Amfibolity


Tomasz Bartuś



Amfibolity są produktami wysokiego stadium metamorfizmu regionalnego - wysokie temperatury, wysokie ciśnienia (głównie facja amfibolitowa). Są skałami barwy ciemnozielonej, ciemnoszarej (Fig. 1) lub czarnej (Fig. 2). Odznaczają się mikroteksturą nematoblastyczną, drobno - lub średnioblastyczną. Moga byc bezładne ale często ujawniają struktury łupkowe i kierunkowe, podkreślone zgodnie ułożonymi słupkami hornblendy albo strukturami reliktowymi np. laminacjami (Fig. 3). Amfibolity zawierają głównie hornblendę, kwarc oraz czasami sporą ilość plagioklazu. Dość często widoczne są w nich ziarna epidotu, świadczące o zastępowaniu skaleni zespołem albit + epidot. Przeważająca część amfibolitów powstaje podczas przeobrażeń regionalnych w warunkach facji amfibolitowej. Rzadziej skały te powstają w obrębie utworów epizonalnych utworzonych w ramach facji zieleńcowej. W takich przypadkach oprócz hornblendy zawierają albit i epidot. Amfibolity powstające w warunkach z pogranicza facji granulitowej i eklogitowej bogate są w duże blasty bordowych granatów. Część amfibolitów powstaje w warunkach metamorfizmu kontaktowego w facji hornblendowo-hornfelsowej lub w efekcie retrogresywnych przemian skał o wyższym stopniu metamorfizmu, na przykład eklogitów i granulitów. Amfibolity mogą tworzyć się z utworów magmowych z grup gabroidów i bazaltoidów (ortoamfibolity), ze skał osadowych, np. z margli dolomitycznych (paraamfibolity) oraz wskutek amfibolityzacji innych skał metamorficznych (Bolewski & Parachoniak 1986).

Amfibolit
Fig. 1. Ortoamfibolit; seria strońska; Stronie Śląskie, metamorfik Lądka-Śnieżnika (Sudety); coll. Katedra Geologii Ogólnej i Geoturystyki AGH, Fot. J. Wrzak
Amfibolit
Fig. 2. Fragment eratyku amfibolitowego; wybrzeże Bałtyku
Amfibolit laminowany z granatami
Fig. 3. Paraamfibolit laminowany z granatami, kamieniołom amfibolitów Jesenik Bukovice, Jeseniki (Czechy)

Występowanie

W Polsce amfibolity występują w Sudetach, w Tatrach Zachodnich oraz wśród głazów narzutowych na Niżu Polskim. W Sudetach do najbardziej znanych lokalizacji, w których występują amfibolity należą wschodnie obrzeżenie plutonu Karkonoszy (np. kamieniołom amfibolitów w Ogorzelcu), metamorfik Orlicko-Bytrzycki (np. rejon zamku Szczerba) oraz metamorfik Lądka-Śnieżnika (np. kamieniołom w Stroniu Śląskim).

Bibliografia

Bolewski A., Parachoniak W., 1986. Zarys petrografii. Akademia Górniczo-Hutnicza im. St. Staszica w Krakowie, Kraków.
Majerowicz A., Wierzchołowski B., 1990. Petrologia skał magmowych. Wydawnictwa Geologiczne, Warszawa.
Ryka W., Maliszewska A., 1982. Słownik petrograficzny. Wydawnictwa Geologiczne, Warszawa.
Geostrada Sudecka. Przewodnik geologiczny. Tom 1 Geostrada Sudecka. Przewodnik geologiczny. Tom 2 Geostrada Sudecka. Przewodnik geologiczny. Tom 3
 
 

Materiały wstępne

 
 
 
 
 
 
Tabela geochronologiczna (upr.) b/w
 
dokument pdf
Tabela geochronologiczna (upr.) basic colours
 
dokument pdf
Tabela geochronologiczna (upr.) full colours
 
dokument pdf
Tabela geochronologiczna
 
 
 

Skały magmowe

 
 
Klasyfikacja skał magmowych
 
dokument pdf
Skały magmowe (prezentacja)
 
Główne minerały:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Krzemiany_wyspowe (oliwiny, granaty, topaz)
 
 
 
 
 
 
 
 
Skały plutoniczne:
 
 
 
 
Granitoidy (granit, granodioryt, tonalit)
 
 
 
 
 
 
 
 
Skały wulkaniczne:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Skały żyłowe:
 
 
 
 
Aplity, lamprofiry
 
 
 
 
..

Skały osadowe

 
 
Główne minerały:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Minerały skał osadowych
 
 
 
 
 
Skały okruchowe
 
 
 
 
 
 
 
Struktury sedymentacyjne skał okruchowych - prezentacja
 
Skały węglanowe
 
Wapienie (wstęp)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Skały krzemionkowe
 
Martwice krzemionkowe i gejzeryty
 
 
Rogowce (radiolaryty, gezy, spongiolity)
 
 
Opoki
 
 
 
 
 
 
Ewaporaty
 
 
 
 
Skały alitowe, fosforanowe
 
 
 

Skały metamorficzne

 
 
Główne minerały:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
epidot
 
 
Wstęp do metamorfizmu, minerały, struktury i tekstury - materiały do ćwiczeń
 
dokument pdf
Wstęp do metamorfizmu, minerały, struktury i tekstury - prezentacja
 
 
dokument pdf
Produkty metamorfizmu regionalnego
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Produkty ultrametamorfizmu
 
 
 
 
Produkty metamorfizmu termicznego
 
 
Skarny
 
 
Hornfelsy
 
 
 
 
Produkty dynamometamorfizmu
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Produkty metamorfizmu impaktytowego
 
 
 
 
 
 
Materiały do ćwiczeń cz. II
 
dokument pdf
Prezentacja Metamorfizm II
 
dokument pdf

Wyniki kolokwium

 
 
kolokwium ze skał OSADOWYCH (22.01.2018)
 
Wszystkie