. Analitycy zgadzaja sie, ze urzadzen tego typu co Nokia Communicator bedziemy powszechnie uzywac za kilka lat. Stanislaw M. Stanuch - ------------------------------------------------------ Zdolne kawalki plastiku TRENDY. Komputer w karcie kredytowej Coraz blizsze sa czasy, kiedy kawalek plastiku z malym procesorem posluzy nam jako osobisty zestaw danych i programow. Do ich odczytywania posluzy np. bankomat lub telefon komorkowy. Arnaud Chain z oddzialu zajmujacego sie multimediami firmy Gemplus uwaza, ze wlasnie jestesmy swiadkami rewolucji. - - Karty procesorowe staja sie coraz bardziej otwarte. To ma podobne znaczenie jak pojawienie sie komputerow osobistych - - mowi. Gemplus jest potentatem. Razem ze swoim najwiekszym konkurentem - firma Schlumburger kontroluja okolo 80 procent rynku kart inteligentnych. Skazani na jeden program Karty inteligentne - kawalki plastiku podobne do kart telefonicznych czy kredytowych, ale zawierajace programowalny chip sa uzywane juz od okolo 10 lat. Sluza jako magazyny gotowki czy impulsow telefonicznych albo np. identyfikuja wlasciciela telefonu komorkowego. Wedlug firmy Frost & Sullivan, w zeszlym roku sprzedano 676 mln takich kart. W 2001 roku ma ich byc od 1 do 3 mld. Kazda firma, ktora wyposaza swoich klientow w karty - bank czy operator telefoniczny wyposaza je we wlasne rozwiazania. Karty skazane zwykle sa na z gory okreslone zastosowania. Mozna ich uzywac np. do wyciagania pieniedzy z bankomatu albo do obslugi telefonu GSM. Jesli klient ma juz karte, nic w niej nie mozna zmienic. Dlatego uzytkownicy kart gromadza coraz wiecej plastiku do roznych celow. Czasem nawet maja rozne karty do podobnych uslug, ale od roznych firm. Nowe technologie pozwola na upakowanie wszystkiego na jednej karcie i zmienianie jej wedlug zyczen klienta. Operator sieci komorkowej bedzie mogl np. w dowolnym momencie stworzyc nowa usluge i zaproponowac ja abonentom. Moze to byc chocby program pozwalajacy na wybor najblizszej restauracji z kuchnia chinska. Operator bedzie mogl dodac go do listy dostepnych uslug i zawiadomi o tym klientow. Zainteresowany abonent wybierze opcje "laduj" i siec GSM aktualizuje zestaw programow dostepnych w jego telefonie. Ograniczeniem moze byc tylko wyobraznia firm wydajacych karty. Schlumburger prezentowal na targach CeBIT taka prosta aplikacje. Pozwalala ona na hazard za pomoca telefonu. Grajacy typuje numer od 0 do 9, a po losowaniu pojawia sie komunikat o zwyciestwie lub przegranej. Klient dysponuje pewna iloscia gotowki w komorce i w zaleznosci od rezultatu gry rosnie ona, lub maleje. - Chcemy pokazac, ze mozna bezpiecznie zmieniac opcje wykorzystywane w telefonie i przechowywac w nim gotowke - wyjasnia Stefan Beck z firmy. Java i GSM Nie wiadomo jeszcze, jaka technologia bedzie wykorzystywana w kartach. Wystawy Schlumburgera i Gemplusa na CeBICie swiadcza o tym, ze duze szanse ma Java. To nowoczesny jezyk oprogramowania stworzony przez firme Sun Microsystems. Dlaczego producenci chetnie siegaja po Jave? Bo umozliwia szybkie tworzenie programow, czesto wykorzystujacych te same fragmenty kodu. Wedlug Gemplusa pozwala przyspieszyc tworzenie aplikacji nawet o 60 procent. Poza tym Java jest uniwersalna i te same programy bedzie mozna stosowac na roznych obslugujacych ja urzadzeniach. Na targach mozna bylo zobaczyc pierwsze karty wykorzystujace Jave. Obsluga dzialajacych na nich aplikacji nie rozni sie od pracy z normalnymi programami, z tym, ze zawieraja one duzo mniej dostepnych funkcji. W miare szybko uprawniona osoba - np. pracownik wystawcy karty - moze wprowadzic ja do czytnika i zainstalowac nowe programy. Chain spodziewa sie, ze w 2000 roku karty z Java beda uzywane masowo a w przyszlym roku rozpoczna sie ich pilotowe testy z udzialem klientow. Ale wszystko moze stac sie szybciej. Kilkaset tysiecy kart zamowil juz bowiem u Schlumburgera szwajcarski operator sieci GSM Swisscom. Jako pierwsza siec telefoniczna wykorzysta on te technologie jeszcze w tym roku. Wiecej programow Schlumburger juz rok temu jako pierwszy zaprezentowal karte chipowa dzialajaca w Javie. Zastosowana w niej technologia byla jednak dosyc prymitywna i nie bedzie stosowana na rynku. Powszechny moze stac sie standard JavaCard 2.0 przyjety przez najwiekszych producentow kart. Okresla on w jaki sposob i jaka czesc jezyka ma byc wykorzystywana. Gemplus oglosil w zeszlym tygodniu premiere zgodnego z tym standardem zestawu GemXpresso RAD ulatwiajacego tworzenie programow w Javie na karty. Nalezaca do niego karta ma 32-bitowy procesor RISC. Wczesniej uzywane byly jedynie 8-bitowe. Gemplus podaje, ze to duza przewaga. Programy beda dzialaly szybciej, m.in. dlatego, ze Java przetwarza wlasnie 32-bitowe porcje danych. Dodatkowo karty z 32-procesorem maja wiecej pamieci i beda mogly zmiescic wiecej programikow. Swoja karte dzialajaca w Javie pokazala rowniez znana z produkcji banknotow niemiecka firma Giesecke & Devrient C. Nie tylko karta W przyszlosci na kartach oprocz zestawu programikow moze beda gromadzone nasze dane medyczne, pieniadze. Moze sie jednak okazac, ze przechowujacy je procesor nie bedzie sie wcale znajdowac w karcie. Siemens opracowal np. prototyp zegarka, w ktorym miesci sie procesor mogacy komunikowac sie z roznymi czytnikami z odleglosci kilku centymetrow. Z jego pomoca mozna bedzie np. otworzyc elektroniczne drzwi swojego domu. W laboratoriach Knowledge Lab firmy NCR testowane sa wlasnie "inteligentne paleczki". Chip karty procesorowej umieszczony jest tu w kawalku plastiku wielkosci polowy dlugopisa. Tomasz Bienias - ------------------------------------------------------ Wszechobecne komputery PRZEMOWIENIA. Gerstner otworzyl CeBI TSzef IBM glosem calej branzy komputerowej wiescil wielkie zmiany w gospodarce, ktore przynosi rozwoj technologii sieciowych. Mowil o tym na uroczystosciach inauguracji targow CeBIT, ktore w ub. tygodniu zakonczyly sie w Hanowerze. Na imprezie, w przeddzien najwiekszych targow komputerowych na swiecie, mogli byc tylko zaproszeni goscie. Przyjechal kanclerz Niemiec Helmut Kohl. Mowe wyglosil szef IBM Louis V. Gerstner. Mowil o tym, ze technologia przenika kazdy aspekt naszego zycia. Dzis sprzedaje sie juz wiecej pecetow niz samochodow czy telewizorow. W zeszlym roku wyslano 2,7 biliona listow elektronicznych - piec razy wiecej niz przesylek papierowych. Silniki elektryczne sa dzis praktycznie w kazdym urzadzeniu, ktore kupujemy. To samo stanie sie z komputerami. Mozna sobie wyobrazic, ze komputer pokladowy odkryje usterke w samochodzie, powiadomi o niej przez Siec producenta, ktory rozwiazanie problemu automatycznie zastosuje w ukladach elektronicznych wszystkich samochodow tego typu na swiecie, nawet nie mowiac o tym uzytkownikom. Zdaniem Gerstnera, coraz wiekszy wplyw na przemysl i spoleczenstwo beda mialy potezne komputery, ktore potrafia odwzorowac prace ludzkiego umyslu. Z drugiej strony rozwoj swiatowych sieci komputerowych zmieni uklad sil w gospodarce. Wg Gerstnera prawdziwy potencjal Internetu lezy w mozliwosci przekazywania transakcji wszelkiego rodzaju miedzy rozmaitymi organizacjami. Siec staje sie najwiekszym, najbardziej dynamicznym i nigdy nie zasypiajacym rynkiem. Konkurencyjna firma bedzie na nim mogla pojawic sie znikad, w ciagu nocy. Gerstner podal kilka przykladow: wszystkie kursy, ktore prowadzi uniwersytet Athabasca w Kanadzie prowadzone sa przez Internet. Pochodzi z niego 1\30 absolwentow z tytulem MBA w tym kraju. Ksiegarnia Amazon.com istnieje rowniez tylko w cyberprzestrzeni. Jej milionowy klient pochodzi z Japonii. - Wierze, ze w przyszlosci najwieksze sukcesy osiagna firmy, ktore wiedza jak wygrac wykorzystujac informacje - - mowil Gerstner. Jest jednak jeszcze sporo do zrobienia. Technologia musi byc latwiejsza w uzyciu. W komunikacji musza byc uzywane standardy. Trzeba rozwiazac problemy prywatnosci, bezpieczenstwa czy podatkow. To wymaga miedzynarodowej wspolpracy na nowym poziomie. Poniewaz swiat transakcji sieciowych jest globalny, bedzie musiala powstac globalna polityka publiczna. Rzady musza pozwalac na konkurencje, by ludziom dac tani dostep do uslug telekomunikacyjnych, a biznes elektroniczny musi byc dokladnie tak samo opodatkowany jak tradycyjny - - apelowal Gerstner. Tomasz Bienias - ------------------------------------------------------ Unia kontra Konfederacja Najwazniejsza bitwa Wojny Secesyjnej Sid Meier stworzyl jedne z najlepszych gier komputerowych na swiecie: Cywilizacja, Railroad Tycoon. Praktycznie kazdy nowy tytul firmowany jego nazwiskiem nie moze przejsc nie zauwazony. Tym bardziej przykre jest to, ze o jego najnowszej grze Gettysburg! piszemy z kilkutygodniowym opoznieniem. A to dlatego, ze jego gra jest niestety jedna z wielu, o ktorych napisac wypada. Gettysburg! to gra strategiczna czasu rzeczywistego, czyli po prostu RTS. W przypadku Sida Meiera nie nalezy sie tym zrazac. Choc RTS-ow powstaly setki, to ten jest wyjatkowy. Gettysburg! odwoluje sie do realiow historycznych w sposob jaki nie zrobil tego dotad zaden inny program bedacy gra czasu rzeczywistego. Gra jest symulacja bitwy pod Gettysburgiem. Bitwa ta byla jedna z najwazniejszych i przelomowych zarazem bitew wojny secesyjnej. Tworcy gier komputerowych odwolywali sie do niej parokrotnie. Jednym z ostatnich przykladow byla gra strategiczna rozgrywana w turach wydana w serii Battleground, o ktorej pisalismy blisko dwa lata temu. Sid Meier zamiast statystycznej gry przypominajacej szachy stworzyl dynamiczna rozgrywke, w ktorej kluczem do sukcesu jest szybkie i wlasciwie podejmowanie decyzji. Na ekranie widzimy fragment izometrycznego pola bitwy. Zadnych kratkowanych plaszczyzn. Zamiast nich trojwymiarowe pagorki, sliczne drzewka, domki, polne drogi i ploty rozdzielajace pola. W takim swiecie poruszaja sie oddzialy. Sa to bardzo ladnie animowane figurki zolnierzy, ubrane w niebieskie lub ciemnozielone mundurki, biegajace lub dosiadajace koni. Kiedy strzelaja, widzimy chmury prochu wydobywajace sie z ich strzelb, kiedy uciekaja w panice widzimy jak biegna w panice straszliwie krzyczac, kiedy padaja, coz... to przez pewien czas zwloki leza gdzies w polu. Jednym slowem halas, zgielk bitewny i chaos, ktory jest straszliwie trudno kontrolowac, ale oddaje dosc wiernie atmosfere dziewietnastowiecznej bitwy. Gra nie jest prosta. Wrecz przeciwnie. Rozkazy wydajemy myszka, jak w innych RTS-ach, ale jest ich duzo wiecej. Ponad 10 ikonek u dolu ekranu o tym ciagle przypomina. Poza tym musimy sledzic aktualny stan kazdego oddzialu. Liczba oddzialow, rozkazow i tempo w jakim toczy sie gra powoduja, ze jest niemal niemozliwe pelne nadzorowanie wszystkiego co dzieje sie na ekranie. Zwlaszcza, ze niektore scenariusze tocza sie na bardzo rozbudowanych mapach. Mozna co prawda zatrzymac gre na chwile i zastanowic sie co dalej, ale to w chwilach rozpaczliwych niewiele daje. W sumie wielki chaos pola bitwy jest z pewnoscia bardzo naturalny, ale najczesciej on staje sie przyczyna naszej kleski. Komputerowi dowodzenie idzie jakos skladniej. Dlatego moze zamiast walczyc z maszyna lepiej zagrac z kolega. Jest to mozliwe przez modem, polaczenie szeregowe lub w sieci lokalnej, albo przez Internet. Program pracuje w Windows 95 i jest sprzedawany na jednej plytce CD-ROM. Brawa polskiemu wydawcy (IPS Computer Group) naleza sie za doskonaly polski podrecznik uzytkownika, oddzielny przewodnik instalacyjny oraz szalenie intrygujacy "Przewodnik Reynoldsa po taktyce fizylierow i lekkiej piechoty". Bez lektury tej ostatniej pozycji nie warto nawet zaczynac bojow... Tytul: Gettysburg Producent: Firaxis Games i Electronic Arts. Dystrybutor: Hurtownia Oprogramowania "USER", ul. Przemyslowa 2, Krakow. Wymagania sprzetowe: Pentium 90, 16 MB RAM, Windows 95, CD-ROM. Marcin Kaczmarczyk - ------------------------------------------------------ Diablo powraca W koncu 1998 roku pojawi sie dlugo oczekiwana gra Diablo II. Jej protoplasta Diablo byl jedna z lepiej sprzedajacych sie gier na peceta. W Polsce rowniez. O nastepcy wiemy juz coraz wiecej. W nowym Diablo bedzie piec nowych postaci (wsrod nich Nekromancer i Palladyn), akcja bedzie sie toczyc w czterech duzych miast. Nowych sprzetow, broni i potworow jest mnostwo, a walka dzieki wprowadzonym zmianom bedzie ekscytujaca. Maniacy tej gry powinni koniecznie wybrac sie na strone www.diabloii.com, gdzie wszystkie wiadomosci pojawiaja sie na biezaco. MK - ------------------------------------------------------  ------- CUT --- CUT --- CUT --- CUT --- CUT --- CUT --- CUT -------