EKLOGITY

Eklogity to skały metamorficzne skały powstające w warunkach facji eklogitowej (bardzo wysokie ciśnienia p > 1,2–1,5 GPa oraz średnie i wysokie temperatury T > 450–800°C). Ich głównymi składnikami są granaty (bogate w almandyn i pirop) oraz klinopirokseny sodowe – omfacyty. Jako minerały poboczne i akcesoryczne występują najczęściej rutyl, dysten, zoizyt, epidot, fengit, amfibole (np. glaukofan, pargasyt) oraz kwarc, a przy najwyższych ciśnieniach ultra-wysokociśnieniowych (Ultra-High Pressure metamorphism - UHP) – coesyt.

Odznaczają się zazwyczaj teksturą grano- lub nemato-granoblastyczną, często heteroblastyczne z porfiroblastami granatów większymi od tła piroksenowego. Protolitem dla większości eklogitów (ortoeklogity) są zasadowe skały magmowe o składzie bazaltoidów lub gabroidów (subdukowana skorupa oceaniczna lub głębokie intruzje). Rzadziej tworzą się z protolitu osadowego, np. z margli (paraeklogity). Niektóre z nich, tzw. eklogity diamentonośne, pojawiają się wraz z perydotytami jako ksenolity z płaszcza ziemskiego w kominach kimberlitowych. Podczas ekshumacji eklogity często ulegają procesom retrogradacji (retrogresji), tworząc charakterystyczne drobnoziarniste przerosty diopsydu i plagioklazu (symplektyty) powstające z rozpadu omfacytu.

WYSTĘPOWANIE

W skali globalnej eklogity towarzyszą strefom kolizji kontynentalnych i subdukcji (np. w Alpach, Norweskich Kaledonidach czy pasmie UHP Dabie-Sulu w Chinach) oraz występują jako ksenolity płaszczowe w kimberlitach na starych kratonach (m.in. w RPA, Syberii i Kanadzie). W Polsce eklogity występują wyłącznie w Sudetach. Najbardziej znane wystąpienia znajdują się w metamorfiku Lądka-Śnieżnika (przede wszystkim w jednostce Międzygórza oraz w rejonie Nowej Wsi), a drobne wkładki i soczewki notowane są także w bloku sowiogórskim.